Yarın Günlerden Cumhuriyet Kitap! Sayı 1915! / 29 Ekim 2026

Merhaba,

Eğitim ve toplumsal sorunlara ilgi duyan bir Türk Spartakisti olarak Ulusal Kurtuluş Savaşı’na katılan, ömrünü eğitime, Aydınlanmaya adayan Nafi Atuf Kansu (1891 / 1949), 29 Ekim sayımızın kapağında.

Cumhuriyetin büyük eğitim devriminin mimarı olan bir öncüydü Nafi Atuf Kansu. Çeşitli okullarda öğretmenlik, yöneticilik, Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin ilk yazı işleri müdürlüğü, TED kurucu başkanlığı, Halkevleri ve Ülkü dergisi yöneticiliği yaptı.

Yurttaş bilinciyle dolu kuşakların yetişmesini amaçlayan eğitim felsefesi temellerinin atıldığı dönemde, Cevat Dursunoğlu’nun “yeni rejimin ilk meslek adamı olarak” eğitime girdiğini söylediği, Cumhuriyetin ilk eğitim müsteşarıydı.

Eğitim ve kültürde büyük atılımların yaşandığı dönemde siyasal desteğiyle Hasan-Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’un hep yanında olan devrimci bir siyasetçiydi. Eğitimi yalnızca yaşamadı, eğitimin hemen her konusuyla ilgili düşünceler üretti ve düşüncelerini dergilerdeki yazılarıyla, yayımladığı kitaplarıyla aktardı. Yöneticiliği, öğretmenliği, örgütçülüğü yanında düşüncelerini aktardığı yazıları, dergiciliği, kitaplarıyla da eğitime katkılarda bulundu.

İsmail Hakkı Baltacıoğlu bu saygın çabasını şöyle değerlendirdi: “Nafi Atuf Kansu’yu öğretmen, pedagoji yazarı diye anlamaya çalışmak, onu hiç anlamamaktır. Meşrutiyet’ten bu yana kültür tarihimizin tanıyabildiği en büyük mütefekkirlerimizden biri. Rahmetli birçokları gibi ünlü bir kimse değildi. Ancak ün başkadır, değer başkadır.”

Nafi Atuf Kansu’yu tanımak, milli eğitimimizin temellerini atan, Harf Devrimi’ni gerçekleştiren, öğretimi birleştiren, karma eğitim, laik eğitim, iş eğitimi ilkelerinin uygulanmasını getiren Mustafa Kemal Atatürk’e iş ve ülkü arkadaşı olan bir devrimciyi tanımak anlamındadır.

2014’ten bu yana ailesi tarafından her yıl “Nafi Atuf Kansu, Eğitbilim Araştırmaları Ödülü” verilen, Cumhuriyetin milli eğitim sisteminin yerleştirilmesi ve geliştirilmesinde yaptığı değerli katkılarıyla da unutulmaz eğitim devrimcisi Nafi Atuf Kansu’yu saygıyla anıyoruz. Öner Yağcı’nın yazısı...

• Değer Tuncel (Ceyhun Atuf Kansu / Cumhuriyet Bayrağı Altında: Yaşamöykümde Devrim / Ceyhun Atuf Kansu / Bilgi),

• Metin Turan (“Öğretmenin onuru, örgütlenmenin belleği...” / TÖS Dava Dosyası, 2 cilt - I. cilt: İddianame, Fakir Baykurt’un İfadesi, Esas Hakkında Mütalaa; II. cilt: Gerekçeli Hüküm, Yargıtay Kararları, Yargıtay İlamı / Yayına Hazırlayan: Dr. Niyazi Altunya / Eğitim-İş),

• Mehmet Yılmaz Akbulut (Andrew Phillips, J. C. Sharman / Taşeron İmparatorluklar: Şirket-Devletler Modern Dünyayı Nasıl Oluşturdu? / Çev. İlker Sönmez / VBKY),

• M. Sadık Aslankara (Yakup Kadri Karaosmanoğlu / Sodom ve Gomore / Bilgi, 1972; yeni basımlar, İletişim),

• Filiz Karcı (Mehmet Fırat Pürselim / Kıyıya Paralel / Papirüs),

• Mehmet Tolga Görgülü (Nathan Harris / Suyun Tatlılığı / Çev. Fatma Büşra Günçel / Vis Kitap),

• Y. Bekir Yurdakul (“Hepimiz için sokratik bir roman” / Anooshirvan Miandji / Resimleyen: Efecan Sezer / Bilgi),

• Vitrindekiler ve Mustafa Başaran’ın hazırladığı Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor!

29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.

Yaşasın Cumhuriyet!

İyi okumalar...

Gamze Akdemir

Kitap Dergi, YARIN gazeteniz Cumhuriyet’le birlikte...

Unutmayın; her gün Cumhuriyet her perşembe Cumhuriyet Kitap Dergi okunur!