Tarihi Rekolteye Karşın Üretici Zarar Ediyor, Zeytin Dalda Kalma Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Türkiye 2026-2027 sezonunda 4 milyon 30 bin tonluk tarihi bir zeytin rekoltesine hazırlanırken, artan bakım ve toplama maliyetleri ile düşük alım fiyatları üreticileri çıkmaza sürüklüyor. Maliyeti 50 lirayı bulan zeytinin 20 liradan alıcı bulması ve zeytinyağının üretim maliyetinin çok altında satılması ürünün dalda kalma riskini artırırken, uzmanlar küçük üreticinin topraklarını terk etme tehlikesine karşı acil kamusal müdahale çağrısı yapıyor.

Türkiye zeytin üretiminde tarihi rekora hazırlanırken üretici zararına satış yapmak zorunda kalıyor. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Mustafa Tan, 2026-2027 sezonunda toplam zeytin rekoltesinin 4 milyon 30 bin tona ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Tahminlere göre 588 bin ton zeytinyağı, 1 milyon 163 bin ton sofralık zeytin üretilecek. Ancak artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle ürünün dalda kalma riski büyüyor.

Rekor üretime karşın sektörde karamsarlığın hâkim olduğunu belirten Tan, “Büyük bir sevinç olması gerekirken ortada karamsar bir hava var” dedi. Zeytinin yalnızca toplama maliyetinin kilogram başına 25 lirayı bulduğunu, bakım giderleriyle birlikte maliyetin 50 liraya çıktığını anlatan Tan, Akhisar’da toptan zeytinin 20 liradan satıldığını söyledi. Tan, “Zeytinyağının en az 250 lira maliyeti varken piyasada 170-180 lira. Yere dökülen zeytinler toplanmıyor. Bu nedenle 4 milyon 30 bin tonluk rekolte düşebilir” diye konuştu.

Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz ise üreticinin maliyetin altında satışa zorlanmasını “Çiftçinin alın terinin çalındığı bir soygun mekanizması” olarak nitelendirdi.

Kocagöz, “Türkiye’de ilk kez zeytinin dalda kalma riski bu kadar açık görülüyor. Uluslararası ticaret yapan şirketler kendi maliyetlerini ve rekabet kayıplarını çiftçiye yüklüyor” dedi.

Tarım Kredi Kooperatifleri, Marmarabirlik ve Tariş’in üretici lehine piyasaya müdahale etmesi gerektiğini vurgulayan Kocagöz, kamunun kaynaklarını harekete geçirmesini istedi.

Kocagöz, önlem alınmaması durumunda önümüzdeki 3-5 yılda küçük üreticilerin topraklarını terk edebileceği, zeytinliklerin büyük şirketlerin eline geçebileceği ve çiftçilerin işçileşeceği uyarısında bulundu.