Uyarılara Resmen Kulak Tıkamışlar

İstanbul Ayazağa’da yaşanan sel felaketi, dere yatağındaki yapılaşmayı ve imar kararlarını yeniden gündeme taşıdı. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum arasında “Sorumlu kim?” tartışması yaşanırken, geçmişte alınan kararlar ve kurum raporları da mercek altına alındı. İBB Meclisi kayıtları, Ayazağa Deresi çevresindeki taşkın riskine ilişkin uyarıların yıllar öncesine dayandığını ortaya koydu. Belgelerde, dere işletme bandının korunması ve bu alanda yapılaşmaya izin verilmemesi yönündeki İSKİ uyarıları yer aldı.

İBB Meclisi’nin 13 Nisan 2022 tarihli oturumunda kabul edilen İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporunda, Ayazağa Deresi çevresindeki taşkın riskine ilişkin İSKİ’nin uyarıları yer aldı. Sarıyer’in Ayazağa Mahallesi’ndeki 7242 ada 41 parselin bir bölümüne ilişkin plan değişikliği sürecinde İSKİ, alanın bir kısmının Ayazağa Deresi’nin dere işletme bandında, tamamının ise taşkın önlemli yapılaşma alanında kaldığını bildirdi.

İSKİ, dere ve kolektörlerin bakım ve temizliği için gerekli işletme bandının imar planlarında yeşil alan veya imar yolu olarak korunmasını, bu alana farklı bir kullanım getirilmemesini ve yapılaşmaya izin verilmemesini istedi. İSKİ, derenin doğal akışını engelleyecek çalışmalar yapılmaması ve dere güzergâhının üzerinin kapatılmaması gerektiğini de vurguladı.

İSKİ, alandan geçen 2 bin 200 milimetre çapındaki Boğaz’dan Haliç’e Can Suyu Getirme Projesi tüneli ve tünel şaftına da dikkat çekerek, tünel güzergâhında kazı, sondaj ve benzeri çalışmaların sınırlandırılmasını istedi. Ayrıca taşkın riskine karşı bazı yapı gruplarına izin verilmemesini ve riskli alanlardaki bodrum katların kullanımına kısıtlama getirilmesini önerdi.

Bölgedeki yapılaşmaya ilişkin itirazın konusu, 7242 ada 41 parselin bir bölümünde prefabrik itfaiye hizmet binası yapılabilmesine olanak tanıyan plan notuydu.

İSKİ'nin "prefabrik itfaiye hizmet binası" ve alandaki kullanım kararlarına yönelik itirazları 13 Nisan 2022 tarihli İBB Meclis Oturumu'nda İBB İmar ve Bayındırlık Komisyonu tarafından plan değişikliği sınırının dere işletme bandı dışında kaldığı gerekçesiyle uygun görülmedi. İtirazın reddine ilişkin komisyon raporu o dönem AKP’li üyelerin çoğunluğunun bulunduğu mecliste oybirliğiyle kabul edildi.

İBB Meclisi kayıtlarında Ayazağa Deresi çevresindeki taşkın riskine ilişkin İSKİ uyarıları yer almasına ve bölgedeki parselasyon ile imar süreçlerinde yaşanan değişimlere rağmen aynı dere etki alanında kalan arazi için yapılan uyarılara kulak tıkandığı görüldü. Çevre Bakanlığı’nın sitesinde yer alan 2025 yılındaki duyuruya göre, Ayazağa Mahallesi’ndeki 7245 ada 28 parselde yapılması planlanan RAMS Ayazağa Konut Projesi için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı verildiği bildirildi. RAM AND SONS İnşaat ve Dış Ticaret A.Ş. tarafından yapılan projede 2 bin 644 konut, 54 ticari alan ve 3 sosyal alan olmak üzere toplam 2 bin 701 bağımsız bölümün yer aldığı görüldü.

∗∗∗

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, TBMM Grup Toplantısı’nda yaptığı açıklamada, dere yatağındaki projeye ruhsatın ilçe belediyesi veya İBB tarafından verilmediğini, doğrudan Çevre Bakanlığı imzasıyla onaylandığını savundu ve "Ayazağa projesi tam anlamıyla bir AKP projesidir. AKP’nin İBB başkanlığında o dereye imar verilmiştir. Etrafına iskân izinleri verilmiştir" dedi. Özel, sel görüntülerinde görülen yeni blokların RAMS’a ait olduğunu belirterek bloklarda birinci katın su altında kaldığını, proje tamamlanıp insanlar yerleşmiş olsaydı daha büyük bir felaket yaşanabileceğini dile getirdi. Murat Kurum’a da işaret eden Özel, 2027’de teslim edilmesi planlanan blokların ruhsatının 2026’da Bakanlıktan alındığını söyledi.

İddialara yanıt veren Çevre Bakanı Murat Kurum ise projenin imar planlarının 2022 yılında Sarıyer Belediyesi teklifi ve İBB Meclisi onayıyla hayata geçtiğini, İBB’nin projede satış bedeli ve inşaat alan payı ile doğrudan ortak olduğunu dile getirdi. Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre ise ÇED Olumlu kararının ve ruhsat onayının Bakanlık tarafından verildiğini vurguladı.

İstanbul başta olmak üzere birçok ili etkileyen sel felaketinin sigorta bilançosu ortaya çıktı. İstanbul’da konut, işyeri ve araçlar için 3 bin 17 hasar dosyası açılırken toplam hasar tutarı 4,5 milyar lirayı aştı. Hasarın yaklaşık 4 milyar liralık bölümünü yangın sigortası kapsamındaki zararlar oluşturdu.