Toplayan Aynı Bu Hatayı Yapıyor! 'Pişirmek Zehrini Giderir' Zannedenler Hayati Tehlikeyle Karşı Karşıya

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Acil Tıp ve Fitoterapi Uzmanı Prof. Dr. Türker Yardan, yağışların artmasıyla doğada çoğalan mantarların ciddi sağlık riskleri taşıdığı konusunda vatandaşları uyardı. Özellikle amanita phallides türünün, yani halk arasında bilinen adıyla köy göçüren mantarının, ölümcül zehirlenmelere neden olduğuna dikkat çekti.

Bu mantarın tüketilmesinin ardından zehirlenme belirtilerinin gecikmeli olarak ortaya çıktığını aktaran Prof. Dr. Yardan, ilk evrede bulantı, kusma ve ishal şikayetlerinin genellikle 6 ila 12 saat sonra başladığını söyledi. Hastalığın ilerleyen aşamalarında kişinin kendisini daha iyi hissedebileceğini, ancak bu durumun tamamen yanıltıcı olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Yardan, karaciğer ve böbrek hasarının 3 ila 6 gün içerisinde belirginleşebildiğini belirterek, "Kişinin şikayetlerinin azalması, zehirlenmenin geçtiği anlamına gelmez. Bu nedenle mantar tüketimi sonrasında zehirlenme şüphesi oluştuğunda belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir" ifadelerini kullandı.

Zehirli mantarların çeşitli yöntemlerle zararsız hale getirilebileceği yönündeki yaygın inanışların yanlış olduğunu kaydeden Prof. Dr. Yardan, sirkeli veya tuzlu suda bekletmenin, kaynatmanın, iyi pişirmenin ya da güneşte kurutmanın zehirli maddeleri ortadan kaldırmadığını dile getirdi. Zehirli mantarların görünüş, koku veya tatlarından güvenilir şekilde ayırt edilmesinin mümkün olmadığını vurguladı. Ayrıca bazı türlerin alkolle tüketilmesinin çarpıntı, nefes darlığı ve baş dönmesine yol açtığını söyledi.

Doğadan toplanan mantarları tüketen kişilerin herhangi bir şikayetleri bulunmasa dahi vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiğini aktaran Prof. Dr. Yardan, "Mantar zehirlenmesinde belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek ciddi sonuçlara yol açabilir. Zehirlenme şüphesi bulunan durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" dedi.

Tüketilen mantardan geriye örnek kalması halinde bunun teşhis sürecine yardımcı olabileceğini belirten Prof. Dr. Yardan, kalan örneğin mutlaka hastaneye götürülmesini önerdi. Aynı mantarı tüketen kişilerin herhangi bir şikayetleri olmasa bile sağlık kontrolünden geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

Ağır mantar zehirlenmelerinde karaciğer yetmezliğinin gelişebildiğini, bazı hastalarda karaciğer naklinin dahi gerekebildiğini hatırlatan Prof. Dr. Yardan, erken müdahalenin hayat kurtardığını belirtti. Vatandaşların doğada kendiliğinden yetişen mantarlar yerine denetimli üretimle elde edilen kültür mantarlarını tercih etmeleri gerektiğini söyleyerek, mantar zehirlenmesinin basit bir gıda zehirlenmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.