Söz Sahibi Sermaye: Yatırımlarda 'Özel' Ağırlığı

AKP hükümetleri döneminde en temel alanlarda özel sektörün ağırlığı, yıllar geçtikçe daha da arttı. Eğitim alanında kontrolsüzce artan özel okulların yanı sıra sağlık alanında da özel hastanelerin sayısı, çarpıcı boyutlara ulaştı. AKP döneminde enerji ve ulaşım alanlarında da sermayenin etki alanı her yıl katlanarak arttı.

Sabit sermaye yatırımlarının sektörlere göre dağılımına yönelik veriler de “En temel alanlar sermayeye terk edildi” eleştirilerinin haklılığını ortaya koydu. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nca hazırlanan rapora göre, kritik alanlarda özel sektörün yatırımları ile kamu yatırımları arasındaki makas açıldı.

Kamunun 2024 yılında 198 milyar 379 milyon TL olan eğitim alanında yaptığı sabit yatırımlar, 2025 yılında 281 milyar 903 milyon TL olarak gerçekleşti. Eğitimde, toplam 281,9 milyar TL’lik kamu yatırımına karşın özel sektörün 2025 yılındaki eğitim yatırımları, 310 milyar 253 milyon TL oldu.

Özel sektör yatırımlarının, sağlık alanında da kamu yatırımlarını katladığı görüldü. Kamunun 2025 yılındaki 185 milyar 640 milyon TL’lik yatırımına karşın özel şirketlerin sağlık yatırımları, 494 milyar 274 milyon TL ile ifade edildi. Sağlıkta özel sektör, kamuya göre 2,6 kat daha fazla tutarda yatırım yaptı.

Sabit sermaye yatırımlarına yönelik istatistikler, yurttaşı doğrudan fahiş ücretlerle karşı karşıya bırakan enerji alanındaki özelleştirmelere de ayna tuttu. Enerji alanındaki 191 milyar 869 milyon TL’lik özel yatırımlara karşın kamu yatırımları, 101 milyar 267 milyon TL’de kaldı.

Sabit sermaye yatırımlarının dağılımına yönelik 2026 yılı gerçekleşme tahminlerine göre, eğitim ve sağlık alanları başta olmak üzere kritik alanlarda özel yatırımların ağırlığı, kamu yatırımlarını katlamaya devam edecek. Öngörülere göre, 2026 yılının sonunda eğitim alanında 416,8 milyar TL’lik özel sektör yatırımlarına karşın kamunun yatırımları 377,8 milyar TL’de kalacak. Kamunun 253,4 milyar TL olarak gerçekleşmesi beklenen sağlık alanındaki yatırımları da özelde 676,4 milyar TL olarak gerçekleşecek.