SGK Listeledi: 45 Meslek Grubuna 5 Yıl Erken Emeklilik Fırsatı

Ağır ve tehlikeli çalışma koşullarına sahip mesleklerde görev yapan çalışanlara, sosyal güvenlik sistemi kapsamında erken emeklilik imkanı sağlayan yıpranma payı uygulanıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında fiili hizmet süresi zammı olarak tanımlanan uygulama, kapsamdaki mesleklerde çalışanların prim günlerine ilave süre ekliyor. İşin niteliğine göre yılda 90 veya 180 gün olarak hesaplanan bu süre, belirli şartların karşılanması halinde emeklilik yaşının daha erken dolmasına imkan tanıyor.

Maden işçilerinden güvenlik personeline, sağlık çalışanlarından basın mensuplarına kadar farklı meslekleri kapsayan düzenlemede, yıpranma süresinin miktarı yapılan işin risk derecesine göre değişiyor. Her yıl 180 gün ilave süre kazanan çalışanlar 6 ay, 90 gün kazananlar ise 3 ay ek hizmet süresi elde ediyor.

Fiili hizmet süresi zammı, çalışanların fiilen görev yaptıkları süreye belirli günlerin eklenmesi esasına dayanıyor. Böylece kapsamdaki mesleklerde çalışanların prim ödeme gün sayısı artıyor. Biriken ilave sürenin belirli bir bölümü de emeklilik yaşından indirilebiliyor.

Yılda 180 gün yıpranma payı verilen mesleklerde 20 yıllık çalışma karşılığında 3 bin 600 gün ilave hizmet süresi kazanılabiliyor. Bu süre, ilgili yaş indirimi koşullarının da sağlanmasıyla yaklaşık 5 yıl erken emeklilik avantajı oluşturabiliyor.

Bu grupta yeraltı maden işçileri, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli, polisler, Sahil Güvenlik çalışanları, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları ve radyoaktif maddelerle çalışanlar bulunuyor.

Yılda 90 gün ilave süre verilen mesleklerde ise her çalışma yılı için 3 aylık ek hizmet süresi hesaplanıyor. Gazeteciler, TRT'nin haber hizmetlerinde fiilen görev yapan personel, cam, çimento ve döküm fabrikası çalışanları, itfaiyeciler ile sağlık alanındaki bazı meslek grupları bu kapsamda yer alıyor.

Yıpranma payının emeklilik yaşına etkisi, çalışanın tabi olduğu sosyal güvenlik statüsüne ve işe giriş tarihine göre farklılık gösterebiliyor.

1999 yılından önce göreve başlayan kamu görevlileri açısından yıpranma süresinin tamamı prim günlerine eklenirken, biriken sürenin yarısı emeklilik yaşından düşülebiliyor. Örneğin 6 yıllık fiili hizmet süresi zammı elde eden bir subayın emeklilik yaşından 3 yıl indirilebiliyor.

4A kapsamında çalışan özel sektör işçilerinde ise yaş indirimi için en az 3 bin 600 prim gününün tamamlanması şartı bulunuyor. Bu koşulu karşılayan çalışanların biriktirdiği yıpranma süresinin yarısı emeklilik yaşından düşülebiliyor. Buna göre 4 yıllık yıpranma süresi bulunan bir işçi, gerekli koşulları sağlaması halinde 2 yıl erken emeklilik avantajı elde edebiliyor.

Fiili hizmet süresi zammından yararlanabilen meslek grupları arasında farklı sektörlerde çalışanlar ve kamu görevlileri bulunuyor. Kapsamda yer alan meslekler şöyle:

Yeraltı maden ocağı işçileri

Yeraltı tünel açma personeli

Yeraltı maden arama ve sondaj çalışanları

Yeraltı mekanik ve elektrik bakım personeli

Kurşun ve arsenik izabe (döküm) işçileri

Kurşun bazlı imalat (akü, bilye vb.) çalışanları

Cıva üretim tesisi çalışanları

Demir ve çelik yüksek fırın döküm işçileri

Çelik ergitme ve haddehane çalışanları

Alüminyum oksit ve alüminyum döküm işçileri

Asit üretimi fabrika ve atölye personeli (sülfürik/nitrik asit vb.)

Anot kütle ve elektroliz tesis işçileri

Cam eritme ve cam üfleme ustaları/çalışanları

Otomatik ve elle cam şekillendirme işçileri

Çimento fabrikası klinker (fırın) birimi çalışanları

Çimento hammaddesi kırma ve öğütme tesis personeli

Termik santral kazan dairesi ateşçileri

Kömür hazırlama ve kül arıtma tesisi çalışanları

Kok fabrikası ve gazhane işçileri

GÜVENLİK VE KAMU GÖREVLİLERİ

Subaylar

Astsubaylar

Uzman jandarmalar

Uzman erbaşlar

Sözleşmeli erbaş ve erler

Polis memurları ve amirleri

Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensupları

Ceza infaz kurumu müdürleri ve amirleri

İnfaz koruma memurları (gardiyanlar)

Uzman ve pratisyen tabipler (hekimler)

Diş tabipleri

Eczacılar

Hemşireler

Ebeler

Sağlık teknikeri ve teknisyenleri (laboratuvar, anestezi vb.)

Radyoloji uzmanı ve radyoloji teknisyenleri

Radyoaktif ve nükleer maddelerle fiilen çalışan personel

Sarı/Gri Basın Kartı sahibi muhabir ve yazarlar

Basın Kartı sahibi foto muhabirleri ve kameramanlar

TRT bünyesinde haber hizmetlerinde fiilen çalışanlar

Yangın söndürme işlerinde fiilen görev yapan itfaiye personeli

İhtiyat pilotları

Su altı (dalgıç/kurbağadam) çalışanları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeleri (milletvekilleri)

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar

Yıpranma payının kapsamı, süresi ve emeklilik yaşına etkisi mesleğe ve sigortalılık koşullarına göre değiştiğinden, çalışanların kendi durumlarına ilişkin ayrıntıları SGK kayıtları ve ilgili mevzuat üzerinden kontrol etmesi gerekiyor.