18 Kasım 2026 ÇarşambaGündemde ne var?/
Euronews Türkçe
Haber akışına dön

Trump, Xi Ve Putin İle Tarihi Üçlü Zirve İçin Çin'de

Trump, Xi Ve Putin İle Tarihi Üçlü Zirve İçin Çin'de

Çin lideri Şi, APEC zirvesinde Trump ve Putin'i ağırladı. Üç lider ilk kez üçlü görüşmeye hazırlanırken, Ukrayna'daki savaş ve küresel ticaret gündemin öne çıkan başlıkları oldu.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında çarşamba günü ABD Başkanı Donald Trump'ı Shenzhen'de karşıladı. Zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri, perşembe günü Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Xi Jinping arasında gerçekleştirilecek üçlü görüşme olacak. Üç küresel gücün liderlerini bir araya getirecek bu toplantı, türünün ilk örneği olma özelliği taşıyor.

Xi Jinping, havalimanında Trump'ı sarılarak karşıladı. Bu jest, Trump'ın Xi'nin eylül ayında Washington'a gerçekleştirdiği devlet ziyareti sırasında Çin liderine gösterdiği karşılamaya bir karşılık olarak değerlendirildi.

Putin'in çarşamba günü daha erken saatlerde Çin'e gelmesine rağmen Xi Jinping, uzun süredir olumlu ilişkiler yürüttüğü Rus lideri havalimanında karşılamadı.

Trump, perşembe günü yapılacak ve benzeri görülmemiş nitelikteki üçlü görüşmede Xi ve Putin ile Rusya'nın Ukrayna'da sürdürdüğü savaşı sona erdirme konusunu ele almayı planladığını söyledi. ABD Başkanı, salı günü yaptığı açıklamada, "Bence bu işi sonuçlandırmaya çok yakınız," ifadelerini kullandı.

Trump, "Bu konuda iyi bir görüşme gerçekleştireceğiz," dedi.

Pekin yönetimi, APEC zirvesi kapsamında gerçekleştirilecek üçlü görüşmeyi "dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın geliştirilmesi konusunda derinlemesine görüş alışverişi" olarak tanımladı. Putin ise zirvenin "oldukça faydalı" olmasını beklediğini söyledi.

Trump, APEC zirvesinde önceden belirlenmiş bir programdan ziyade doğaçlama bir diplomasi yürütmek istediğinin sinyallerini verdi. ABD Başkanı, kişisel ilişkilere dayalı ve önceden planlanmamış diplomasi anlayışıyla, Beyaz Saray'daki son iki yılında dünya düzenini yeniden şekillendirerek siyasi mirasını oluşturmayı hedefliyor.

Trump'ın, son aylarda Avrupa ve Kanada gibi geleneksel ABD müttefikleriyle ilişkilerin gerilmesinin ardından Washington'ın en büyük jeopolitik rakiplerinden iki ülkenin lideriyle görüşecek olması, Avrupa ve dünya genelinde yakından takip ediliyor.

Trump, Putin ile özel bir görüşme yapma ve Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile ayrı bir toplantı gerçekleştirme ihtimalini de gündeme getirdi. Ancak ABD Başkanı Çin'e vardığında bu görüşmeler henüz kesinleşmemişti.

Putin, 2017'den bu yana ilk kez yüz yüze katıldığı APEC liderler toplantısı kapsamında çarşamba günü Çinli mevkidaşı Xi Jinping ile bir araya geldi. Rus lider, görüşme öncesinde yaptığı açıklamalarda, 2022 başlarında Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalin ardından Rusya'ya uygulanan yaptırımlar gibi "ekonomik hâkimiyet araçlarını" hedef aldı.

Putin, APEC zirvesi kapsamındaki CEO toplantısında yaptığı konuşmada, "Yaptırımlar, gümrük vergileri ve ihracat kısıtlamaları artık işlevini yitirdi ve caydırıcı etkilerini büyük ölçüde kaybetti," dedi.

Rusya'nın Asya-Pasifik ülkeleriyle daha yakın ekonomik ilişkiler kurma isteğini de vurgulayan Putin, bu bölgenin ülkesinin toplam dış ticaretinin yarısından fazlasını oluşturduğunu belirtti.

Xi'den serbest ticaret ve dengeli büyüme çağrısı

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, çarşamba günü APEC zirvesi kapsamında iş dünyasının temsilcilerine hitap etti. Xi, Asya-Pasifik bölgesinin istikrarlı ve dinamik yapısını koruyabilmesi için daha açık ticaret politikaları izlemesi ve ekonomik büyümenin daha adil paylaşılmasını sağlaması gerektiğini söyledi.

Xi, "Çin yalnızca gümrük vergilerini düşürmek ve pazara erişimi genişletmekle kalmayacak, bunun da ötesine geçecek. Kurallar, düzenlemeler ve standartlar gibi zorlu alanlarda reform gerçekleştireceğiz," dedi.

Pekin'in küresel yatırımcılar için daha elverişli koşullar oluşturma taahhütlerini yineleyen Xi, "Çin, kendi kalkınmasını sürdürürken diğer ülkelerle fırsatlarını paylaştı ve ortak kalkınma için çalıştı," ifadelerini kullandı.

Xi, "Dünya genelindeki ekonomik büyüme ile uluslararası ticaret ve ekonomik iş birliğine istikrarlı ve öngörülebilir bir katkı sağladı," diye konuştu.

Xi ve diğer APEC liderleri, ABD'nin kendi pazarlarını korumaya yönelik politikalarındaki değişimi doğrudan eleştirmeden daha açık ticaret politikaları çağrısında bulundu.

Trump'ın gümrük vergilerini artırma ve diğer korumacı adımları içeren "Önce Amerika" (America First) yaklaşımı, APEC'in uzun vadede Pasifik kıyısındaki ülkeler arasında serbest ticaret bölgesi oluşturma hedefiyle çelişiyor.

Öte yandan Washington'ın, yapay zekâ teknolojilerine güç veren Nvidia işlemcileri gibi gelişmiş ABD teknolojilerine Çin'in erişimini sınırlandırması, Pekin ile ilişkilerde sürekli bir gerilim kaynağı oluşturuyor. Trump'ın zirvede ABD'nin dünyanın lider teknoloji gücü olma konumunu pekiştirmeye çalışması bekleniyor.

Çin'in dış ticaret fazlasını azaltmayı hedefleyen Trump'ın gümrük vergileri ise dünyanın en büyük üreticisi konumundaki Çin'in ilerlemesini durdurmakta yeterli olmadı. Çin, üst üste ikinci yıl da ithalatından 1 trilyon dolar daha fazla mal ihraç etmiş olacak.

ABD'nin Çin'in gelişmiş bilgisayar çiplerine erişimine yönelik politikaları hakkında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, yönetimi içinde bu konuda farklı görüşler bulunduğunu söyledi.

Trump, "Çin ile çok iyi ilişkilerimiz var ve onları gücendirmek istemezsiniz," ifadelerini kullandı.

Trump'ın Xi ile dostane ilişkilere verdiği önem, geçen yıl karşılıklı gümrük vergilerinin artırılmasıyla tırmanan gerilimin ardından varılan ticari ateşkesin uzatılmasını sağlayabilir.

Trump, Xi ile görüşmesinde gelişmiş bilgisayar çiplerinin önde gelen üreticilerinden biri olan Tayvan konusunu kendisinin gündeme getirmeyi planlamadığını, ancak Çin liderinin Tayvan'ın egemenliği meselesini açmasını beklediğini de söyledi.

Trump, "Eminim bu konuyu gündeme getirecektir. Benim açmama gerek kalmayacak," dedi.

APEC ülkeleri dünya ekonomisinin yüzde 60'ını temsil ediyor

APEC bünyesindeki 21 ekonomi, küresel ekonomik faaliyetlerin yüzde 60'ını, dünya ticaretinin yarısını ve dünya nüfusunun yüzde 40'ını oluşturuyor.

Liderler, perşembe günü kapalı kapılar ardında bir araya gelecek. Zirve kapsamında ayrıca çeşitli ikili ve çok taraflı görüşmeler gerçekleştirilecek.

APEC'in aldığı kararlar bağlayıcı nitelik taşımıyor. Ancak kuruluş, 37 yılı aşkın süredir ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi ve daha serbest ticaret politikaları konusunda ortak uzlaşı oluşturulmasına yönelik önemli bir platform işlevi görüyor.

Bu yılki APEC zirvesine ev sahipliği yapan Shenzhen, Çin'in son 40 yılda gerçekleştirdiği ekonomik dönüşümün sembollerinden biri olarak öne çıkıyor. Bir zamanlar küçük bir balıkçı köyü olan şehir, bugün gökdelenleri, ihracata yönelik üretim tesisleri ve teknoloji şirketleriyle ülkenin önemli ekonomik merkezlerinden biri haline gelmiş durumda.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
tr.euronews.com