Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işe izinsiz gelmeyen çalışanların kıdem ve ihbar tazminatlarına ilişkin önemli bir değerlendirmede bulundu. Ücretsiz izin süresinin sona ermesine rağmen işyerine dönmeyen ve 10 gün boyunca devamsızlık yapan işçiyle ilgili uyuşmazlığı karara bağlayan Yüksek Mahkeme, işverenin fesih öncesinde çalışandan mazeret öğrenmek zorunda olmadığına karar verdi. Böylece işçinin tazminat taleplerini kabul eden yerel mahkeme hükmü bozuldu. Olayda, aynı işyerinde 19 yıldır görev yapan bir çalışan, ücretsiz izin sonrasında işe başlamadığı gerekçesiyle tazminatsız olarak işten çıkarılmıştı.
Yargıtay'dan Emsal Karar: 10 Günlük İzin Anlaşmazlığı Kıdem Tazminatını Yaktı

ÜCRETSİZ İZNİN ARDINDAN YENİ TALEPTE BULUNDU
Uyuşmazlığın temelinde, uzun yıllardır aynı işyerinde çalışan personelin 90 günlük ücretsiz mazeret izni kullanması yer aldı. Söz konusu iznin bitmesiyle birlikte işçi, yeniden ücretsiz mazeret iznine ayrılmak istediğini işverene bildirdi.
Ancak işveren, çalışanın ikinci izin başvurusuna olumlu yanıt vermedi. Yönetim tarafından kendisine, belirlenen tarihte görevine dönmesi gerektiği hem sözlü olarak iletildi hem de yazılı bildirim yapıldı.
Buna karşın çalışan, yapılan bildirimlere rağmen işyerinde bulunmadı. İşe gelmediği günler için tutanak tutulurken devamsızlık süresi toplam 10 güne ulaştı.
İşveren, izinsiz devamsızlığı fesih gerekçesi olarak göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirdi. Fesih işleminin ardından çalışana kıdem ve ihbar tazminatı ödenmedi.
İŞÇİ, ALACAKLARININ TAHSİLİ İÇİN MAHKEMEYE GİTTİ
İş sözleşmesinin sona erdirilmesinin ardından çalışan, İş Mahkemesi'nde dava açtı. İşçi, kıdem ve ihbar tazminatlarının yanı sıra yıllık izin ücreti, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, yol ve yemek ücretleriyle asgari geçim indirimi alacaklarının da kendisine verilmesini talep etti.
Davalı işveren ise savunmasında, çalışanın 90 günlük ücretsiz izninin tamamlanmasının ardından işe dönmediğini ve 10 gün boyunca izinsiz şekilde devamsızlık yaptığını belirtti. Feshin haklı nedene dayandığını ileri süren işveren, davanın reddedilmesini istedi.
Dosyayı değerlendiren İş Mahkemesi, işverenin fesih öncesinde çalışana işe gelmeme gerekçesini ve varsa mazeretini sormamış olmasını dikkate aldı. Bu değerlendirme doğrultusunda işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığına hükmedildi.
Mahkeme, diğer işçilik alacakları bakımından ise taleplerin bir kısmını kabul etmedi. Böylelikle dava kısmen sonuçlandırıldı.
İşverenin yerel mahkeme kararına karşı yaptığı istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi. Bunun üzerine uyuşmazlık temyiz incelemesi için Yargıtay'a taşındı.
YARGITAY, DEVAMSIZLIK HÜKÜMLERİNİ DEĞERLENDİRDİ
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin ücretsiz izin sonrasında işe başlamamasını ve işverenin fesih işlemini hukuki açıdan ele aldı.
Yüksek Mahkeme, işverenin çalışanına ücretli ya da ücretsiz izin vermesi durumunda, izin boyunca işçinin işyerinde bulunmasının beklenemeyeceğine dikkat çekti. Bu nedenle işçinin onaylanmış izin süresi içerisindeki yokluğu, devamsızlık olarak değerlendirilemeyecek.
Kararda ayrıca yıllık ücretli iznin hangi tarihlerde kullandırılacağına karar verme yetkisinin işverende olduğu hatırlatıldı. Çalışanın kendi isteğine göre izin kullanamayacağı belirtilirken, işverenin onayı bulunmadan işe gelinmemesinin devamsızlık kapsamında ele alınması gerektiği ifade edildi.
"İŞVERENİN MAZERET SORMA ZORUNLULUĞU BULUNMUYOR"
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dosyada yer alan belgeler ve devamsızlık tutanakları doğrultusunda işçinin işe gelmediğinin sabit olduğu sonucuna ulaştı. Daire, işverenin haklı nedenle fesih işlemini gerçekleştirmeden önce çalışandan mazeretini öğrenme yükümlülüğü bulunmadığını vurguladı.
Kararda şu değerlendirmelere yer verildi:
İşçiye devamsızlığa ilişkin mazeretinin bulunup bulunmadığı sorulmadan işverence iş sözleşmesinin sonlandırıldığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatları hüküm altına alınmıştır. Ancak; işverenin, devamsızlık nedenine bağlı olarak iş sözleşmesini feshetmeden önce, işçinin mazeretinin bulunup bulunmadığını sorma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Daire, inceleme sırasında işçinin dosyaya sunduğu dilekçenin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti. Söz konusu dilekçede çalışanın, iş sözleşmesinin tazminat ödenerek sona erdirilmesini istediği hususuna da dikkat çekildi.
KIDEM VE İHBAR TAZMİNATI YÖNÜNDEN KARAR BOZULDU
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirdiği kanaatine vardı. Bu nedenle işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı yönündeki yerel mahkeme değerlendirmesini hukuka uygun bulmadı.
Yüksek Mahkeme, söz konusu tazminatların işçiye ödenmesine karar verilmesini hatalı değerlendirerek ilk derece mahkemesinin hükmünü bozdu. Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı da bu doğrultuda ortadan kaldırıldı.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin kararı oy birliğiyle aldığı bildirildi.



