BirGün
Haber akışına dön

Xi, Putin, Trump Görüşmesi: Rusya Ve Çin'den Zirve Öncesinde Batı'ya Meydan Okuma

Xi, Putin, Trump Görüşmesi: Rusya Ve Çin'den Zirve Öncesinde Batı'ya Meydan Okuma

Umut Can FIRTINA

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump’la bir araya gelecekleri tarihi üçlü zirve öncesi Batı’ya meydan okudu.

ABD Başkanı Donald Trump, bugün yapılacak üçlü görüşme öncesi Filipinler'in başkenti Manila’da ASEAN zirvesine katılmasının ardından Çin'in Shenzhen kentine ulaştı. Çin lideri Xi, Trump'ı havalimanında kırmızı halıyla karşıladı. Xi, Trump’ın eylül ayındaki ABD ziyareti sırasında havaalanında kendisini bizzat karşılamasını hatırlatarak karşılamanın ülkenin karşılıklılık geleneğini yansıttığını söyledi.

Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre Xi, Trump’a görüşmelerinin “saygı, adalet ve karşılıklılık” temelinde “yapıcı, stratejik ve istikrarlı bir ilişkiyi” ilerletmeye yardımcı olmasını umduğunu söyledi.

Putin, APEC Zirvesi'nin aile fotoğrafı çekimi öncesinde de Trump'ın yanına giderek ABD Başkanı'yla tokalaştı. İki lider, Xi'nin önünde kısa süreli selamlaştı.

Üçlü görüşmede ele alınacak konuların kapsamının çok geniş olduğunu kaydeden Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov ise Trump ve Putin'in zirve boyunca birkaç kez görüşeceğini belirtti.

Trump, görüşmelerde nükleer silahsızlanma dâhil birçok konunun ele alınacağını açıklarken, İran savaşını da gündeme getirmek istediğinin sinyalini verdi. Ukrayna savaşı da zirvenin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve bazı Batılı liderler, üç liderin bir araya gelmesinin yeni bir Yalta Konferansı'na dönüşebileceği endişesini dile getirmişti.

ÇOK KUTUPLULUK ÇAĞRISI

Üçlü zirve öncesi Shenzhen’deki Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) 33’üncü liderler zirvesinin açılışında konuşan Xi, kentin küçük bir balıkçı kasabasından küresel bir teknoloji ve inovasyon merkezine dönüşmesini Çin’in kalkınmasının bir sembolü olarak tanımladı.

ABD’nin adını anmadan korumacılığı ve tek taraflılığı eleştiren Xi, Çin’i gelişmekte olan ekonomiler için istikrarlı bir ortak olarak konumlandırdı.

Xi'nin açıklamaları, Washington'ın Nvidia tarafından üretilenler de dâhil olmak üzere Çin'in gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimine yönelik ek kısıtlamalar getirdiğini duyurmasının ardından geldi. İki ülke arasındaki kırılgan ticaret ateşkesini daha da zora sokabilecek bu hamle karşısında Xi, misilleme yapma sözü verdi.

‘ESKİ HEGEMONLAR’

Putin ise Batılı güçleri “eski hegemonlar” olarak tanımladı.

Avrupa'nın “aşağılayıcı bir gerileme” içinde olduğunu söyleyen Putin, Ukrayna'yı işgalinin ardından Rusya'ya uygulanan Rusya karşıtı yaptırımların geri teptiğini ve bunun yerine ülkesini daha da güçlendirdiğini savundu.

Asya-Pasifik bölgesinin küresel ekonominin merkezi haline geldiğini savunan Putin, “APEC ülkeleri, küresel ekonominin yüzde 60'ından fazlasını dünya nüfusunun da yüzde 36'sını oluşturuyor” dedi. Putin, küresel ekonomideki parçalanma ve artan askeri ve siyasi riskler karşısında ülkelerin diyaloğa öncelik vermesi gerektiğini vurguladı.

‘ZİRVE FAYDALI OLACAK’

APEC'in ülkeler arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlikle ilgili anlaşmazlıkların çözümü için önemli fırsatlar sunduğunu aktaran Putin, Çin ve ABD liderleriyle yapacağı görüşmenin “son derece faydalı olacağını” söyledi.

Xi ve Putin, açılış konuşmalarının ardından ikili görüşme gerçekleştirdi. Bu yıl 4’üncü kez bir araya gelen liderler, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı ve küresel gelişmeleri ele aldı.

İki ülkenin uluslararası arenadaki dış politikada eşgüdümünün istikrarlı bir şekilde sürdüğünü kaydeden Putin, “İki ülke daha adil ve çok kutuplu bir dünya düzeninin inşası konusunda yapıcı bir yaklaşım benimsiyor” dedi.


FİLİPİNLER’DE PROTESTOLARLA KARŞILANDI

ABD Başkanı Donald Trump, Shenzen’deki tarihi zirve öncesi Filipinler’deki 49. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi'ne katıldı. Başkent Manila’da Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. İle bir araya gelen Trump, Filipinler ile “çok büyük bir ticaret anlaşması” imzaladıklarını söyledi.

ABD yönetiminin Çin’e karşı teknoloji cephesinde Aralık 2025'te başlattığı Pax Silica girişimi, yarı iletkenler, yapay zekâ altyapıları, kritik mineraller, enerji ve lojistik ağlarında müttefik ve “güvenilir ortaklar” arasında bir tedarik zinciri kurmayı amaçlıyor. Trump’ın ziyaretine ve çiftçiler ile yerli halkların topraklarını ABD’nin emperyalist sömürüsüne açan Pax Silica girişimine karşı Manila’da kitlesel protestolar düzenlendi. Hükümetin gösteri yasaklarına rağmen çoğu yerli halklarlardan 6 binden fazla kişi başkentte bir araya geldi. Polis, en az 245 göstericiyi gözaltına aldı.

QUAD’A YENİ GÖREVLER

ABD, Japonya, Hindistan ve Avustralya'dan oluşan Dörtlü Güvenlik Diyaloğu'nu (QUAD) liderleri, Filipinler'de düzenlenen ASEAN ve Doğu Asya zirveleri marjında iki yıl aradan sonra görüşmeler gerçekleştirdi. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve Avusturalya Başbakanı Anthony Albanese ile bir araya gelen Trump, dört ülkeyi “özgür, açık, istikrarlı ve müreffeh bir Hint-Pasifik’in dört köşesi” olarak nitelendirdi. Trump, QUAD üyelerinin “tedarik zincirlerini güvence altına almak ve gruptaki herhangi bir ülkenin tek bir yabancı tedarikçinin baskısına karşı savunmasız kalmasını önlemek için nadir toprak elementleri konusunda bazı yeni ve önemli ticaret anlaşmaları imzaladığını” duyurdu.

Çin, elektronik, otomotiv ve savunma sistemleri için vazgeçilmez olan küresel nadir toprak elementleri madenciliği ve üretiminin yaklaşık %60'ını gerçekleştirirken, bu elementlerin işleme ve rafinasyon kapasitesinin yaklaşık %90'ını elinde tutuyor. Pekin, Trump’ın gümrük vergilerine karşı nadir toprak elementleri ihracatına kısıtlamalar getirirken haziran ayında taraflar ABD’nin Çin’in nadir toprak elementleri tedarikine erişimini yeniden sağlamayı amaçlayan bir anlaşmaya varmıştı.

EKONOMİ SINIFINDA UÇARAK GELDİ, KÜRESEL ORTAK REFAH ÇAĞRISI YAPTI

ABD’nin Latin Amerika ve küresel düzeydeki emperyalist hamlelerine karşı en yüksek seslerden biri olan Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, APEC zirvesinde yaptığı konuşmada “küresel ortak refah çağrısı” yaptı. "Ekonomi halka hizmet etmelidir, halk ekonomiye değil" mesajını veren Sheinbaum, ekonomik büyüme ile sosyal adaletin birbirine zıt hedefler olmadığını ifade etti. “Zenginlik önce yaratılır, sonra topluma dağılır” inancını eleştiren lider, sosyal adalet, paylaşılan refah ile enerji ve gıda egemenliği ilkelerine dikkat çekti. Meksika’nın yeni dönem ekonomi vizyonu “Plan México” kapsamında önümüzdeki altı yılda altyapıya 432 milyar dolarlık dev bütçe ayrılacağını belirten Sheinbaum, Çin lideri Xi Cinping ile de görüşerek Küresel Güney ve yapay zekâ alanında güçlü bir işbirliği mesajı verdi.

Öte yandan Sheinbaum’un APEC zirvesi için Meksiko City'den Çin'in Shenzhen kentine yaptığı 21 saatlik yolculukta China Southern Airlines'ın ekonomi sınıfı uçuşunu kullanarak gündem oldu. Sheinbaum, özel jet veya askeri uçak yerine düzenli olarak ticari uçuşları ve ekonomi sınıfını tercih etmesiyle biliniyor.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
birgun.net