Trump'ın Kalesinde Deprem! Cumhuriyetçilere Ağır Fatura, ABD Siyasetinde Yeni Dönem

Amerika Birleşik Devletleri'nde sandıklar kapandı ancak Washington'daki siyasi tartışma yeni başlıyor. Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin ortasında gerçekleştirilen ara seçimlerde ortaya çıkan ilk tablo, Cumhuriyetçilerin yalnızca Demokratlarla değil, kendi seçmenlerinin artan ekonomik ve siyasi memnuniyetsizliğiyle de mücadele ettiğini gösteriyor.

ABD basınında seçim sonuçları, Trump yönetiminin politikalarına yönelik bir sınav olarak değerlendiriliyor. Özellikle hayat pahalılığı, sağlık harcamaları, göç politikaları ve İran savaşı seçmen tercihlerinde öne çıkan konular arasında bulunuyor.

Temsilciler Meclisi'nde son durum

Demokratlar: 105Cumhuriyetçiler: 62

Senato seçiminde son durum

Demokratlar: 46Cumhuriyetçiler: 38

Demokratlar: 108Cumhuriyetçiler: 64

Demokratlar: 46Cumhuriyetçiler: 39

Seçim gecesinin en çarpıcı gelişmelerinden biri Florida'dan geldi.

Trump'ın Mar-a-Lago malikanesinin bulunduğu 22. Kongre seçim bölgesinde Demokratların kazandığı zafer, Cumhuriyetçiler açısından sembolik önemi yüksek bir sonuç olarak değerlendiriliyor.

Bölge, Trump'ın 2024 başkanlık seçimlerinde çift haneli farkla kazandığı yerler arasındaydı. Üstelik seçim bölgesi sınırları Cumhuriyetçilerin avantajını artıracak şekilde yeniden düzenlenmişti.

Bu nedenle ortaya çıkan sonuç, yalnızca bir Temsilciler Meclisi koltuğundan ibaret değil. Trump'ın siyasi ağırlığının yüksek olduğu bölgelerde bile Cumhuriyetçilerin seçmen desteğini korumakta zorlanabileceğine işaret ediyor.

Kuzey Carolina'da eski Demokrat Vali Roy Cooper, Trump'ın desteklediği Cumhuriyetçi Michael Whatley'i mağlup ederek Cumhuriyetçilerin elindeki Senato koltuğunu kazandı.

Bu sonuç, Demokratların Senato çoğunluğunu ele geçirme mücadelesinde önemli bir kazanım oldu.

Daha dikkat çekici olan ise koltuğun daha önce Cumhuriyetçi Thom Tillis'e ait olmasıydı. Tillis, Trump'ın politikalarıyla yaşadığı anlaşmazlıkların ardından yeniden aday olmamıştı.

Böylece Trump'ın desteklediği isim, Cumhuriyetçilerin elinde bulunan bir koltuğu koruyamadı. Associated Press'in analizinde Whatley'in Trump'a yakınlığının bazı seçmenler açısından dezavantaja dönüştüğü vurgulandı.

Güney Carolina: Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu eyalette Demokrat Annie Andrews ile Cumhuriyetçi Darline Graham arasındaki yarış dikkat çekti. Trump, seçim öncesinde Graham'a destek vermek amacıyla eyaleti ziyaret etmişti. Ancak incelenen son haberlerde bu yarışın kesinleşmiş sonucu doğrulanmadığından, eyaletin Demokratlara geçtiğini söylemek için erken.

Kansas: Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall'ın yarışı, partinin savunmak zorunda kaldığı önemli koltuklar arasında yer aldı. Trump'ın Kansas'taki planlanan mitingini iptal ederek telefon üzerinden seçmenlere seslenmesi de kampanyanın dikkat çeken gelişmelerinden biriydi. Kansas'ta kesin bir Demokrat zaferi doğrulanmış değil.

Teksas: Cumhuriyetçi Ken Paxton ile Demokrat James Talarico arasındaki Senato yarışı, ülkenin en dikkat çekici mücadelelerinden birine dönüştü. İlk sonuçlarda Talarico'nun güçlü performansı öne çıktı. Ancak erken oyların Demokratlara avantaj sağlayabilmesi nedeniyle kesin sonuç açıklanmadan Teksas'ın el değiştirdiği söylenemez.

Teksas'taki yarışın bir diğer boyutu da Trump'ın desteklediği seçim bölgesi düzenlemeleri. Cumhuriyetçilere avantaj sağlaması beklenen yeni sınırların bazı bölgelerde partiyi daha kırılgan hale getirebileceği değerlendiriliyor.

Michigan'da Demokrat aday Abdul El-Sayed, ABD tarihinde Senatoya seçilen ilk Müslüman olma hedefiyle yarışıyor.

El-Sayed'in adaylığı yalnızca bir seçim mücadelesi değil; ülkede Müslümanların siyasi temsili, göç ve kimlik politikaları açısından da önemli bir sınav olarak görülüyor.

Reuters'ın seçim öncesindeki haberinde, Cumhuriyetçi siyasetçilerin Müslüman kimliği ve İslam konusunu kampanyalarda daha fazla gündeme taşıdığı belirtilmişti.

El-Sayed'in Michigan'daki yarışının sonucu, incelenen güncel haberlerde henüz kesinleşmiş değildi.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: ABD'nin ilk Müslüman büyükşehir belediye başkanı değil, ilk Müslüman senatörü olma ihtimali söz konusu. New York, 2025'te Zohran Mamdani'yi ilk Müslüman belediye başkanı olarak seçmişti.

ABD seçimlerinin dikkat çeken bir diğer adresi de Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu Alaska oldu. Demokrat aday Mary Peltola, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan karşısında verdiği mücadeleyle seçimlerin öne çıkan isimleri arasında yer aldı. Daha önce Alaska'yı Temsilciler Meclisi'nde temsil eden ilk Alaska yerlisi kadın olarak tarihe geçen Peltola'nın Senato yarışı, Demokratların Cumhuriyetçi eyaletlerdeki siyasi dengeleri değiştirme hedefi açısından önem taşıyor.

Öte yandan Demokrat aday Mary Peltola'nın Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan'a karşı yürüttüğü yarışta, aynı isim ve soyadını taşıyan iki adayın bulunması tartışma yarattı. Oy pusulasında iki Dan Sullivan isminin yer alması, seçmenlerin tercihlerini etkileyebilecek bir durum olarak gündeme geldi. Söz konusu isim benzerliğinin bilinçli bir seçim taktiği olup olmadığı tartışılırken, bunun seçmenleri yanıltmak amacıyla planlandığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor.

ABD ve İngiliz basınında seçim sonuçlarına ilişkin analizlerde ortak bir soru öne çıkıyor:

Trump'ın kişisel siyasi gücü, Cumhuriyetçi adayları kazandırmaya yetiyor mu?

Associated Press, Kuzey Carolina'daki yenilgide Trump'a yakınlığın Michael Whatley açısından siyasi bir yük haline geldiğine dikkat çekiyor.

Reuters ise seçimleri Trump yönetiminin ekonomik performansı ve politikalarına yönelik bir tepki olarak ele alıyor. Seçmenlerin önemli bir bölümünün Washington'da daha güçlü bir denge ve denetim mekanizması istediği belirtiliyor.

The Washington Post'un Teksas analizinde ise Cumhuriyetçi ön seçimlerde Ken Paxton'ın, genel seçimlerde daha güçlü bir aday olabileceği düşünülen John Cornyn'i geride bırakmasının parti açısından yarattığı riskler anlatılıyor.

Bütün bu değerlendirmeler aynı siyasi soruya çıkıyor: Cumhuriyetçiler, Trump'a sadakat ile seçilebilirlik arasında bir tercih yapmak zorunda mı kalacak?

Associated Press'in seçmen araştırmasına göre, 30 yaş altındaki seçmenlerin yaklaşık yüzde 70'i kendi bölgelerindeki Demokrat Temsilciler Meclisi adaylarını desteklediğini bildirdi.

Bu oran, Trump'ın 2024 başkanlık seçimlerinde genç seçmenler arasında elde ettiği kazanımların önemli ölçüde zayıflamış olabileceğine işaret ediyor.

Ancak genç seçmenlerin toplam seçmen kitlesinin yaklaşık onda birini oluşturması nedeniyle bu değişimin seçim sonuçlarına etkisi eyaletler arasında farklılık gösteriyor.

ABD'deki ara seçimlerde Donald Trump'ın kendisi aday değildi. Bu nedenle ortaya çıkan tabloyu doğrudan Trump'ın kişisel seçim yenilgisi olarak tanımlamak teknik açıdan doğru değil.

Ancak siyasi açıdan bakıldığında, Cumhuriyetçi Parti'nin performansını Trump'ın başkanlığından ayrı değerlendirmek de kolay değil.

Kuzey Carolina'da Trump'ın desteklediği adayın yenilgisi, Florida'daki sembolik kayıp ve Teksas gibi geleneksel Cumhuriyetçi eyaletlerde yaşanan zorlu mücadele, parti içinde yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.

Cumhuriyetçiler için asıl mesele yalnızca kaybedilen koltuklar değil. Trump'ın siyasi etkisinin partinin seçim kazanma kapasitesini güçlendirip güçlendirmediği de sorgulanacak.