ABD Başkanı Donald Trump 20 Ocak 2025'te Beyaz Saray'daki ikinci dönemine başladı. Aradan geçen yüz günde Trump'ın attığı adımlar dünyayı sarstı. Trump'ın ikinci kez iktidara gelmesiyle birlikte Türkiye-ABD ilişkilerinde de yeni bir dönem başladı. Trump'ın selefi Joe Biden dönemindeki kısıtlı temas ve çalkantılı gündem, yerini liderlerarası görüşmelere ve pozitif diyaloğa bıraktı. Uzmanlar, ABD başkanının Beyaz Saray'da geçirdiği üç ayı aşkın sürede Ankara-Washington hattındaki gelişmeleri BBC Türkçe'ye değerlendirdi.
ABD pragmatik davranıyor
BBC Türkçe'ye konuşan uzmanlar, 19 Mart'ta İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yönelik soruşturmalar kapsamında Ekrem İmamoğlu ve İBB yetkililerinin tutuklanmasına ABD'nin verdiği tepkinin önemine dikkat çekiyor. Ekonomi ve Dış Politika Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen, İmamoğlu'nun tutuklanması ve akabinde başlayan protestoların ikili ilişkileri etkilemediğini söylüyor: "Trump yönetimiyle olası Biden yönetimi arasında ciddi bir fark var. Trump'ın Türkiye'nin kendi içindeki demokratik eksikliklerine karşı herhangi bir duyarlılığı olmadığı görülüyor."
Yeditepe Üniversitesi'nden Siyaset Bilimci Doçent Doktor Deniz Tansi de tarafların "daha yakın bir zemin ortaya koymaya çalıştığı" yorumunu yapıyor. Siyaset bilimci "ABD bu noktada pragmatik davranıyor" diyor.
Oldukça olumlu mesajlar geliyor
EDAM Direktörü Sinan Ülgen, geçtiğimiz yüz günde Washington'dan Türkiye'ye yönelik "oldukça olumlu mesajlar" geldiğini söylüyor. Geçmişte Los Angeles başkonsolosu olarak görev yapan Gülru Gezer de Biden döneminde "ilişkilerin dibe vurduğu" yorumunu yapıyor ve ikinci Trump döneminde Türkiye-ABD ilişkilerine "ihtiyatlı bir iyimserlikle" yaklaştığını anlatıyor. Gezer, Trump'ın iktidara gelmesinden bu yana Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile iki telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini hatırlatıyor.
F-35'ler için top Türkiye'de
Ankara-Washington hattında yıllardır çözülemeyen bir mesele de Türkiye'ye 2021'de uygulanmaya başlayan Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası (CAATSA) yaptırımları. Türkiye'nin savunma sanayiini hedef alan yaptırımlar, Ankara'nın 2019'da Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından yürürlüğe girdi.
'En öngörülebilir tarafı öngörülemezliği'
Dr. Hazal Vural, Trump döneminde Türkiye-ABD ilişkilerinin gidişatına dair "Önümüzde çok uzun üç yıl dokuz ay daha var" diye konuşuyor. Akademisyen, ilk 100 günde yakalanan ivmenin sürdürülmesi halinde ilişkilerde önceki dört yılda yaşanan olumsuzlukların giderilmesi ve ABD'nin "Türkiye'nin endişe ve hassasiyetlerini anlama ve pozitif eylemler yapma" imkanının olacağını vurguluyor. Trump'ın "en öngörülebilir tarafının öngörülemezliği" olduğu değerlendirmesini yapan Gülru Gezer, ABD başkanının ilk dönemine kıyasla çok daha güçlü bir pozisyonda olduğuna dikkat çekiyor.
Trump'ın ziyareti
Gezer, Trump'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı yakın zamanda Beyaz Saray'a davet etmesini beklediğini söylüyor: "İlk görüşme pozitif bir atmosferde geçerse bu Türk-Amerikan ilişkilerinin önümüzdeki dönemde ivmelenebileceğine işaret edecektir."






