Volkan Öngel: Mevcut Göçü 'Tersine Beyin Göçüne' Çevirecek Yapısal Reformlar Zorunluluk

Türkiye ekonomisi son yıllar­da cari açık, enflasyon ve kur dalgalanmaları gibi konjonk­türel meselelerle mücadele ederken, arka planda büyüyen ve ülkenin yapısal dengelerini derinden sarsan bir başka kri­tik olgu varlığını sürdürmek­tedir: Nitelikli beşeri serma­yenin sınır dışına akışı, yani yükseköğretim beyin göçü.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Yükseköğretim Beyin Göçü İs­tatistikleri, nitelikli iş gücü­nün yurt dışına yöneliminde­ki kararlı artış trendini göz­ler önüne sermektedir. 2015 yılında %1,6 düzeyinde ger­çekleşen yükseköğretim me­zunlarının beyin göçü oranı, 2021-2023 döneminde %2,0 seviyelerine yükselmiş, 2025 yılı verilerinde ise %2,2’ye ulaşmıştır. Söz konusu oran erkek mezunlarda %2,7’ye, ka­dın mezunlarda ise %1,8’e çık­maktadır.

Görünürde düşük yüzdeler gibi duran bu oranlar, göç eden kitlenin nitelik profi­li, uzmanlık alanları ve geride bıraktığı ekonomik boşluk açı­sından incelendiğinde son de­rece yüksek bir maliyete işaret etmektedir.

Yükseköğre­tim beyin göçü, münferit bir bireysel tercih meselesi değil; liyakat, gelir adaleti, çalışma koşulları, finansal istikrar ve geleceğe yönelik makroeko­nomik beklentilerin bütüncül bir yansımasıdır.

Türkiye’nin makroekonomik istikrarı yal­nızca enflasyonla mücadele veya döviz kuru politikaların­dan ibaret görülemez. Nitelik­li genç nüfusu ve beyin gücünü ülkede tutacak, mevcut göçü “beyin dolaşımına” ve nihaye­tinde “tersine beyin göçüne” çevirecek yapısal reformların, Ar-Ge teşviklerinin ve cazibe merkezlerinin ivedilikle haya­ta geçirilmesi, Türkiye ekono­misinin geleceği açısından er­telenemez bir zorunluluktur.

Volkan Öngel’in yazısı