Türkiye ile Pakistan'ın 2017'de imzaladığı hidrokarbon anlaşması, 2025 tarihli değişiklik protokolüyle birlikte onaylandı. Petrol ve LNG tedarikinden rafineri ve boru hattına uzanan iş birliğinde yatırımların gerçekleşmesi ticari uzlaşmaya bağlı.
Türkiye İle Pakistan'ın Petrol Anlaşmasına 9 Yıl Sonra Onay: Lng Ve Rafineri De Kapsamda

Türkiye ile Pakistan arasında petrol, doğal gaz ve enerji altyapısını kapsayan iş birliğinde önemli bir hukuki adım atıldı. İki ülke arasında 23 Şubat 2017'de Ankara'da imzalanan hidrokarbon anlaşması ile 13 Şubat 2025'te İslamabad'da imzalanan değişiklik protokolünün onaylanmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, 21 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenleme, enerji ürünlerinin ticaretinden rafineri ve boru hattı yatırımlarına kadar geniş bir alanda ortak çalışma imkânı öngörüyor.
Petrol ve LNG ticaretinde uzun vadeli anlaşmalar
12013 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanan anlaşma, iki ülke arasında hidrokarbon alanında ticari, teknik ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesini amaçlıyor. Tarafların petrol, petrol ürünleri, madeni yağlar ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinde uzun vadeli ticari anlaşmaların yapılmasını kolaylaştırması öngörülüyor.
İş birliği kapsamındaki ürünler arasında benzin, akaryakıt ve bitüm de bulunuyor. Anlaşma, hükümetler arası iş birliği temelinde yetkilendirilen şirketlerin yeni ticaret fırsatları geliştirmesine imkân tanımayı hedefliyor.
Rafineri, boru hattı ve depolama yatırımları gündemde
Anlaşmanın önemli başlıklarından biri de Pakistan'ın enerji altyapısının geliştirilmesi. Taraflar, şirketlerini yeni rafineri kurulması, mevcut rafinerilerin modernizasyonu, boru hatları, depolama tankları, terminaller ve enerji tesislerine yatırım yapılması konusunda teşvik etmeyi taahhüt ediyor.
Bu çerçevede yalnızca Pakistan'daki değil, üçüncü ülkelerdeki hidrokarbon yatırımlarında da ortak çalışma öngörülüyor. Bununla birlikte anlaşma herhangi bir yatırım tutarı, kesinleşmiş proje veya inşaat başlangıç tarihi içermiyor. Projelerin hayata geçirilmesi, ilgili şirketlerin ticari şartlar üzerinde uzlaşmasına bağlı olacak.
Türkiye'den TPIC, Pakistan'dan iki şirket
Anlaşmada Türkiye adına Turkish Petroleum International Company (TPIC) yetkili kuruluş olarak belirlendi. Pakistan tarafında ise Pakistan State Oil Company Limited (PSO) ile Pakistan LNG Limited (PLL) yer alıyor.
13 Şubat 2025'te imzalanan değişiklik protokolü, anlaşmanın yetkili kuruluşları düzenleyen üçüncü maddesindeki şirket adını güncelliyor. Böylece önceki metinde Pakistan LNG Terminals Limited olarak geçen kuruluşun adı Pakistan LNG Limited (PLL) şeklinde düzenleniyor.
Yetkilendirilen kuruluşların proje ayrıntılarını görüşmesi ve ticari şartlar üzerinde anlaşmaya varması öngörülüyor. Ancak bu düzenleme, şirketler arasında yeni bir tedarik sözleşmesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Anlaşma beş yıllık dönemlerle yenilenebilecek
Onaylanan anlaşmaya göre iş birliği başlangıçta beş yıl süreyle geçerli olacak. Taraflardan biri sürenin bitiminden en az üç ay önce diplomatik kanallardan yazılı fesih bildiriminde bulunmadığı takdirde anlaşma beşer yıllık dönemler halinde kendiliğinden yenilenecek.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ise tarafların gerekli iç hukuk işlemlerini tamamladıklarına ilişkin diplomatik bildirimlerden sonuncusunun alınmasına bağlanıyor. Dolayısıyla Türkiye'nin onay kararının yayımlanması, tek başına anlaşmanın yürürlüğe girdiğini veya yeni enerji projelerinin başladığını göstermiyor.
Oruç Reis'in Pakistan göreviyle aynı döneme denk geldi
Onay kararı, Türkiye'nin Pakistan açıklarındaki hidrokarbon arama faaliyetlerini genişlettiği dönemde yayımlandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 20 Kasım'da Karaçi'de yaptığı açıklamada Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi'nin Pakistan karasularında veri toplayacağını ve elde edilecek sonuçlar doğrultusunda 2027 yılında sondaj çalışmalarına başlanmasının hedeflendiğini duyurdu.
Ancak 2017 tarihli anlaşmanın doğrudan konusu yeni arama ruhsatları değil; petrol ve LNG tedariki, ticaret ve enerji altyapısı yatırımlarının teşvik edilmesi. Bu nedenle bugünkü onay kararı, Pakistan'daki arama faaliyetlerinden ayrı bir hukuki gelişme niteliği taşıyor.


