TCMB: Enflasyonun Ana Eğilimi Ekimde Yatay Seyretti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin fiyat gelişmeleri raporunda enflasyonun ana eğiliminin yataya yakın seyrettiğini bildirirken, gıda ve enerji fiyatlarındaki gelişmelerin aylık enflasyon üzerindeki etkisini ortaya koydu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ekim Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.

Rapora göre, tüketici fiyatları ekim ayında yüzde 2,58 artarken, yıllık enflasyon yüzde 29,77 ile görece yatay seyretti. Aylık enflasyonun seyrinde enerji ve işlenmemiş gıda fiyatları belirleyici olurken, enerji ve gıda dışındaki gruplarda ılımlı görünüm korundu.

Enerji fiyatları, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt, katı yakıt ve tüp gaz fiyatları öncülüğünde yüzde 4,92 arttı. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki yükselişte ise tarladan seraya geçişin de etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatları öne çıktı.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları, talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini sürdürdü. Aylık hizmet enflasyonu, öngörülerle uyumlu olarak eylül ayına kıyasla yükselmesine rağmen önceki aylarda gözlenen seviyelerin altında kaldı.

Üretici fiyatları ekimde yüzde 1,65 artarken, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile belirgin bir değişim göstermedi.

TCMB, bu görünüm altında tüketici enflasyonunun ana eğiliminin ekim ayında aylık ve üç aylık ortalamalar bazında yataya yakın seyrettiğini ve son dönemde ana eğilimde kaydedilen gerilemeyi teyit ettiğini bildirdi.

Rapora göre, ekim ayında B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalarak yüzde 28,46'ya, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,42 puan gerileyerek yüzde 28,28'e indi.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, hizmet grubunun katkısı bir önceki aya göre 0,44 puan, alkol-tütün-altın grubunun katkısı ise 0,13 puan azaldı.

Buna karşılık enerji grubunun katkısı 0,28 puan, temel mal grubunun katkısı 0,25 puan, gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı ise 0,08 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, tüketici fiyatlarının aylık artışı gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle bir önceki aya kıyasla yükseldi. Aynı dönemde aylık enflasyon B endeksinde değişmezken, C endeksinde sınırlı düşüş gösterdi.

B endeksini oluşturan gruplarda fiyat artışları hizmet ve işlenmiş gıdada yükselirken, temel mallarda zayıfladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, enflasyonun ana eğiliminin ekim ayında bir önceki aya kıyasla yataya yakın seyrettiğini gösterdi.

Ana eğilim göstergelerinin üç aylık ortalaması yüzde 1,8 düzeyinde gerçekleşerek belirgin bir değişim göstermedi.

Hizmet fiyatları ekim ayında yüzde 0,99 arttı. Grup yıllık enflasyonu ise 1,09 puan azalarak yüzde 36,56'ya geriledi.

Bu dönemde yıllık enflasyon, hizmet grubunun bütün alt kalemlerinde düşüş gösterdi.

Kira fiyatlarında aylık artış yüzde 2,55 olurken, yıllık kira enflasyonu gerilemesini sürdürerek yüzde 39,71 seviyesinde gerçekleşti.

Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar aylık bazda yüzde 0,91 yükseldi. Otobüs ve okul servisi ücretlerindeki artışlar bu gelişmede öne çıkarken, hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı ücretlerindeki gerileme yükselişi sınırladı.

Lokanta ve oteller grubunda aylık fiyat artışı yüzde 0,47 ile önceki aylara kıyasla belirgin biçimde yavaşladı.

Bu grupta yiyecek ve içecek hizmetlerinin fiyatları yüzde 1,65 yükselirken, konaklama hizmetlerinde fiyatların yüzde 3,19 gerilemesi aylık enflasyonun ılımlı seyretmesinde etkili oldu.

Ekim ayında haberleşme fiyatları yatay seyrederken, diğer hizmetler grubunda da aylık fiyat artışı yavaşladı.

Temel mal grubu fiyatları ekim ayında mevsimsel etkilerle yüzde 3,92 yükseldi. Grup yıllık enflasyonu 0,80 puan artarak yüzde 16,70 oldu.

Yıllık enflasyon, giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda görece yatay seyrederken, diğer temel mallarda geriledi.

Yeni sezonun etkisiyle giyim ve ayakkabı fiyatları ekimde yüzde 12,75 arttı. Böylece bu gruptaki aylık fiyat artışı geçen yılın aynı ayına yakın bir seviyede gerçekleşti.

Dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyon yüzde 0,94, diğer temel mallarda ise yüzde 0,31 ile ılımlı seyretti.

Dayanıklı tüketim malları grubunda beyaz eşya fiyatları yüzde 2,70, diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerin fiyatları yüzde 1,99 arttı.

Otomobil fiyatlarında aylık yükseliş yüzde 0,71 ile sınırlı kalırken, mobilya fiyatlarında yüzde 0,61 düşüş kaydedildi.

Enerji fiyatları ekim ayında yüzde 4,92 artarken, grup yıllık enflasyonu 5,26 puan yükselerek yüzde 51,37'ye ulaştı.

Rapora göre, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt fiyatları, enerji grubundaki artışın belirleyici unsurları oldu.

Bu dönemde akaryakıt fiyatları yüzde 6,38, tüp gaz fiyatları yüzde 8,25, katı yakıt fiyatları ise yüzde 17,13 yükseldi.

Buna karşılık meskenlere yönelik elektrik fiyatları yataya yakın bir seyir izledi.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar ekim ayında yüzde 3,50 arttı. Grup yıllık enflasyonu ise 0,11 puan yükselerek yüzde 27,73 oldu.

Yıllık enflasyon, işlenmemiş gıdada 1,80 puan artışla yüzde 25,95'e yükselirken, işlenmiş gıdada 1,08 puan azalarak yüzde 29,25'e geriledi.

İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 6,04 arttı. Bu gelişmede tarladan seraya geçişin etkisiyle yükselen taze meyve ve sebze fiyatları belirleyici oldu.

Rapordaki verilere göre, taze meyve ve sebze fiyatlarında ekim ayındaki artış yüzde 14,66'ya ulaştı. Geçen yılın aynı ayında bu grupta aylık fiyat artışı yüzde 5,49 seviyesinde gerçekleşmişti.

Bu dönemde beyaz et fiyatlarındaki artış eğilimi de devam etti.

İşlenmiş gıdada aylık enflasyon bir miktar yükselerek yüzde 1,66 oldu. Kahve ve çay ürünlerinde fiyat artışları sürerken, ekmek ve tahıllardaki yükseliş yüzde 0,90 ile ılımlı kaldı.

Yurt içi üretici fiyatları ekim ayında yüzde 1,65 arttı. Yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile görece yatay seyretti.

Ana sanayi grupları incelendiğinde, ara malı fiyatları yüzde 2,00 artışla öne çıktı. Dayanıksız tüketim mallarındaki fiyat artışı yüzde 1,74 olurken, diğer ana sanayi gruplarında artışlar yüzde 0,9 ile yüzde 1,3 arasında gerçekleşti.

Sektörel bazda madencilik fiyatları yüzde 4,00, imalat sanayi fiyatları yüzde 1,79 yükseldi. Elektrik ve gaz üretimi ile dağıtımı sektöründe ise fiyatlar yüzde 0,80 geriledi.

İmalat sanayisinde yıllık üretici enflasyonu yüzde 29,04 olurken, madencilikte yüzde 35,12 seviyesinde gerçekleşti.

Raporda, ham petrol ve doğal gaz, giyim eşyası, deri ve ilgili ürünler, kömür ve linyit ile kok ve rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışlarının öne çıktığı belirtildi.