Peki Dünya Antalya’da Neyi Değiştirecek

ULUSLARARASI medyanın Antalya haberlerini izliyorum.

Dikkatimi çeken bir şey var.

Dünya artık yeni iklim vaatlerinden çok, eski vaatlerin neden gerçekleşmediğini sorguluyor.

Bir de herkesin aklında aynı soru var.

Bu dönüşümün parasını kim ödeyecek?

COP31’in Türkiye açısından önemli bir özelliği var.

Yalnız ev sahibi değiliz, zirvenin başkanlığını da yürütüyoruz.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanında, uluslararası müzakereleri yöneten Avustralya İklim Bakanı Chris Bowen var.

Murat Kurum - Chris Bowen

Murat Kurum’un açılış konuşmasındaki iki kelime dikkat çekiciydi:

“Söz tükendi.”

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell de zirvelerin sihirli değneği olmadığını, artık somut çözümlere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Avustralyalı Bakan Bowen ise hayat pahalılığı, enerji güvenliği ve iklim değişikliğinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.

Aslında üç açıklamanın ortak noktası aynı.

İklim meselesi artık yalnız çevrenin değil, ekonominin, sanayinin ve gündelik hayatın meselesi.

Zirvenin önemli hedeflerinden biri, elektriğin dünyadaki toplam nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarmak.

Bu, otomobillerden fabrikalara, evlerin ısınmasından şehirlerin altyapısına kadar büyük bir dönüşüm demek.

Türkiye açısından da önemli fırsatlar var.

Güneş ve rüzgâr enerjisinde, batarya teknolojilerinde, elektrikli araçlarda ve enerji verimliliğinde son yıllarda önemli adımlar attık.

Ancak bir başka gerçeği de unutmamalıyız.

Türkiye elektriğinin yaklaşık üçte birini hâlâ kömürden üretiyor.

Bir yandan temiz enerjiye yatırım yaparken diğer yandan kömürden vazgeçmekte zorlanıyoruz.

Bu yalnız bizim çelişkimiz değil.

Dünyanın pek çok ülkesi enerji güvenliği, sanayi ve istihdamla iklim hedefleri arasında denge kurmaya çalışıyor.

Zirvenin en çetin başlıklarından biri finansman.

Gelişmiş ülkeler daha hızlı dönüşüm istiyor.

Gelişmekte olan ülkeler ise soruyor:

“Peki bunun parasını kim ödeyecek?”

Üstelik iklim krizinden en fazla zarar gören ülkelerin bir bölümü, bu krizin ortaya çıkmasına tarihsel olarak en az katkıda bulunanlar.

Şimdi bu ülkelerden bir de borçlanarak iklim krizine hazırlanmalarını beklemek ciddi bir adalet sorunu yaratıyor.

Türkiye’nin diplomatik rolü burada önem kazanıyor.

Gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında yalnız siyasi değil, ekonomik bir köprü kurabilmek.

Ve bu diplomatik fırsatı somut yatırımlara dönüştürebilmek.

Ben iklim değişikliğini düşündüğümde artık yalnız eriyen buzulları, kutup ayılarını düşünmüyorum.

Giderek ağırlaşan yaz sıcaklarını, kuraklığı, orman yangınlarını, su sıkıntısını düşünüyorum.

Bir çiftçinin sulama maliyetini, bir otelin su tüketimini, bir ailenin elektrik faturasını düşünüyorum.

Çünkü iklim değişikliği çoktan gündelik hayatımıza girdi.

Antalya iki hafta boyunca dünyanın iklim başkenti olacak.

Ama bence zirvenin başarısı kaç liderin geldiğiyle, kaç açıklama yapıldığıyla ölçülmemeli.

Asıl mesele, dünya Antalya’dan ayrıldıktan sonra bizim hayatımızda neyin değişeceği.

ASIL ÖNEMLİ OLAN GÜVENİ SAĞLAMAK

FON olayının etkileri anlaşılan uzun süre devam edecek.

Öncelikle finans piyasalarının yeniden güven kazanması gerekiyor.

Yıllardır verilen emeklerin, finansal okuryazarlık için yapılan yatırımların bu süreçte zarar gördüğü açık.

Dokunulmaz denilen isimlere dokunulması, soruşturmaların titizlikle yürütülmesi önemli.

Ancak devletin sorumluluğu yalnızca suçluları yakalamak değil, bu tür olayların yaşanmasını da önlemektir.

Denetimdeki boşluklar kapatılmalı, ihmali olanlardan da hesap sorulmalı.

Geçen gün de yazdım.

Yıllardır güvendiği şirketlerin hisselerini biriktiren birçok tanıdığım artık birikimlerini başka alanlarda değerlendireceklerini söylüyor.

Bence asıl tehlike burada.

Çünkü kaybedilen para geri kazanılabilir.

Ama kaybedilen güven kolay kolay geri gelmez.

Ve o güveni korumak, her şeyden önce devletin görevidir.

PAMUK denince akla Söke gelirdi.

Rekoltenin nasıl olacağını, o geniş ovadan gelecek haberlere bakarak değerlendirirdi sektör.

Son dönemde gelen haberler Söke’de de rüzgârın değiştiğini gösteriyor.

Reuters’ın haberinde Söke’de pamuk üreticilerinin artık buğday ve ayçiçeğine yöneldiği anlatılıyor.

Nedeni su sıkıntısı, artan gübre ve yakıt maliyetleri.

Haberde Türkiye’nin 2026 yılı pamuk üretiminde yüzde 38 düşüş beklendiği belirtiliyor.

Daha çarpıcı olanı, Söke’de pamuk ekim alanlarının yaklaşık yüzde 60 azalacağı yönündeki bölgesel tahmin.

Bu rakamlar gerçekleşirse yalnızca tarımsal üretimde değil, bölgenin ekonomik kimliğinde de önemli bir değişim yaşanacak.

Bir zamanlar hangi üründen daha fazla kazanacağını hesaplayan çiftçi, şimdi hangi ürünü yetiştirmeye suyunun yeteceğini düşünüyor.

Bence asıl kırılma burada.

GAZETECİ ve spor yorumcusu Burcu Kapu’nun “Futbol: İnsanın Kendiyle Maçı” kitabını okurken aklıma takılan bir soru bu.

Kapu, futbol üzerinden aslında insanı anlatıyor.

Özellikle sevginin karanlık yüzüne ilişkin düşünceleri ilginç.

Mesela kendi takımımız lehine verilen tartışmalı bir hakem kararını savunuyoruz.

Aynı karar rakibimize verilince kıyameti koparıyoruz.

Peki ne değişti?

Pozisyon aynı, kurallar aynı.

Sadece formaların rengi farklı.

Aslında hayatın her alanında böyle değil miyiz?

Siyasette desteklediğimiz kişinin yanlışına bir gerekçe buluyoruz.

İş hayatında, dostluklarda, hatta aile içinde bile benzer çelişkiler yaşıyoruz.

Çünkü insan bazen sevdiğinin yanlışını görmek istemiyor.

Daha doğrusu görüyor da kendine itiraf edemiyor.

Belki de asıl mesele burada.

Sevdiğimiz birinin yanlışını kabul ettiğimizde, biraz da kendi seçimlerimizi sorgulamak zorunda kalıyoruz.

Ve galiba en zor eleştiri, insanın kendisine yönelttiği eleştiri.

Burcu Kapu