Voyager 1 Bir Işık Günü Uzaklığa Ulaşıyor

Voyager 1, 18 Kasım 2026'da Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşıyor. Voyager 1 şu an nerede, ne kadar hızlı ve daha ne kadar çalışacak?

NASA'nın Voyager 1 uzay aracı, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü Türkiye saatiyle 13.16'da Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak. Böylece ışığın 24 saatte aldığı yaklaşık 25,9 milyar kilometrelik mesafeye varan ilk insan yapımı nesne olacak.

Üstelik bu eşik, 1977'de fırlatılan aracın neredeyse yarım asırdır kesintisiz yol aldığını gösteriyor. Bu nedenle aşağıda aracın şu an nerede olduğunu, bir ışık gününün ne anlama geldiğini ve aracın daha ne kadar çalışabileceğini derledik.

NASA'nın açıklamasına göre an, ABD doğu saatiyle 18 Kasım 05.16.07, yani Türkiye saatiyle 13.16.07 olarak hesaplandı. O saniyede araç Dünya'dan 25.902.068.356 kilometre uzakta olacak. Ajans, geri sayımı bir ışık günü nedir sayfasında canlı olarak gösteriyor.

Ancak bu rekor, aracın çalışmasını ya da çevresindeki koşulları değiştirmeyecek. Bu nedenle değeri tamamen sembolik; insan eliyle yapılmış bir makinenin ne kadar uzağa gidebildiğini somut bir ölçüyle anlatıyor.

Işık günü bir süre değil, bir uzaklık birimidir. Örneğin ışık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre yol alır, dolayısıyla bir günde yaklaşık 25,9 milyar kilometre kateder. Kıyaslamak gerekirse ışık, Ay'dan Dünya'ya yaklaşık 1,3 saniyede, Güneş'ten Dünya'ya ise yaklaşık 8 dakika 20 saniyede ulaşır.

Benzer şekilde Güneş Sistemi'nin en uzak gezegeni Neptün, Dünya'ya ortalama 4 ışık saati 10 ışık dakikası uzaklıkta. Yani sonda, en uzak gezegenden yaklaşık altı kat daha uzak bir noktaya varmış olacak.

Bunun pratik bir sonucu da var. Dünya'dan gönderilen bir komut araca tam bir günde ulaşacak, aracın cevabı da bir gün daha sürecek. Kısacası mühendisler gönderdikleri her komutun sonucunu yaklaşık iki gün sonra görebilecek. Bu gecikme, 2023'te yaşanan Dünya'ya veri gönderememe sorunu gibi arızalarda çözümü daha da zorlaştırıyor.

Sonda, Güneş'in parçacıkları ve manyetik alanından oluşan koruyucu balonun, yani heliyosferin dışında. Araç 25 Ağustos 2012'de bu sınırı geçerek yıldızlararası uzaya giren ilk araç olmuştu. Bugün ikizi Voyager 2 ile birlikte heliyosferin dışında çalışan iki araçtan biri.

Şu anda araç Güneş'e göre saatte yaklaşık 61 bin kilometre hızla ilerliyor. NASA, iki Voyager'ın anlık mesafesini Voyager'lar şimdi nerede sayfasında saniye saniye güncelliyor. Ayrıca rotası Küçük Ayı takımyıldızındaki Gliese 445 yıldızına doğru. Ancak bu hızla bile yıldızın yaklaşık 1,7 ışık yılı yakınından geçmesi 40 bin yıl sürecek.

Araç elektriğini plütonyumun bozunma ısısını enerjiye çeviren radyoizotop jeneratörlerden alıyor. Bu güç her yıl azaldığı için NASA yıllardır sistemleri tek tek kapatıyor. Nitekim kozmik ışın cihazı Şubat 2025'te, düşük enerjili parçacık cihazı da 17 Nisan 2026'da kapatıldı.

Bu yüzden bugün araçta yalnızca iki bilim cihazı çalışıyor: manyetometre ve plazma dalgası cihazı. Bunun yanı sıra mühendisler eylülde de enerji tasarrufu için kapsamlı bir operasyon yaptı. Ekim ortasındaki 48 saatlik sessizliği ve bu operasyonu haberleşme kesintisi ve enerji tasarrufu haberimizde anlattık.

Öte yandan NASA, aracın kesin olarak ne zaman susacağına dair bir tarih vermiyor. Araç daha önce de zorlu arızalardan dönmüştü; 2024'te aylar süren anlamsız veri sorununun ardından NASA, Voyager 1 ile yeniden iletişim kurmuştu.

5 Eylül 1977: Sonda, ikizinden yaklaşık iki hafta sonra Florida'dan fırlatıldı.

5 Mart 1979: Jüpiter'in yanından geçti, gezegenin ince halkasını ve iki yeni uydusunu keşfetti.

12 Kasım 1980: Satürn'ü ziyaret etti, beş yeni uydu ve G halkasını buldu.

14 Şubat 1990: Dünya'yı minicik bir nokta olarak gösteren ünlü "Soluk Mavi Nokta" fotoğrafının da içinde olduğu son görüntüleri çekti, ardından kameraları kapatıldı.

17 Şubat 1998: Pioneer 10'u geride bırakarak insan yapımı en uzak nesne oldu.

25 Ağustos 2012: Heliyosferi terk edip yıldızlararası uzaya girdi.

18 Kasım 2026: Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak.

Bunlara ek olarak araç, olası bir dünya dışı uygarlık için hazırlanan Altın Plak'ı taşıyor. Plakta 55 dilde selamlama, 90 dakikalık müzik ve Dünya'daki yaşamı anlatan 115 görüntü bulunuyor. Plağın tam içeriği NASA'nın Altın Plak sayfasında listeleniyor.

Buna karşılık farklı bir rotayla Uranüs ve Neptün'ü de ziyaret eden Voyager 2, daha yavaş uzaklaşıyor. NASA'nın hesabına göre ikiz araç bir ışık günü uzaklığa ancak dokuz yıl sonra, Kasım 2035'te ulaşacak. Aracın 2023'teki iletişim kaybını Voyager 2'den gelen ilk sinyal haberinde ele almıştık.

Sonuç olarak aracın 18 Kasım'daki eşiği bilimsel bir dönüm noktasından çok, mühendisliğin dayanıklılığını gösteren bir an. Gücü giderek azalan, iki cihazıyla çalışan ve 1970'lerin teknolojisini taşıyan bu araç, hala yıldızlararası uzaydan veri gönderebilen tek yerlerden birinde bulunuyor.

Haberde hata mı var?Bize bildirin

Senin fikrin ne?

Bu gelişme hakkında sen ne düşünüyorsun?

İlk yorumu siz yazın.