Türkiye'nin Yeni Nükleer Santralleri İçin İki Ülke Öne Çıktı: Rusya Ve Çin Saf Dışı Kaldı

Yeni nükleer santral projelerinde Kanada ve Güney Kore ile yürütülen görüşmelerde son aşamaya gelindi. Bakan Bayraktar, yaptığı açıklamada, iki ülkenin sunduğu teknolojiler konusunda büyük ölçüde ikna olduklarını belirterek ortakların önümüzdeki aylarda netleşmesini beklediklerini söyledi. Gelişme, daha önce Sinop Nükleer Güç Santrali için en güçlü aday olarak gösterilen Rusya'nın ve projelerle ilgilenen Çin'in rekabette geride kaldığına işaret etti.

Türkiye'nin enerji alanındaki en büyük yatırımları arasında yer alan yeni nükleer santral projelerinde önemli bir gelişme yaşandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Bloomberg Television'a yaptığı açıklamada, Kanada ve Güney Kore ile ileri düzeyde görüşmeler yürütüldüğünü bildirdi.

Türkiye'nin yeni nükleer enerji yatırımlarında teknoloji ve finansman seçeneklerini değerlendirdiğini belirten Bayraktar, önümüzdeki birkaç ayın karar süreci açısından kritik olduğunu vurguladı.

Bayraktar, iki ülkenin sunduğu teknolojiler konusunda büyük ölçüde ikna olduklarını ifade ederek nihai ortaklık kararlarının yakın dönemde verilmesinin beklendiğini söyledi.

Bloomberg'in değerlendirmesine göre Bayraktar'ın açıklamaları, Türkiye'nin milyarlarca dolarlık yeni nükleer santral projelerinde Kanada ve Güney Kore'ye ağırlık verdiğini gösteriyor. Bu durum, daha önce projelerle yakından ilgilenen Rusya ve Çin'in rekabette geride kaldığına işaret ediyor.

Rusya'nın devlet şirketi Rosatom, Türkiye'nin ilk nükleer enerji santrali olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin inşasını sürdürüyor. Akdeniz kıyısındaki 4,8 gigavat kapasiteli santralin 2027 yılında elektrik üretimine başlaması bekleniyor.

Bayraktar, Temmuz 2024'te yaptığı açıklamada, Rosatom'un Akkuyu projesindeki deneyimi sayesinde Sinop'ta kurulması planlanan ikinci nükleer santral için rakiplerinin önünde bulunduğunu söylemişti.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar

Türkiye'nin ikinci nükleer güç santralinin Karadeniz kıyısındaki Sinop'ta kurulması planlanıyor. Projeyle ilgilenen Güney Kore, geçen hafta Türkiye ile nükleer enerji yatırımlarının finansmanına ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladı.

Kanada'nın teklifinde ise Montreal merkezli AtkinsRéalis şirketi ve geliştirdiği CANDU reaktör teknolojisi öne çıkıyor.

Bayraktar, Kanada'daki emeklilik fonlarıyla da nükleer projelerin finansmanına yönelik görüşmeler gerçekleştirildiğini açıkladı.

Türkiye'nin ortak seçiminde maliyet, teknoloji ve tedarik çeşitliliğini dikkate aldığını belirten Bayraktar, rekabetçi koşullarla en uygun teknoloji teklifine ulaşmayı hedeflediklerini ifade etti.

Türkiye, Akkuyu ve Sinop projelerinin ardından üçüncü bir geleneksel nükleer santral kurmayı planlıyor. Ankara'nın enerji stratejisinde küçük modüler reaktörler de önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda yaklaşık 5 gigavatlık küçük modüler reaktör kapasitesinin oluşturulması hedefleniyor.

Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki uzun vadeli hedefleri ise 2040 yılına kadar 10 gigavat, 2050 yılına kadar 20 gigavat kurulu kapasiteye ulaşmak olarak sıralanıyor.

Nükleer enerji yatırımlarıyla elektrik üretiminde ithal kaynaklara bağımlılığın azaltılması ve artan enerji talebinin karşılanması amaçlanıyor.

Türkiye'nin enerji dönüşümü hedeflerine de değinen Bayraktar, nihai enerji tüketiminde elektriğin payının artırılmasının planlandığını açıkladı. Hâlihazırda yaklaşık yüzde 22 olan bu oranın 2040 yılına kadar yüzde 36'ya yükseltilmesi hedefleniyor.

COP31 kapsamında belirlenen küresel hedef ise 2035 yılına kadar elektrik kullanımının nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35'e çıkarılması.

Türkiye, bu dönüşümün desteklenmesi amacıyla hem nükleer hem de yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmayı, aynı zamanda komşu ülkelerle elektrik iletim bağlantılarını güçlendirmeyi planlıyor.

Bayraktar, Türkiye'nin sınır ötesi elektrik iletim kapasitesini 15 gigavata yükseltmeyi hedeflediğini de açıkladı. Bu kapsamda doğu, batı ve güney yönünde yeni elektrik iletim koridorları oluşturulması planlanıyor.

COP31 kapsamında Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan arasında elektrik şebekelerinin entegrasyonunu amaçlayan stratejik ortaklık anlaşması imzalandı.

Anlaşmayla Kafkasya'da üretilen temiz elektriğin Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılması hedefleniyor.

Gündemdeki bir diğer proje ise Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye ve potansiyel olarak Lübnan'ı Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak yeni elektrik iletim hattı.

Türkiye, Orta Asya ve Kafkasya'da yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriğin Avrupa'ya taşınmasında da daha etkin rol üstlenmek istiyor. Bayraktar, ülkeler arasındaki saat farklarının elektrik arz ve talebinin dengelenmesinde avantaj sağlayabileceğini belirtti.

Türkiye'de yaz aylarında elektrik tüketiminin en yüksek seviyeye ulaştığı saatlerin akşam 19.00-20.00 olduğunu hatırlatan Bayraktar, aynı saatlerde Azerbaycan'da zamanın 23.00'e ulaştığına dikkat çekti.

Bu farklılığın bölgesel elektrik ticaretinde kullanılabileceğini belirten Bayraktar, yeni iletim bağlantılarının tüketimin yoğunlaştığı dönemlerde ülkelerin birbirlerinin enerji ihtiyaçlarını karşılamasına katkı sağlayacağını ifade etti.