Hürriyet
Haber akışına dön

Paris Sokakları Turunuza Engel Olduysa...

Paris Sokakları Turunuza Engel Olduysa...

Paris tatili için biletinizi alıp otelinizi ayarlamışsınız. Yolculuğa günler kala sokaklarda şiddet olayları başlıyor... Peki paranızı kaybetmemek için bu tatile çıkmak zorunda mısınız? Uçak bileti ve otel parası geri alınabilir mi? Ankara Barosu avukatı Buğcan Çankaya, “Önemli olan satın alınan hizmetin kapsamı ve tehlikenin boyutu” diyor...

AYLAR öncesinde yurtdışı tatili planladınız.

Eşinizle uçak biletlerinizi aldınız otelinizi ayarladınız. Ancak seyahat tarihi yaklaşırken Fransa’da yaşandığı gibi protesto gösterileri, şiddet olayları başladı. Hatta turistik mekânlar kapandı, sokaklarda güvenlik endişesi arttı. Gitmek istemiyorsunuz. İptal ya da erteleme için tur ya da havayolu şirketine başvurduğunuzda genellikle bedelin çok azının geri ödeneceği ya da hiç ödenmeyeceği yanıtı veriliyor.

Peki şimdi ne yapacaksınız? O ülkeye tatile mi gideceksiniz, yoksa paranızdan mı olacaksınız?

Fransa’da lise öğrencilerinin yaklaşık iki aydır devam eden ve ülke geneline yayılan protestoları nedeniyle Paris, başta bu ülkeye gitmek için tur ya da uçak bileti alan okurlarımın sorularını tüketici hakları konusunda uzman Ankara Barosu avukatı Buğcan Çankaya’ya sordum.

UÇAK BİLETİ ALDIYSANIZ

Avukat Çankaya’ya göre tüketicinin hakları satın aldığı hizmetin türüne göre değişiyor. Yalnızca uçak bileti alanla ulaşım, konaklama ve gezi programını kapsayan paket tur satın alanın hukuki durumu aynı değil. Sadece uçak bileti almakla ulaşım ve konaklamayı da içeren bir paket tur satın almak aynı hakları doğurmuyor. Havayolu şirketinin temel yükümlülüğü, yolcuyu kararlaştırılan yere ulaştırmak. Uçuş güvenli şekilde gerçekleştirilebiliyorsa gidilecek şehirde yaşanan olaylar nedeniyle tatilden vazgeçmeniz otomatik olarak kesintisiz para iadesi hakkı doğurmuyor. Ancak bu, şirketin istediği kadar kesinti yapabileceği anlamına da gelmiyor. Biletin iptal koşulları, sözleşme hükümleri, kesintinin gerekçesi ve tüketici aleyhine haksız şart oluşturup oluşturmadığı incelenmeli. Yani “İade yok” denilmesi, hukuki tartışmanın bittiği anlamına gelmiyor.

UÇUŞU HAVAYOLU İPTAL EDERSE

Uçuşu havayolunun iptal etmesi halinde ise durum değişiyor. Yolcu, mevzuattaki koşullarla bilet iadesini ya da alternatif ulaşımı seçebiliyor. Şirketin olaylardan sorumlu olmaması, bilet bedelini iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.

PAKET TURDA ELİNİZ DAHA GÜÇLÜ

Asıl önemli ayrım paket turda ortaya çıkıyor. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 51’inci maddesi, paket tur sözleşmelerinde tüketiciyi ayrıca koruyor. Çünkü tur şirketi yalnızca yolcuyu başka bir şehre taşımayı değil, sözleşmede vaat ettiği konaklama ve gezi hizmetlerini de yerine getirmeyi üstleniyor. Örneğin Paris’e gittiniz ama şiddet olayları nedeniyle programdaki müzeler kapalı, geziler yapılamıyor, turistik bölgelerde ciddi güvenlik riski bulunuyor. Bu durumda şirketin “Uçağınız uçuyor, sizi oraya götürüyoruz” demesi yeterli değil. Şiddet olayları nedeniyle programın temelini oluşturan geziler yapılamıyorsa ve turun esaslı unsurları değişiyorsa tüketicinin katılmaması sıradan bir vazgeçme sayılamıyor. Şirketin “ulaşım yapılabiliyor” demesi ve alternatif programlar önermesi de tüketicinin sözleşmeden dönme hakkını ortadan kaldırmıyor.

TUR BAŞLAMADAN İPTALDE İADE�

Tüketici turdan başlamadan dönerse, ödediği bedelin tamamı kesintisiz ve derhal iade edilmeli. Şirket turu başlamadan iptal ederse de tüketici, önerilen alternatif turu kabul etmek zorunda değil. Çankaya’ya göre güvenlik olaylarının programa somut etkisi incelenmeden iptal kesintisi uygulamak, tüketiciye tanınan bu korumayla bağdaşmıyor.

HER PROTESTO MÜCBİR SEBEP DEĞİL

Avukat Çankaya, her protestonun mücbir sebep sayılamayacağını da hatırlatıyor. Önemli olan şiddetin seyahat tarihlerinde ve gidilecek bölgede ciddi bir tehlike yaratması ya da tur programını gerçekleştirmeyi engellemesi. Resmi uyarılar, ulaşım kısıtlamaları ve ziyaret yerlerinin kapanması bu değerlendirmede ağırlık taşıyor.

OLAYLAR TUR BAŞLADIKTAN SONRA ÇIKARSA

Tehlikenin varış yerinde etkili olması da göz ardı edilmemeli. Olaylar tur başladıktan sonra ortaya çıkarsa, yerine getirilemeyen önemli hizmetler nedeniyle alternatif düzenleme, bedel indirimi ve koşullarına göre sözleşmeden dönme ile ücretsiz dönüş hakları gündeme gelebiliyor. Sözleşmeden dönülürse, tüketicinin o ana kadar yararlandığı hizmetler için uygun bir karşılık ayrılabiliyor.

ŞİRKET KABUL ETMEZSE HANGİ YOLA BAŞVURULUR

Yazılı başvuruya rağmen havayolu ya da tur şirketinden olumlu yanıt alınamazsa başvurulacak merci uyuşmazlık tutarına göre değişiyor:

2026 yılı için 186 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulur. Bu başvuru e-Devlet üzerinden de yapılabilir.

186 bin lira ve üzerindeki uyuşmazlıklarda önce zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa gidilir. Anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde, bulunmayan yerlerde tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde dava açılır.

Hangi yola başvurulursa başvurulsun, şirketle yapılan yazışmalar delil olarak sunulmalı.

Unutmayın. Tatil iptalinde her tüketicinin otomatik olarak kesintisiz para iadesi hakkı bulunmuyor. Ancak güvenlik tehlikesi nedeniyle seyahatin veya turun amacının ortadan kalktığı somut olaylarda şirketin kesinti yapması da kendiliğinden hukuka uygun sayılmıyor. Uçak bileti mi aldınız, paket tur mu? Gidilecek yerdeki tehlike ne boyutta? Hukuki haklarınız bu iki sorunun cevabında saklı.

PARANIZI GERİ ALMAK İÇİN NE YAPMALISINIZ

Peki tur şirketi paranızı iade etmiyorsa hangi yolu izleyeceksiniz? Çankaya’nın tur iptali talep eden okurlarıma önerileri şöyle:

İptal talebinizi yazılı yapın. Havayolu veya tur şirketine başvurunuzu e-posta ya da kayıtlı iletişim kanalları üzerinden iletin.

Güvenlik riskini belgeleyin. Resmi uyarıları, seyahat kısıtlamalarını, kapanan turistik mekânlara ilişkin duyuruları ve diğer belgeleri saklayın.

Sizden yapılan kesintinin ayrıntılı dökümünü ve gerekçesini isteyin. Şirketin hangi sözleşme hükmüne dayanarak ne kadar kesinti yaptığını yazılı olarak açıklamasını talep edin.

Avukat Çankaya’ya göre bir tatilin şiddet olayları yüzünden yapılamaması, somut koşullara göre sözleşmeyi sona erdirmeyi haklı kılabilir. Tüketicinin hakkı satın aldığı hizmetin kapsamı ve karşılaştığı gerçek tehlike birlikte değerlendirilerek belirlenmeli.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
hurriyet.com.tr