Rize-Artvin'de “Ğaço” Krizi: Danıştay Yasakladı, Atmacacılar Festivali İptal Etti

Rize / Yücel Tanay / Yeniçağ

​Rize ve Artvin’de yüzlerce yıllık geçmişe sahip geleneksel atmacacılık kültürüne yargıdan engel geldi. Atmacaları yakalamak için yem olarak kullanılan ve yörede “ğaço” ismiyle bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşunun avlanması ve kullanılması Danıştay kararıyla yasaklandı. Karara sert tepki gösteren atmacacılar, bu yıl düzenlenmesi planlanan Atmaca Festivali’ni iptal etti.

​Karadeniz insanının doğayla kurduğu en özel bağlardan biri olan geleneksel atmacacılık ritüeli, yargı kararıyla önemli bir kısıtlamayla karşı karşıya kaldı. Doğu Karadeniz kültürünün vazgeçilmez unsurlarından biri sayılan ancak korunması gereken türler arasında yer alan "ğaço" (kızıl sırtlı örümcek kuşu) kullanımı hukuki engelle takıldı.

​Atmacacılık geleneğinde, yırtıcı bir kuş olan atmacayı canlı olarak yakalamak için "ğaço" adı verilen küçük ötücü kuşlar canlı yem olarak kullanılıyordu. Doğa koruma örgütleri ve çevre aktivistlerinin, bu yöntemin biyolojik çeşitliliğe zarar verdiği ve koruma altındaki kuş türlerini tehdit ettiği gerekçesiyle açtığı davada son sözü Danıştay söyledi.

​Danıştay, kızıl sırtlı örümcek kuşunun yakalanmasını, yem olarak kullanılmasını ve bu yöntemle atmaca avlanmasını mevzuata ve uluslararası çevre sözleşmelerine aykırı bularak kesin olarak yasakladı.

​Kararın açıklanmasının ardından Rize ve Artvin’deki atmacacılık dernekleri ve yöre halkı karara büyük tepki gösterdi. Bu kültürün bir avcılık değil, yüzyıllardır süregelen ve atmacalara zarar vermeden yürütülen doğa dostu bir gelenek olduğunu savunan atmacacılar, yasağın bölge kültürüne ağır bir darbe vurduğunu ifade etti.

​Tepkilerini dile getiren gelenek temsilcileri, kızıl sırtlı örümcek kuşuna zarar vermeden geleneksel yöntemlerle sadece atmaca yakalamak için yararlandıklarını, sezon sonunda hem ğaçoları hem de atmacaları doğaya serbest bıraktıklarını belirtti.

​Gelişmelerin ardından bölgedeki atmacacılık dernekleri ortak kararla her yıl büyük bir coşkuyla gerçekleştirilen Geleneksel Atmaca Festivali'ni bu yıl protesto amacıyla iptal ettiklerini duyurdu. Yöre halkı ve organizatörler, geleneksel yöntemlerin yasaklanmasıyla festivalin anlamını yitirdiğini belirterek kararın yeniden gözden geçirilmesi için yetkililere çağrıda bulundu.

​Atmacacılık kültürünün geleceğinin ve alınan bu kararın bölgedeki sosyal hayata etkilerinin önümüzdeki günlerde de tartışılmaya devam etmesi bekleniyor.