Prof. Dr. Özer Güzel'den Böbrek Taşı Uyarısı: Ateş Ve Tıkanıklık Varsa Acil Müdahale Şart

Güven Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Özer Güzel, toplumda sıkça rastlanan böbrek taşlarının bazen hiçbir belirti vermeden sinsice büyüyebileceğine dikkat çekti. Taşın idrar yolunu tıkaması ve enfeksiyonla birleşmesi durumunda hayati tehlike oluşabileceğini belirten Güzel, özellikle yüksek ateşin eşlik ettiği tablolarda taşın kendiliğinden düşmesini beklemenin böbrek kaybına kadar varabilecek riskler doğuracağını vurguladı.

Halk arasında şiddetli sancılarla özdeşleşen böbrek taşları, her zaman yoğun ağrıyla kendini belli etmiyor. Kimi zaman hiçbir şikâyete yol açmadan böbrek dokusuna zarar veren taşlar, idrar kanalına (üreter) düştüğünde ise dayanılmaz yan ağrısı, bulantı ve kusmaya yol açıyor.

Güven Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Özer Güzel, böbrek taşı tedavisinde kararın yalnızca ağrının şiddetine bakılarak verilmediğini belirterek; taşın konumu, idrar akışını kesip kesmediği, böbrek fonksiyonları ve eşlik eden enfeksiyonların tedavinin zamanlamasını belirlediğini söyledi.

Küçük boyutlu taşların hekim kontrolünde takip edilebildiğini ancak belirli kriterlerde zaman kaybedilmemesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Güzel:

"Taş idrar akımını engelliyorsa, böbrek fonksiyonlarını tehdit ediyorsa veya ağrı ilaçlarla kontrol altına alınamıyorsa cerrahi tedaviyi değerlendiriyoruz. Özellikle ateşle birlikte seyreden idrar yolu enfeksiyonu ve tıkanıklık acil bir tablodur. Bu hastalarda taşın düşmesini beklemek doğru değildir; öncelik idrar akışını sağlamak ve enfeksiyonu kontrol altına almaktır. Taşın kesin temizliği enfeksiyon geriledikten sonra yapılır."

İdrardaki mineral ve tuzların yoğunlaşıp kristalleşmesiyle oluşan taşların en yaygın türünün kalsiyum oksalat taşları olduğunu aktaran Prof. Dr. Güzel; yetersiz su tüketimi, aşırı tuz alımı, hareketsizlik, genetik yatkınlık ve obezitenin süreci hızlandırdığını kaydetti.

Taşın ağrı yapmamasının büyümeye devam etmediği anlamına gelmediğini hatırlatan uzman isim, risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini aksatmaması gerektiğini dile getirdi.

Gelişen cerrahi teknolojiler sayesinde böbrek taşlarında artık açık operasyonlara neredeyse hiç başvurulmadığını belirten Güzel, uygulanan modern yöntemleri şöyle sıraladı:

Fleksibl üreteroskopi (lazerle taş kırma): Doğal idrar kanalından esnek cihazlarla girilerek böbrek içindeki taşlara ulaşılıp lazerle tamamen parçalanıyor.

Perkütan nefrolitotomi: Daha büyük taşlar için sırttan açılan küçük bir iğne deliği büyüklüğündeki kanaldan girilerek taşlar tek parça halinde ya da kırılarak temizleniyor.

ESWL (vücut dışından şok dalgaları): Uygun vakalarda ameliyatsız ses dalgalarıyla taşlar kırılabiliyor.

Böbrek taşından korunmanın en temel kuralının günlük 2,5-3 litre suyu güne yayarak tüketmek olduğunu belirten Prof. Dr. Özer Güzel, yaygın bir yanlış algıya da değindi:

"Toplumda kalsiyum taşları oluştuğu için süt ve süt ürünlerini tamamen kesme eğilimi görülüyor. Bu çok yanlış. Kalsiyumdan tamamen uzak durmak yerine, gıdalarla dengeli miktarda kalsiyum alınmalıdır. Önemli olan aşırı tuz ve hayvansal proteini kısıtlamaktır. Ayrıca düşen veya çıkarılan taşın analizi mutlaka yapılmalı, kişiye özel bir korunma planı oluşturulmalıdır."