Sinemada Tehlikenin Farkında Mısınız?

Film üretimi geniş bir ekip ve teknik altyapı gerektiriyor. Haliyle pahalı. Yapay zeka ise ekip ve teknik sınırlar sorunsalına çözüm üretiyor. Az zamanda büyük işler başarılıyor! Fakat büyük bir sorun kendini gösteriyor. Sinemada tek tip üretim!

Yapay zekanın hayatımızı kolaylaştırmak adına hayatımıza girdiği son birkaç yılda tehlikeli bir durum kendisini gösteriyor. Görsel tasarım noktasından film üretimine, üretimde yardımcı araç olarak kullanmaya kadar birçok bakımdan tekdüze bir estetik oluşuyor. Ve bunu kimse sorun etmiyor. Yapay zekaya ne istediğini gerekli ayrıntılarla veremeyen herkes birbirinin benzeri ürünle ortaya çıkıyor. Sonuçta da herkesin her şeyi aynı şekilde anlattığı bir manzara kendini gösteriyor.

Esasında yapay zeka, teknik olarak üretimde kullandığımız herhangi bir araç gibi yardımcımız olacaktı. “Yapay zeka yardımcı pilotu” adıyla müthiş bir hızla hayatımıza girdi. Önceleri pahalı ve uzun zaman isteyen dokunuşları halletti. Yardımcı araç olarak üzerine düşeni yaptı. Sonra gittikçe dümeni eline aldı ve estetik yaklaşımdan üretim tercihlerine kadar her aşamayı yapmaya başladı. Yani kullananlar yapay zekaya teslim oldu.

Sinema alanında yapay zekanın varlığı birçok sektörde olduğu gibi sarsıcı bir etki yaptı. Hikaye anlatıcısı olan filmler yapay zekanın yardımı ile “hayal edilebilen her şeyi gerçeğe dönüştürme” işlevine büründü. Daha önce sadece animasyon, fantastik sinema ve bilim-kurgu filmlerinde karşımıza çıkan “gerçek olamayacak kadar şaşırtıcı” çerçeve şimdi “gerçek” olarak sunulan her şeyde “gerçek dışı” bir tavra büründü. Yani gerçek diye sunulan şeyler de artık gerçek dışı!

Son dönemde sinema salonlarında çokça yapay zeka üretimi animasyon film gösteriliyor. Sözünü ettiğimiz tehlike en çok burada kendini gösteriyor. Çünkü bu animasyonların neredeyse tamamı aynı elden çıkmış gibi. Kuvvetle muhtemel senaryolar da yapay zeka marifetiyle tamamlanıyor. Yani senaryo kısmında da yardımcı olan değil her şeyi belirleyen bir araca dönüşüyor.

Aylarca, hatta yıllarca süren animasyon çalışmalarından birkaç haftada kotarılan üretimlere vardık. Animasyonun “hayalde sınır tanımama” işlevi, “herkesin hayalinin birbirine benzemesi” sonucuna ulaştı.

Temelini Hollywood’un oluşturduğu çeşitli animasyon biçimleri “Pixar gibi”, “Studio Ghibli tarzında”, “Anime şeklinde” ifadeleriyle kopyalanmaya başlandı. Özgün üretimlerin önü kesildi. Bütün animasyonlar aynı renk skalası, ışık ve sinematografik yaklaşımla perdeye çıkar oldu.

‘Reel’ üretimde de bu tektip modelleme kendini gösteriyor. Özellikle tarihi işlerde hep aynı sarı ağırlıklı tonlar, hep aynı oyunculuklar, karakterlerin yüzünde hep aynı çizgiler ve benzer ses tasarımı… Sanki bütün tarih aynı iklimde, benzer ışıkta yaşanmış gibi… Dahası, bu üretimler de Hollywood’un bugüne kadar resmettiği çerçevede kendine yer buluyor.

Ezcümle…

İnsanlık tecrübesini ve birikimini kullanarak bize yardımcı olan yapay zeka, bir yerden sonra tek tipleşen bir modelleme oluşturdu. İnsanoğlunun en önemli anlatı biçimlerinden biri olan sinema, insanın insana insanı anlatma imkanını sadece Hollywood estetiği taşıyan bir anlatıma evirdi.

Burada tabii ki “kullanıcı mahareti” ile ilgili bir sorun da ayyuka çıkıyor. Yapay zekanın üretimi kolaylaştırmasının cazibesine kapılan ve kendi estetik beğenisi de zaten uzun yıllardır Hollywood temelli çizgide manipüle edilmiş olan kullanıcı, hayaline ket vuran bu durumun farkında değil.

Oysa hayalin gerçekleştirebileceği bu aracı gerçekten hayalini gerçekleştirme noktasında kullanabilir. YZ’nin kendisine sunduğunu hemen kabul etmeyip, doğru ‘promt’ ile yönlendirmesi gerekir. O da bir yere kadar ama en azından özgünlüğün sınırlarında gezilebilir. Bütün üretimlerin aynı Hollywood stüdyosundan çıkmış gibi olmasının önüne geçebilir.

Başlıklar :