ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’da geniş kapsamlı doğal kaynak arama faaliyetlerinin başlayacağı yönündeki açıklaması, ada yönetiminden farklı bir değerlendirmeyle karşılandı. Grönlandlı yetkililer, bölgede bazı arama faaliyetleri yürütüldüğünü ancak bunların Trump’ın tarif ettiği ölçekte olmadığını belirtti.

Trump, çarşamba günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Grönland’da büyük çaplı petrol, doğal gaz ve maden aramalarının başlamak üzere olduğunu duyurmuştu. Ancak ABD Başkanı, açıklamasında belirli bir proje, şirket veya takvim paylaşmadı.

Grönland’dan büyük çaplı faaliyet iddiasına yanıt

Grönland Maden Kaynaklarından Sorumlu Bakan Yardımcısı Jorgen Hammeken-Holm, CNN’e yaptığı açıklamada ABD şirketlerinin adada bazı faaliyetleri bulunduğunu doğruladı. Ancak mevcut çalışmaların büyük ölçekli arama faaliyetlerine dönüşmesinin yakın zamanda beklenmediğini vurguladı.

Hammeken-Holm, bölgede daha küçük çaplı aramaların sürdüğünü, fiili faaliyetlere geçilmesinin ise yıllar alabileceğini ifade etti. Bu açıklama, Trump’ın büyük çaplı aramaların kısa süre içinde başlayacağı yönündeki söylemiyle çelişti.

Petrol aramalarına 2021’de kısıtlama getirilmişti

Grönland, çevresel kaygılar ve iklim politikaları doğrultusunda 2021 yılında yeni petrol arama izinlerini durdurma kararı almıştı. Bölgede uranyum madenciliğine yönelik de kısıtlamalar bulunuyor. Bununla birlikte Teksas merkezli Greenland Energy şirketinin, daha önce verilmiş izinlerden yararlanarak adanın doğu kıyısındaki bir havzada 2027 yılında petrol aramayı planladığı bildiriliyor. Ancak şirketin söz konusu çalışma için kendi adına gerekli izne sahip olmadığı belirtiliyor. Grönland yönetimi, eski izinlerin kullanılmasına ilişkin durumu incelemeyi sürdürüyor.

ABD ile yapılan anlaşma arama hakkı vermiyor

ABD, Danimarka ve Grönland arasında eylül ayında imzalanan güvenlik anlaşması, ABD’nin adadaki askeri varlığını genişletmesine yönelik düzenlemeler içeriyor. Ancak anlaşma, ABD’li şirketlere doğal kaynakların aranması veya çıkarılması konusunda özel bir hak tanımıyor. Danimarka Dışişleri Bakanlığı da ABD’nin Grönland’ın doğal kaynaklarını araştırmak istemesi halinde adanın yürürlükteki mevzuatına uyması gerektiğini açıkladı.

Bakanlık, ABD’li yatırımcıların doğal kaynaklara erişim konusunda diğer NATO ülkeleri, Avrupa Birliği ülkeleri ve NATO ortaklarına kıyasla ayrıcalıklı bir konumda olmadığını vurguladı.

Grönland’ın doğal kaynakları yeniden gündemde

Trump, Grönland’ın ABD ve Avrupa’nın güvenliği açısından stratejik önem taşıdığını savunarak adanın doğal kaynak potansiyeline de dikkat çekti. ABD Başkanı, Grönland’daki petrol rezervlerinin kolay erişilebilir miktarının dünyanın birçok bölgesinden daha yüksek olduğunu öne sürdü ancak bu iddiasını destekleyen somut veriler paylaşmadı.

Grönland’ın doğal kaynakları ve stratejik konumu, ABD ile Danimarka arasındaki ilişkilerde uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Son açıklamalar ise güvenlik iş birliği ile ekonomik faaliyetler arasındaki sınırları yeniden gündeme taşıdı.