Sigara Satışlarına Sıkı Denetim Hazırlığı: 'Hes Kodu Benzeri' Takip Sistemi Gündemde

AK Parti tarafından tütün ürünlerinin satışına yönelik hazırlanan yeni yasal düzenleme taslağında, satışların izlenmesi için HES koduna benzer bir takip mekanizması kurulması değerlendiriliyor. Hazırlık kapsamında, 18 yaşından küçüklere sigara satan işletmelerin ruhsatlarının geçici olarak askıya alınması ve mevcut para cezalarının artırılması da ele alınıyor.

AK Parti, tütün ürünlerinin satışı ve sigara kullanımının denetlenmesine ilişkin yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalışma yürütüyor. Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, Sağlık Bakanlığı bürokratlarının AK Parti Meclis grubuna yaptığı sunumlarda, Türkiye'de yıllık sigara tüketiminin 8,5 milyar pakete ulaştığı bilgisi paylaşıldı.

Hazırlık sürecindeki taslak metinde; satışların dijital olarak izlenmesi, çocuklara tütün ürünü satan işletmelere uygulanacak yaptırımların ağırlaştırılması ve idari para cezalarının artırılması başlıkları öne çıkıyor.

Birgün'ün haberine göre düzenleme kapsamında, sigara satışlarının kayıt altına alınması ve yaş sınırının denetlenmesi amacıyla pandemi döneminde uygulanan HES koduna benzer bir takip sistemi oluşturulması seçeneği değerlendiriliyor.

Sağlık Bakanlığının teknik altyapısının böyle bir sisteme uygun olduğu belirtilirken, sigara satışlarının market, bakkal ve büfe gibi çok sayıda farklı noktada yapılması nedeniyle uygulamanın kısa sürede devreye alınmasının güç olduğu ifade ediliyor. Sistemin hayata geçirilebilmesi için Ticaret Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların ortak çalışma yürütmesi planlanıyor. Takip mekanizmasına yönelik altyapı hazırlıkları tamamlanana kadar mevcut saha denetimlerinin sıkılaştırılması öngörülüyor.

Üzerinde durulan bir diğer başlığı ise 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satan işletmelere uygulanacak cezalar oluşturuyor. Mevcut mevzuatta yasak olmasına karşın ihlallerin önüne geçmek amacıyla yaptırımların caydırıcılığının artırılması hedefleniyor.

Bu doğrultuda, çocuklara sigara sattığı tespit edilen işletmelerin ruhsatlarının belirli bir süre askıya alınması ve ticari faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması seçenekleri değerlendiriliyor. Aynı ihlalin tekrarlanması durumunda ise daha ağır yaptırımların devreye girmesi gündemde yer alıyor.

Taslak çalışmada, tütün ürünleri yasağı ihlallerine ilişkin mevcut idari para cezalarının yükseltilmesi de ele alınıyor. 2026 yılı itibarıyla uygulanan mevcut yaptırım tutarları şu şekilde:

Kapalı alanlarda sigara içen kişilere 1.764 lira idari para cezası kesiliyor.

Sigara yasağına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere, ihlalin niteliğine göre 24 bin 440 lira ile 122 bin 660 lira arasında ceza uygulanıyor.

İşletmelerde ihlalin tekrarı halinde para cezaları artırılırken, üçüncü ihlalde işletmenin 10 günden bir aya kadar kapatılması yaptırımı uygulanabiliyor.

Henüz kanun teklifine dönüşmeyen çalışmada, yeni ceza tutarları ve dijital takip sisteminin yürürlüğe gireceği tarihe ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor.