Üretici İle Market Arasındaki Fiyat Farkı Yüzde 999!

Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin (TZOB) 31 Ekim 2026 tarihinde açıkladığı rapor, tarım ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar yaşadığı fiyat değişimlerini ortaya koydu. Ekim ayında markette incelenen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı yaşanırken, üretici fiyatları ile raf fiyatları arasındaki fark özellikle limon, kuru incir, havuç, elma ve fındıkta dikkat çekti.

TZOB verilerine göre, ekim ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 999,2 ile limonda gerçekleşti. Üreticide kilogramı 3 lira 90 kuruş olan limon, marketlerde 42 lira 87 kuruştan satıldı. Böylece limonun market fiyatı üretici fiyatının yaklaşık 11 katına ulaştı.

Limondan sonra en yüksek fiyat farkı yüzde 333,6 ile kuru incirde görüldü. Kuru inciri yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti.

Üretici ve market fiyatları arasındaki fark kuru incirde 4,3 kata, havuçta 3,8 kata, elma ve fındıkta ise 3,3 kata ulaştı.

Rapora göre, ekim ayında hem üreticide hem de markette fiyatı en fazla artan ürün domates oldu. Her iki tarafta da fiyatı en fazla düşen ürün ise limon olarak kaydedildi.

Ekim ayında marketlerde takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü yaşandı.

Markette fiyatı en fazla yükselen ürün, yüzde 62,9'luk artışla domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi.

Marketlerde fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Limonun ardından yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı geldi.

TZOB'un üretici fiyatlarına ilişkin verilerine göre, ekim ayında incelenen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü görüldü. Dört ürünün fiyatında ise herhangi bir değişiklik yaşanmadı.

Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates oldu. Domatesteki artışı yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber takip etti.

Üretici fiyatlarında en sert düşüş ise yüzde 44,3 ile limonda gerçekleşti. Limondan sonra fiyatı en fazla gerileyen ürünler yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates oldu.

TZOB, üretici fiyatlarında yaşanan değişimlerin nedenlerini de raporunda açıkladı.

Birliğe göre domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabak fiyatlarındaki artışın temel nedeni, tarla üretiminin sona ermesi ve seraya geçiş sürecine girilmesi oldu.

Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla birlikte arzın daralması, üretici fiyatlarında artışa yol açtı.

Limonda erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi, piyasaya sunulan ürün miktarını artırarak fiyatların düşmesine neden oldu.

Patateste hasat döneminin sonuna gelinirken ürünlerin önemli bir bölümü depolara alındı. Depo fazlası ürünlerin düşük fiyatlarla piyasaya sunulması üretici fiyatlarını aşağı çekti.

Zeytinde yeni hasat döneminin başlaması, zeytinyağı üretici fiyatlarının gerilemesinde etkili oldu.

TZOB'a göre, bu sezon zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stoklarla birlikte arzın artması sonucunda üretici fiyatları geçen yılın seviyesinin altına düştü.

Fındıkta fiyatların baskılanması üretici fiyatlarının gerilemesine neden olurken, Antep fıstığında hasat döneminin tamamen sona ermesinin ardından piyasaya sunulan ürün miktarındaki artış fiyatları düşürdü.

TZOB'un raporunda tarımsal üretim maliyetlerindeki değişimler de yer aldı.

Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından derlenen verilere göre, ekim ayında eylül ayına kıyasla ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 3, DAP gübresinin fiyatı yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresinin fiyatı yüzde 0,3 arttı.

Amonyum nitrat gübresinin fiyatında ise aylık değişim yaşanmadı.

Yıllık bazda en yüksek gübre fiyat artışı yüzde 67,7 ile amonyum nitrat gübresinde gerçekleşti.

Son bir yılda amonyum sülfat gübresinin fiyatı yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 42,3, DAP gübresinin fiyatı yüzde 39,7 ve ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 18,3 yükseldi.

Hayvancılık sektöründe kullanılan yem fiyatları da ekim ayında yükselmeye devam etti.

TZOB verilerine göre, süt yeminin fiyatı eylül ayına kıyasla yüzde 6,6, besi yeminin fiyatı ise yüzde 6,5 arttı.

Son bir yıllık dönemde süt yemindeki fiyat artışı yüzde 38,9, besi yemindeki artış ise yüzde 38,6 olarak gerçekleşti.

Tarımsal üretim maliyetlerinde dikkat çeken bir diğer kalem mazot oldu.

TZOB'un Ekim 2026 verilerine göre, mazot fiyatları bir önceki aya kıyasla yüzde 3,5 yükselirken yıllık artış yüzde 73,4'e ulaştı.

Aynı dönemde elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,7 arttı.

Böylece TZOB'un ekim ayı raporu, üretici ve market fiyatları arasındaki yüksek farkların yanı sıra gübre, yem, mazot, elektrik ve tarım ilacı fiyatlarındaki yıllık artışları da ortaya koydu.