Temmuz ayında adeta kavrulan Türkiye, bir yandan da orman yangınlarıyla boğuştu. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ise Temmuz ayı sıcaklıklarının ölçüm tarihindeki en yüksek seviyelere ulaştığını açıkladı. Ortalama sıcaklıklar 27,9 derece ölçümlenirken, bazı bölgelerdeki değerler, sıcak hava dalgası etkisiyle 50,5 dereceye kadar ulaştı. Uzmanlardan ise benzer tablosunun Eylül'ün ilk yarısına kadar devam edeceği uyarısı geldi.

İSTANBUL 38'İ GÖRDÜ
Temmuz'da Şırnak'ın Silopi ilçesinde ise 50,5 derece ile Türkiye tarihinin yeni sıcaklık rekoru kırıldı. Kızıltepe (Mardin): 49,6 derece, Cizre (Şırnak): 49,4 derece, Ceylanpınar (Şanlıurfa): 49 derece ve Manisa, Aydın, Adana, Antalya, Konya gibi kentlerde de sıcaklıklar 44 - 47 derece aralığında seyretti. İstanbul'da termometreler 38 dereceyi, Ankara’da 40 dereceyi, İzmir’de ise 43 dereceyi gösterdi. Temmuz ortasında 132 ayrı gözlem noktasında “tüm zamanların en sıcak Temmuz günü” kaydedildi.

Bu olağanüstü sıcaklık artışının temel nedeni olarak, Afrika üzerinden gelen kurak ve sıcak hava kütlesinin, Orta Doğu kaynaklı basınç sistemleriyle birleşerek atmosferde sıkışması gösteriliyor. Uzmanlara göre bu tür hava blokajları, küresel ısınmanın tetiklediği bölgesel iklim dengesizliklerinin doğrudan sonucu.

Uzmanların tahminlerine göre yaz etkisinin Eylül ortasına kadar uzaması ve sıcaklıkların, mevsim normallerinin 1-3 derece üzerinde seyretmesi kaçınılmaz.

HİSSEDİLEN 52 DERECE
Türkiye'nin birçok kentinde geceleri bile hava sıcaklığı 30 derecenin altına düşmedi. Bu da “tropikal gece” olarak tanımlanan ve halk sağlığı üzerinde ciddi etkilere neden olan iklim olaylarının yaygınlaştığını ortaya koydu. Hissedilen sıcaklıklar, nem oranının etkisiyle 52 dereceye kadar çıktı.

YANGINLAR BİTMEDİ
Aşırı sıcakların bir diğer etkisi ise tarım sektöründe ağır biçimde hissedildi. Sebze ve meyvelerde güneş yanığı, erken olgunlaşma ve verim düşüklüğü yaygınlaştı. Sulama altyapısı yetersiz olan bölgelerde mahsul kayıpları yüzde 20’ye yaklaştı. Gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşurken, Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre orman yangınları açısından “en yüksek alarm seviyesi” (seviye 5) devreye alındı. Temmuz’da 170’in üzerinde irili ufaklı yangın çıktı.

ENERJİ HARCAMASINDA REKOR
Öte yandan sıcak havanın etkisiyle konutlarda ve sanayide klima kullanımının artması, elektrik tüketimini Temmuz sonunda rekor seviyeye taşırken, bu oran günlük 1,2 milyar kWh’ye kadar ulaştı. Şehirlerde asfalt yüzey sıcaklıkları 65 dereceyi aşarak yol erimesi, altyapı deformasyonlarına neden oldu. Bazı illerde kısa süreli enerji kesintileri ve arıza bildirimleri yüzde 200 arttı.

SICAKLAR BASTIRACAK
Meteoroloji ve iklim bilimciler, sıcaklık eğiliminin yalnızca Temmuz’la sınırlı kalmayacağı uyarısında bulunurken, Ağustos'ta 4 derece üzerinde sıcaklıklar beklendiği vurgulanıyor. Özellikle Güneydoğu Anadolu, Doğu Akdeniz, İç Ege ve İç Anadolu’da tekrar 45 derece sıcaklıklar görülebileceği, nem oranının yüksek olacağı kıyı kentlerinde, hissedilen sıcaklıkların 50 dereceye ulaşabileceği tahmin edilirken, meteoroloji uzmanları, bu dönem için “yeni bir sıcak hava dalgası olasılığı yüksek” uyarısını yineliyorlar.

Isı stresi endeksi, yaşlılar ve kronik hastalık taşıyan bireyler için hayati risk seviyelerine ulaştı.

GIDA FİYATLARI ARTACAK MI?
Sonbaharın geç gelmesi, kuraklık eğilimini derinleştirebileceğine dikkat çeken Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ise "Geç gelen yağışlar tarımsal planlamayı bozabilir; bu da gıda enflasyonu riskini artırıyor. 2025 yazı, sadece bir uyarı değil; iklim krizinin sahadaki gerçek yüzüdür. Türkiye artık sıcaklık açısından ‘ılıman ülke’ değil, ‘ısınmış yarı-kurak bölge’ kategorisindedir. Temmuz ayındaki enerji tüketimi son 10 yılın rekoru. Ağustos'ta hem arz hem dağıtım sistemlerinde yüklenme artacak. Yerel çözümler ve güneş enerjisi kullanımı yaygınlaştırılmalı” dedi.

UYARI SİSTEMLERİ KURULMALI
"Gelecek yıllarda bu sıcaklıkların daha da artacağına dikkat çeken Yıldız, uyarılarının devamında ise şöyle devam etti: "Bu nedenle uzun vadeli iklim projeksiyonları acilen güncellenmeli. Tarımsal sulama sistemlerinde damlama ve yağmurlama sistemlerine geçiş süreci hızlandırılmalı. İklim krizine karşı kırılgan topluluklar için sosyal koruma programları oluşturulmalı."