Sayıştay’ın 2025 Raporu Açıklandı: Belediyelerde Çok Sayıda Usulsüzlük Tespit Edildi

Sayıştay Başkanlığı, belediyelerin 2025 yılı hesap ve işlemlerine yönelik yürüttüğü düzenlilik denetim raporlarını kamuoyunun bilgisine sundu. Türkiye genelinde parti ayrımı gözetilmeksizin gerçekleştirilen denetimler; İstanbul, Ankara ve İzmir büyükşehir belediyelerinin yanı sıra iktidar ve muhalefet partileri tarafından yönetilen çok sayıda ilçe belediyesindeki idari, hukuki ve mali aksaklıkları ile mevzuata aykırı uygulamaları gün yüzüne çıkardı. Söz konusu raporlarda, kamu zararından rekabeti kısıtlayan ihale şartnamelerine, kaçak yapılardan usulsüz tahsis ve kiralama işlemlerine kadar geniş bir yelpazede ihlaller sıralandı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, ulaşım projelerindeki usulsüzlükler ve kamu kaynaklarının tahsis amaçları dışında kullanılması öne çıktı. Dudullu-Bostancı ile Ataköy-İkitelli metro hatları ihalelerinde sözleşme hükümlerine aykırı hareket edildiği saptandı. Yurt dışı finans kuruluşlarından sağlanan kredi ve tahvil gelirlerinin, Hazine onaylarına ve sözleşmelere aykırı şekilde metro projeleri yerine belediyenin diğer giderleri için kullanıldığı belirlendi. Ümraniye-Ataşehir-Göztepe hattında yaşanan finansman kaydırması nedeniyle yüklenici firmaya hakediş ödemesi yapılamadığı ve imalatın tamamen durduğu kaydedildi. Araç Yönetim Sistemi ve PTT HGS kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde ise binek araçların herhangi bir görev emri bulunmaksızın personel tarafından il dışında kullanıldığı, bazı durumlarda ise araçlar fiilen il dışına çıkmadığı halde HGS ödemesi gerçekleştirildiği tespit edildi.

Mansur Yavaş yönetimindeki Ankara Büyükşehir Belediyesi raporunda imar mevzuatı ve karar organlarının yapısına ilişkin aksaklıklar yer aldı. İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen AVM yapı ruhsatlarında, ilgili üst meslek kuruluşlarının görüşünün alınmadığı görüldü. 5 bin metrekarelik satış alanı şartını karşılamayan yapılara; üretim ve ortak alanların da dahil edilmesi suretiyle mevzuata aykırı biçimde AVM ruhsatı verildiği saptandı. Ayrıca Belediye Encümeni toplantılarına, Belediye Başkanı tarafından birim amirleri arasından görevlendirilen kişiler dışında yetkisiz kişilerin katıldığı ve kararların bu şekilde alındığı aktarıldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi denetim raporunda, kamu kaynaklarının mevzuata aykırı kullanımı ve denetim eksikliği eleştirildi. Belediyeye ait kültür merkezi ve sosyal tesislerin, belediye meclis tarifesine aykırı olarak bazı derneklere ücretsiz kullandırıldığı, bu durumun 4736 ve 5018 sayılı kanunları ihlal ettiği kaydedildi. Doğal SİT alanlarında imara aykırı inşa edilen yapılarla ilgili olarak Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması gereken tespit, takip ve yıkım süreçlerinin yürütülmediği belirlendi.

İzmir'in ilçe belediyelerinde yapılan incelemelerde de ciddi mali eksiklikler tespit edildi. MHP yönetimindeki Aliağa Belediyesi'nde, belediye ve iştiraklerinin vergi ile SGK borçlarının mali tablolarda 953 milyon TL eksik gösterildiği anlaşıldı. Toplamı 1,1 milyar TL’yi aşan borcun kayıtlara yalnızca 158,7 milyon TL olarak yansıtıldığı saptandı. AK Parti yönetimindeki Foça Belediyesi'nde, iki otel ve bir işletmenin kıyı alanlarını işgal ederek kamunun denize erişimini kısıtladığı, ecrimisil uygulaması nedeniyle 1990-2025 yılları arasında 48,7 milyon TL tutarında kira kaybı oluştuğu görüldü. Ayrıca belediye başkan yardımcısına tahsis edilen aracın günlük ortalama 250 kilometre yol katettiği ve EKAP kayıtları ile faturalar arasında 389 bin TL'lik usulsüz işçilik farkı bulunduğu açıklandı. AK Parti yönetimindeki Menemen Belediyesi'nde ise Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne aykırı biçimde denetimsiz festival harcamaları yapıldığı, sanatçı ve konaklama giderlerinin doğrudan temin yöntemiyle karşılandığı, kamu bankaları dışında hesap açıldığı ve taşınmazların ihalesiz işgaliye sözleşmesi ile kiraya verildiği belirlendi.

AK Parti yönetimindeki Aydın Büyükşehir Belediyesi'nde ticari plakalı 5 bin 668 araçtan yalnızca 124'ünün ihale yoluyla verildiği, 5 bin 444 hatta ise ihalesiz ve süresiz kullanım hakkı sağlandığı tespit edildi. Voleybol takımı için 20 adet 1+1 daire kiralanması, yerel basına düzenli ödemeler yapılması ve temsil-ağırlama harcamalarının Tasarruf Genelgesi’ne aykırılık teşkil ettiği vurgulandı. Ayrıca 31 Aralık 2025 itibarıyla 6,6 milyon TL'lik kira alacağının tahsil edilemediği kaydedildi. Sayıştay, Tahir Büyükakın yönetimindeki Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ni ihalelerdeki rekabeti daraltıcı maddeler nedeniyle uyardı. Tıbbi Atık Hizmet İşi ihalesinde muhammen bedel 6,7 milyon TL olmasına rağmen isteklilerden 60 milyon TL ciro şartı arandığı, tek teklifle kazanılan işin sonradan alt yükleniciye iki katı oranla devredildiği saptandı. Atık taşıma ihalesinde ise nakliye işinin yanına aktarma istasyonu işletme şartı eklenerek rekabetin kısıtlandığı ifade edildi.

Rasim Arı’nın başkanlığını yaptığı ve AK Parti bünyesindeki Nevşehir Belediyesi’nin denetim raporunda ise İlbank kredilerinin faizlerinin tek seferde gider yazılmasıyla dönemsellik ilkesinin ihlal edildiği, içme suyunda kayıp-kaçak oranının yüzde 45,19'a ulaştığı ve DSİ ruhsatı bulunmayan sondaj kuyularının işletildiği belirlendi. Ayrıca 74 özel halk otobüsü ile 47 taksi plakasının ihalesiz ve süresiz verildiği, ulaşım ücret tarifesini belirleme yetkisinin ise Belediye Meclisi yerine Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’ne devredildiği açıklandı.

AK Parti yönetimindeki Ankara Keçiören Belediyesi’nde makam araçlarının şoför ve yakıtlarıyla birlikte meclis üyelerine ve yetkisiz kişilere tahsis edildiği, bu araçların farklı illerdeki HGS noktalarından geçtiği belirlendi. Strateji Geliştirme Müdürlüğü’nde görevli bazı müdürlerin işe devam etmeden maaş ve tazminat aldıkları, işlevsiz Arşiv Müdürlüğü kadrosu ihdas edilerek atama yapıldığı saptandı. AK Parti yönetimindeki Antalya Aksu Belediyesi raporunda ise ilçedeki 35 mahallede toplam 1 milyon 153 bin metrekareye ulaşan 1.963 ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı bulunduğu, encümenin aldığı 642 yıkım kararından 477'sinin uygulanmadığı tespit edildi. Asfalt ihalesinde firmanın deney raporlarında tahrifat yaptığı belirlenmesine rağmen Kamu İhale Kanunu uyarınca ihalelerden yasaklama işleminin uygulanmadığı ve firmanın bir sonraki ihaleye katılmasına göz yumulduğu ortaya çıktı.