Tahliye Kararı Var, Özgürlük Yok

Haber Merkezi

Gezi Parkı eylemlerinin üzerinden 13 yıl, Osman Kavala’nın tutuklanmasının üzerinden 9 yıl geçti. Gezi davasında verilen hapis cezaları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) hak ihlali kararlarıyla birlikte Türkiye’nin hukuk gündemindeki yerini korudu.

AİHM’in Kavala’nın derhal serbest bırakılmasına yönelik son kararına rağmen Kavala Silivri’de tutulurken AYM’nin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmettiği Tayfun Kahraman da cezaevinden çıkarılmadı. Kavala, dokuzuncu yılında yaptığı açıklamada, “İlk tutuklandığımda bunun bir hata olduğunu, kısa zaman içinde düzeltileceğini düşünüyordum. Yanılmışım” dedi.

“Suç işlediğime dair herhangi bir delil bulunmamasından dolayı beraatle sonuçlanan Gezi davasından sonra, AİHM kararına rağmen, kurgulanan casusluk suçlamasıyla tutukluluğum sürdürüldü, beraat kararları bozuldu, bana ve diğer suçlananlara ağır cezalar verildi" diyen Kavala, şöyle devam etti: "Bana yöneltilmiş olan suçlamada delil bulunmayışını telafi etmek için akıl almaz iddialar öne sürülmüştü. Yirmi küsur siyasi parti ve siyasi örgütün, yüze yakın sendika, meslek odası ve derneğin oluşturduğu Taksim Dayanışma Platformu’nu kalkışmaya yönlendirdiğim, hükümeti devirmeye teşebbüs eden göstericilerin her türlü ihtiyaçlarını karşılamış olduğum iddia edildi. Bütün bunlar görülebildiği için, AİHM son kararında özgürlüğümün kısıtlanmasına yol açan işlemleri adaletin açık biçimde inkâr edilmesi olarak değerlendirdi. Bu tespit sadece hukuk kurallarına değil, etik ilkelere de riayet edilmediği anlamına geliyor. Bunun bir sonucu da insan hayatının değersiz görülmesi."

Cezaevine girdiğinde 60 yaşında olduğunu hatırlatan Kavala, “Bu yaştan sonra sivil toplum alanında aktif olarak çalışabileceğim sürenin neredeyse tamamını ve sağlıklı yaşayabileceğim yılların önemli bir kısmını cezaevinde geçirmiş oldum. Ancak, yaşamakta olduğumuz bütün sıkıntılara rağmen, ülkemde hukuk devletinin tesisine yönelik gelişmeleri görebileceğime inanıyorum. Ümit ettiğim gibi, Gezi davasından ve maruz kaldığım adaletsizlikten ders çıkartılabilirse, bu benim için teselli kaynağı olacak” ifadelerini kullandı.

Gezi davasında Kavala ile birlikte yargılanan isimlerden Can Atalay, Tayfun Kahraman, Çiğdem Mater ve Mine Özerden de 18’er yıl hapis cezasına çarptırıldı. Yargıtay, 2023 yılında bu dört isim hakkındaki mahkûmiyet kararlarını onadı.

TİP Hatay Milletvekili Can Atalay’ın milletvekili seçilmesine rağmen cezaevinde tutulması, yargı kararları arasındaki çatışmanın en belirgin örneklerinden biri oldu. AYM’nin iki ayrı hak ihlali kararına rağmen Atalay tahliye edilmedi. Tayfun Kahraman hakkında verilen AYM ihlal kararı da yeniden yargılama sürecinde uygulanmadı.

10 Aralık 2019: AİHM, Kavala’nın tutukluluğunun hak ihlali oluşturduğuna hükmetti ve derhal serbest bırakılmasını istedi.

11 Temmuz 2022: AİHM Büyük Dairesi, Türkiye’nin 2019 tarihli kararı uygulamayarak Sözleşme’nin bağlayıcı kararların yerine getirilmesine ilişkin 46. maddesini ihlal ettiğine karar verdi.

25 Ağustos 2026: AİHM, Kavala’nın derhal serbest bırakılması ve mahkûmiyetinin sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğine hükmetti. Mahkeme, mahkûmiyetin Sözleşme hukuku bakımından hükümsüz kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Buna rağmen Kavala cezaevinde tutulmaya devam etti.

25 Ekim 2023: AYM, Atalay’ın seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Yeniden yargılama ve tahliye işlemlerinin yapılmasını istedi.

21 Aralık 2023: AYM, ilk ihlal kararının uygulanmaması üzerine ikinci kez hak ihlali kararı verdi.

31 Temmuz 2025: AYM Genel Kurulu, Kahraman’ın adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Yeniden yargılama yapılmasını istedi. Karar 9’a karşı 5 oyla alındı.