Yapay Zekanın Yükselişi Bellek Pazarı Dengelerini Değiştirdi: Apple Tedarikçilere Karşı Zorlanıyor

Dünya genelindeki flaş bellek talebinin yapay zeka odaklı bulut bilişim şirketlerine kaymasıyla birlikte fiyatlarda ciddi bir artış yaşandı. TechInsights verilerine göre, 2023 yılında gigabayt başına 5 sente kadar gerileyen flaş bellek fiyatları, yapay zeka veri merkezlerinin etkisiyle son bir yılda yaklaşık beş kat artarak 30 sentin üzerine çıktı. Yaşanan bu ivme, Apple'ın yüksek depolama seçeneği sunarak elde ettiği yüksek kâr marjlarını doğrudan tehdit ediyor.

Gelişen yapay zeka pazarı öncesinde Microsoft, Amazon, Meta ve Google’ın toplamından daha fazla flaş bellek satın alan Apple, bugün bu devlerin gerisine düştü. Meta, Microsoft ve Amazon gibi şirketlerin Kioxia gibi üreticilerle daha yüksek fiyatlar üzerinden uzun vadeli sözleşmeler imzalaması, bellek üreticilerinin piyasadaki elini güçlendirdi.

TechInsights analizlerine göre, iPhone modellerinde sunulan depolama kapasitesi artışlarının şirkete maliyeti katlandı. Örneğin 512 GB depolama yükseltmesinin maliyeti 15 dolardan 66 dolara yükselirken, 1 TB depolama artışının maliyeti 42 dolardan 192 dolara fırladı. Yükselen maliyetlerin etkisiyle Apple, iPhone, iPad ve MacBook Pro gibi amiral gemisi cihazlarında fiyat artışına gitmek zorunda kaldı. Tahminler, Apple'ın geçen yıl 6 milyar dolar ödediği benzer miktardaki bellek stoğu için bu yıl 25 milyar dolar seviyesinde harcama yapacağını gösteriyor.

Apple’ın bellek üreticileri üzerindeki hakimiyeti 2000'li yılların başındaki iPod dönemine kadar uzanıyordu. Şirket, kesin sipariş taahhüdü vermeyerek üreticileri elde kalan stoklarla baş başa bırakma, tedarikçilerin mali kayıtlarını ve diğer müşterilere uyguladığı fiyatları denetleme gibi sert pazarlık stratejileri uyguluyordu.

Ancak yapay zeka çağının getirdiği yüksek talep sayesinde üreticiler artık daha güçlü bir konumda yer alıyor. Analistler, sektörde bu güç değişiminden memnuniyet duyanların az olmadığını ifade ederken; Apple, tedarikçileriyle onlarca yıldır süregelen ortaklıklarına değer verdiğini ve iş birliğinin devamını beklediğini kaydetti.