Cumhuriyet
Haber akışına dön

Rekor Beklentisi Kâbusa Döndü: Üreticinin Bağrına Hançer Saplanıyor!

Rekor Beklentisi Kâbusa Döndü: Üreticinin Bağrına Hançer Saplanıyor!

Zeytin ve zeytinyağı sektöründe yüksek rekolte beklentisi, artan hasat maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle çıkmaza girdi. Tariş Başkanı Fikret Akova kg başına 50 lira destek talep ederken Edremit Ziraat Odası Başkanı Ali Yılmaz Diker sadece ihracatçıya destek verilmesini “üreticiye hançer” olarak yorumladı. UZZK Başkanı Mustafa Tan ise rekor beklenen sezonun “yok yılına” dönebileceği uyarısında bulundu.

Zeytin ve zeytinyağı üretiminde yaşanan yüksek rekolte, piyasadaki düşük alım fiyatları ve artan maliyetler nedeniyle üreticiler açısından çıkmaza girdi. Sektör temsilcileri ve ziraat odaları, ürünün dalda veya yerde kalmaması için doğrudan üreticiye prim ödenmesi ve İspanya modelindeki gibi stoklama mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini vurguladı.

KİLO BAŞINA 50 TL DESTEK TALEBİ

Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Fikret Akova, yurt içi ve yurt dışındaki rakamlar ile maliyetler dikkate alındığında devlet desteğinin şart olduğunu vurguladı. Kilogram başına 50 lira prim talep ettiklerini açıklayan Akova, “Bu yılın özel sebeplerinden dolayı devlet desteğine ihtiyacımız var ve bu konuda girişimlerde bulunduk. 1 kilogram zeytinyağına devletimizin 50 lira destek vermesini talep ediyoruz. Çünkü arada maliyetle pazarlama ve satış arasında üreticinin aleyhine fiyat farkı oluştu. Bu kadar üretim arttı, tüketim yok. Bu oluşan ürün fazlasını da bizim bir şekilde üreticimiz cezalandırılmadan halletmemiz lazım. Devletimiz ihracatçıya prim vereceğini söyledi. Biz sadece ihracatçıya değil, doğrudan üreticiye de prim verilmesini talep ettik” dedi.

“ZENGİN DAHA ZENGİN OLACAK”

Edremit Ziraat Odası Başkanı Ali Yılmaz Diker de 1 kg zeytinin maliyetinin 74 liraya, 1 lt zeytinyağının maliyetinin ise 281 liraya ulaştığını belirtti. Borsa ve piyasa fiyatlarının bu maliyetlerin çok altında kaldığını ifade eden Diker, dane zeytinde kg başına 20 lira, zeytinyağında ise 50 lira prim verilmesi gerektiğini söyledi. Sadece ihracata destek verileceği yönündeki duyumların piyasada fiyatları daha da aşağı çektiğini aktaran Diker, "İhracatçıya verilecek desteğe karşı değiliz. Ancak üreticinin ürününe destek verilmeden, sadece ihracatçıya verilecek olan bir destek üreticinin bağrına saplanmış bir hançer olacaktır. Hal böyle olunca ihracatçı bakanlığa kulağını dikmiş, gözünü açmış; dökme ihracatında 10 cent, fason ambalajında 50 cent, markalı ihracatta 1 dolar destek talep ettiklerini söylüyor, ellerini ovuşturarak bekliyor. Peki hasat maliyetleri karşısında ezilen çiftçinin hakkını koruyacak Tarım Bakanlığı ne yapıyor? Hiçbir şey yapmıyor ve sesi çıkmıyor. Çünkü böyle bir tek taraflı desteğin çiftçiye hiçbir faydası olmayacağı gibi, üreticinin ürününün üç kuruşa elden çıkmasını sağlayacak, zengini daha zenginleştirip fakiri daha da fakirleştirecektir. Hatta şimdiden ‘ihracatçı desteği’ söylentisi bile ihracatçının iştahını kabartmış olmalı ki mevcut fiyatlar daha da aşağıya çekilmeye anlaşmışçasına başlanmıştır” dedi. Son yağışlarla birlikte yüzde 30 oranında dibe dökülen zeytini üreticinin toplamayı dahi düşünmediğini aktaran Diker, "Dalda kalan zeytini ise hasat maliyetlerinin yüksekliği, randımanların düşüklüğü ve fiyatların da her geçen gün gerilemesinden dolayı tarihi rekolteyi bırakmış, geçinebilmek için kendi ekmeğinin peşine düşmüş, toplayıp toplayamayacağını kara kara düşünüyor. Tarihi rekor peşinde falan değiliz, ekmeğimizin peşindeyiz"diye konuştu.

“REKOR SEZON YOK YILI OLUR”

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Mustafa Tan ise maliyet ve alım fiyatları arasındaki uçurumun yanı sıra düşük yağ verimine işaret etti. Tan, “Üreticinin, ürünün oluşumundan ambalaja girmesi ve tüketiciye ulaşmasına kadar oluşan masrafları karşılayamadığı bir tablo var. Zeytinin yağ verimi de düşük. Normalde yaklaşık 5 kilo zeytinden bir kilo yağ elde edilirken bu sezon aynı miktar için 6-10 kilo zeytin gerekiyor. Ki ek olarak ürün dalında ya da yerde bırakılırsa rekolte, tahminlerin yüzde 30-50 altında kalabilir. Rekor beklediğimiz bir sezon, adeta ‘yok yılı’na dönüşebilir” dedi.

İSPANYA MODELİ ÇAĞRISI

İspanya'nın uygulamaya koyduğu destek modelinin Türkiye için de örnek alınması gerektiğini belirten Mustafa Tan, "Zeytinyağına kilogram başı yaklaşık 1 Avro, sofralık zeytine 20 sent fark ödemesi yapılabilir. Fiyatlar maliyetin altına düştüğünde kooperatifler aracılığıyla stoklama yardımı sağlanmalı. Fiyat baskısı hafifletilmeli. Şu an İspanya bunu uygulamaya koydu” dedi.

Akova da depolama projesinin Türkiye’de hayata geçirilmesi halinde Tariş’in altyapısını seferber edeceklerini vurgulayarak, “Devlet isterse olur. Biz Tariş olarak böyle bir projeye destek vermeye hazırız. Bizim ciddi anlamda bir depolama kapasitemiz var. Onu devletimiz istediği takdirde üreticinin lehine olmak üzere kullandırmaya hazırız” sözlerini kaydetti.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
cumhuriyet.com.tr