Dünyanın ikinci büyük tedarik zinciri ve beşinci büyük üreticisi olan Türk hazır giyim sanayi, hem üretim hem ihracat gücünü kaybediyor. Bu da sektörde ciddi bir istihdam kaybını beraberinde getiriyor. 2024 yılında dünya hazır giyim pazarı yüzde 1.9 büyürken, Türkiye’de sektör yüzde 6.9’luk bir kayıp yaşadı. Bu yılın ilk 6 ayında da rakamlar iyimser bir tablo çizmiyor, dünya pazarı yüzde 6 büyüdü, Türkiye hazır giyim sektörü yüzde 6.5 küçüldü.

Türkiye’nin dünya hazır giyim ticaretinden aldığı pay 35 yıl sonra ilk kez yüzde 3’ün, ana pazarı Avrupa Birliği’nden aldığı pay ise 30 yıl sonra yüzde 5’in altına düşerek yüzde 4.65 oldu. Bu dönemde sektördeki istihdam kayıpları da ‘kritik’ rakamlara ulaştı. İthalat ise 5 milyar dolara dayandı. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Nayır, sektörün bir kırılma noktasında olduğuna dikkat çekerek, destek çağrılarını yineledi.

Nayır, “Bu yılın ilk yarısında dünya hazır giyim ticareti büyürken ihraçatı gerileyen tek ülke Türkiye oldu” diyerek, “İthalat yapmanın içeride üretmekten daha ucuz olduğu, istihdamdaki kaybın durdurulamadığı, şirketlerin öz sermayesini neredeyse tamamen kaybettiği bir dönemdeyiz. Sektörün yeniden ayağa kalkmasını sağlayacak taleplerimiz karşılanmadığı takdirde üretim ve rekabet koşullarının daha uygun olduğu ülkelere taşınmaların, halihazırda buralara yapılan yatırımların daha da artacağını öngörüyoruz. Böyle giderse kaybeden ülkemiz olacak” dedi.

Yılın ilk yarısında hazır giyimde 33 bin 724 kişi, tekstilde 22 bin 116 kişi olmak üzere toplamda 55 bin 840 kişilik istihdam kaybı yaşandığını belirten Nayır, “Yine aynı dönemde hazır giyimde 2 bin 527, tekstilde 496 olmak üzere toplamda 3 bin 23 şirket kapandı. Devlet destekleri verilmediği takdirde 63 bini hazır giyimden olmak üzere tekstil ile beraber toplamda 100 bin kişilik istihdam kaybı yaşanacak.”

Sektörün zararı telafi etmek için fiyat artırdığını ve zorunlu olarak istihdamı düşürdüğünü ancak bunların yeterli gelmediğini ifade eden Narbay, “Sek­törümüzün dolar bazlı maliyeti, 2022-2025 yılları arasında yüzde 25.8 arttı. Bu zararın karşılanması için satış fiyatlarında yüzde 9.6 artış yapılırken istihdam da zorunlu olarak yüzde 28.3 azaltıldı.”

TGSD Müşterek Başkanı Ümit Özüren, “İtalya’dan doğan boşluğu biz doldurmalıyız” diyerek, “Sektörümüze özel stratejik yol haritası gerekiyor” dedi. Ayrıca, Şubat ayından bu yana hazır giyim sektörünün taleplerini sıraladı: İhracatçılara döviz dönüşüm desteği, işletme sermayesi destekleri, KOBİ’lere destek, Eximbank kredi destekleri ve kadınların iş gücüne katılımı gibi konular öne çıktı.

Nayır, ekonomik düzelmelerin 2027 yılında başlayacağını öngördü. “Pazarlarda sorun çözüldü ama bizim çözülmedi. 2027’den itibaren büyüme başlayacak. Ancak o zamana kadar sermayesi eriyen işletmeler ayakta nasıl kalacak asıl soru bu.”

Yurt dışından Türk ürünlerine hala çok talep var ama bu fiyatlarla alım olmuyor. Üreticiler alternatifleri değerlendirmek zorunda kalıyor. Daha uygun koşullarda üretim yapılabilecek ülkelere taşınma ya da Türkiye’de küçülerek başka ülkelerde yatırım yapma cazip hale geliyor.