Sular Çekildi Hasarın Boyutu Netleşmeye Başladı... Selin Sigortaya Maliyeti 410 Milyon Dolar

İstanbul’daki sel afeti sonrası sigortacılar araç, konut ve işyerlerinden 10 binin üzerinde hasar ihbarı bekliyor. Afetin ekonomiye maliyetinin 1.2 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor. Sigortacıların ödeyeceği hasar ise 410 milyon doları bulacak. İzmit, Adapazarı, Yalova’da yaşanan sel baskınları da eklendiğinde 600 milyon dolara kadar çıkacak.

İstanbul’daki sel felaketi sonrası sular çekilince, hasarın boyutu da ortaya çıktı ve gözler sigortaya çevrildi. Selde, yüzlerce işyeri ve konutu su bastı, duvarlar yıkıldı, yüzlerce araç sel sularına kapılarak, kullanılamaz hale geldi. Son verilere göre, afette, İstanbul’da, 9 binin üzerinde su baskını ihbarı geldi.

Gelelim işin sigorta boyutuna. Önce şu bilgiyi paylaşayım. Türkiye genelinde her 4 araçtan 1’i kaskolu, her 4 konuttan 1’nin konut sigortası, 4 işyerinden 1’inin de işyeri sigortası bulunuyor. Büyük sanayi tesislerinin ise neredeyse tamamı sigortalı.

İstanbul’da ise tablo, Türkiye genelinden biraz daha farklı. İstanbul’da sigortalanabilir 4.1 milyon konutun 710 binin konut sigortası bulunuyor. 208 bin ticari işletme ve 22 bin sanayi tesis sigortalı. Yani, İstanbul’da, 940 bin konut, işyeri ve sanayi tesisinin sigorta poliçesi bulunuyor. Buna göre de sigortalılık oranı yüzde 17-20 bandında. Araçlara bakıldığında ise İstanbul’da 6.3 milyon trafiğe kayıtlı araç var. Bunların 2.8 milyonunu kasko sigortası bulunuyor. İstanbul’da kasko sigortalılık oranı yüzde 43, yani 2 araçtan 1’inin kaskosu bulunuyor.

Sel felaketi sonrası sigorta şirketlerine hasar ihbarları da gelmeye başladı. Afetten sonraki üç günde, sigorta şirketlerine 3 binin üzerinde hasar ihbarı yapıldı ve ihbarların büyük çoğunluğu da konut ve işyeri hasarlarından oluştu. Bu üç günde ödenecek hasar tutarı 1.5 milyon lira oldu. Hasar başvuruları önümüzdeki günlerde artarak devam edecek. Sigortacıların tahminleri; konut, konut içindeki eşya, kasko, işyeri, sanayi tesisleri, tesislerin depoları, işyerlerinin yaptırdıkları iş durması kaybı da dahil olmak üzere 10 binin üzerinde toplam sigortalı hasar ihbarı geleceği yönünde.

Tabi bir de selin neden olduğu hasar maliyeti var. Sigortacılarla konuştum. İstanbul’daki sel hasarının sigortaya maliyetinin 410 milyon dolar olacağı, kötü senaryoya göre de 450 milyon dolara çıkacağı yönünde. Bunun içine İzmit, Adapazarı, Yalova’da yaşanan sel baskınları da eklendiğinde; sigortalı hasar, 600 milyon dolara kadar çıkacak. İstanbul’daki selin ekonomiye maliyetinin ise 1.2 milyar dolar civarında olacağı; çevre iller de hesaba katıldığında son günlerde yaşanan sel afetinin ekonomiye maliyetinin 2 milyon dolara çıkacağı tahmin ediliyor. Tabi bunun içine altyapı hasarları dahil değil.

Özetle, her afet sonrasındaki tablo, İstanbul’daki sel felaketi sonrası da değişmedi; sigortalılık düşük olduğu için zararın çok azını sigorta şirketleri karşılayacak, yükü yine devlet üstlenecek. İstanbul, nispeten sigortalılık oranı yüksek il olduğu için toplam ekonomik kaybın yüzde 20-25’i sigorta tarafından karşılanacak.

AFET SİGORTASINI BAŞLATAMAMAnın BEDELİ AĞIR OLDU

Peki ne yapılabilirdi? 2021 yılında Kastamonu Bozkurt’ta büyük yıkıma neden olan sel felaketi sonrası gündeme gelen, o tarihte acil yasalaşması gereken, ancak 5 yıldır Meclis gündeminde olan ve bir türlü yasalaşamayan Zorunlu Afet Sigortasını çıkartabilirdik.

Çıkartsaydık ne olacaktı? İstanbul’da konutların büyük çoğunluğunun sele karşı sigortası olacaktı. O zaman ne olacaktı? Zorunlu Afet Sigortasının içinde yer alan acil ihtiyaç teminatı, selden hemen sonra devreye girecekti ve selden zarar görenlere acil ihtiyaçlarını karşılamak, evlerini temizletebilmek, giden eşyalarının yerine yenisini koyabilmek için 200-250 bin lira DASK ödeme yapacaktı. Sonrasında da sel suları konuta ne kadar zarar vermişse o hasarı da DASK ödeyecekti. Ama bir türlü afet sigortasını çıkartamadık. Çıkartamadığımızın bedelini de İstanbul’daki sel hasarında çok ağır ödedik.