Cumhuriyet
Haber akışına dön

Uzmanı Açıkladı: Gece Yatmadan Önce Ekrana Bakmak Metabolizmayı Çökertiyor

Uzmanı Açıkladı: Gece Yatmadan Önce Ekrana Bakmak Metabolizmayı Çökertiyor

Yatakta uykuya dalmadan önceki son dakikalarda telefon ekranında gezinmek artık günün en sıradan kapanış rutini haline geldi. Ancak gözlerden içeri sızan o masum mavi ışık, beynin karanlıkta salgılanması gereken gençlik ve uyku hormonu melatonini tamamen felç ediyor. Peki, bu ekran hilesi sadece uykumuzu mu çalıyor, yoksa tüm metabolik sağlığımızı içeriden nasıl çökertiyor?

İnsan gözünün retinasında, görme işlevinden bağımsız olarak çalışan özel hücreler bulunur. Bu hücrelerin tek bir hayati görevi vardır: Gün ışığındaki mavi dalga boyunu (460-480 nanometre) algılamak ve beyne "Hâlâ gündüz, uyanık kalmalısın" sinyali göndermek.

Milyonlarca yıldır bu sistem güneş ışığına göre çalışırken, modern insan akıllı telefonlar, tabletler ve LED ekranlar sayesinde güneşi gece odasına taşımıştır. Gece yarısı karanlıkta telefona bakan bir bireyin beyni, öğle güneşine maruz kaldığını zanneder. Sonuç olarak, epifiz bezinden salgılanması gereken melatonin hormonu üretimi aniden durur. Beyin uykuya geçiş için gereken o kimyasal huzuru bulamaz; saatler süren bir "yapay uyanıklık" döngüsüne girer.

UYKUSUZLUĞUN ÖTESİNDEKİ METABOLİK TAHRİBAT

Melatonin sadece uykuyu düzenleyen bir hormon değildir; aynı zamanda vücudun en güçlü antioksidanı ve hücresel onarım lideridir. Gece boyunca yeterli melatonin alamayan bir vücutta:

Hücre yenilenmesi yavaşlar, erken yaşlanma belirtileri hızlanır,

Kan şekeri ve insülin dengesi bozulur; bu durum, gece atıştırma krizlerini ve kilo alımını tetikler,

Bağışıklık sistemi zayıflar, hastalıklara karşı direnç düşer.

Uzmanlar, yatak odasında dijital ekran bulundurmanın metabolizma için gizli bir zehir etkisi yarattığını; kaliteli bir biyolojik ritim için uykudan en az 1 saat önce tüm ekranların kapatılması gerektiğini vurguluyor.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
cumhuriyet.com.tr