Yeşil Pasaport Alabilecek Yeni Meslekler Masada: Yeşil Pasaport Kimlere Verilecek, Hangi Mesleklere Çıkacak? TBMM'de Son Durum Ve Şartlar

Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınan yeni yasal düzenlemelerle birlikte hususi damgalı yeşil pasaport alabilecek meslek gruplarının kapsamı genişliyor. Meclis Başkanlığı'na sunularak İçişleri Komisyonu'na havale edilen 5682 sayılı Pasaport Kanunu teklifleri doğrultusunda hava yolu pilotları ile tabipler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için yeşil pasaport yolu açılıyor. Yurt dışı seyahatlerinde vize muafiyeti sağlayan düzenlemenin detayları, aranan kıdem şartları ve yasalaşma sürecindeki son durum kamuoyunda yakından takip ediliyor.

TBMM İçişleri Komisyonu'nda değerlendirilmek üzere bekleyen iki ayrı kanun teklifi, uluslararası alanda görev yapan veya bilimsel faaliyet yürüten meslek mensuplarını doğrudan ilgilendiriyor. Düzenlemeler kapsamında hava yolu pilotlarının yanı sıra tıp doktorları, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacıların yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi öngörülüyor. Böylece hem havacılık sektöründe yaşanan operasyonel aksaklıkların hem de sağlık profesyonellerinin uluslararası kongre ve eğitim süreçlerinde karşılaştığı vize engellerinin aşılması hedefleniyor.

Meclis'e sunulan 2/3897 esas numaralı kanun teklifi, hava yolu pilotlarına hususi damgalı pasaport verilmesini amaçlıyor. Bu haktan yararlanabilmek için pilot lisansının alındığı tarihten itibaren en az 5 yıl süreyle fiilen uçuş hizmeti verilmiş olması şartı aranıyor. Teklifin gerekçesinde, mevcut mevzuatta mürettebata yalnızca "Uçak Mürettebatı Belgesi" verildiği ve pilotların yalnızca sefer anında yurt dışına çıkabildikleri hatırlatılıyor.

Zorunlu yurt dışı simülatör eğitimleri, uçuş testleri ve yeni uçak teslimatlarında vize randevusu bulamamanın ciddi zaman ve maliyet kayıplarına yol açtığı, uluslararası dolaşım halindeki pilotlar için yeşil pasaportun operasyonel bir zorunluluk haline geldiği vurgulanıyor. Düzenleme yasalaştığında uygulama esasları Dışişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Sağlık meslek mensuplarını kapsayan 2/3946 esas numaralı diğer kanun teklifi ise 1219, 6343 ve 6197 sayılı unvan kanunlarına tabi tabipler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacıları kapsıyor. Düzenlemeden faydalanabilmek için Türk Tabipleri Birliği, Türk Dişhekimleri Birliği, Türk Veteriner Hekimleri Birliği veya Türk Eczacıları Birliği'ne kayıtlı bulunmak ve meslekte en az 15 yıl fiili kıdeme sahip olmak gerekiyor.

Teklifle birlikte kamu ve özel sektör arasındaki eşitsizliğin giderilmesi amaçlanıyor; zira mevcut sistemde yalnızca kamuda 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan sağlık çalışanları bu haktan yararlanabiliyor, özel sektörde çalışanlar veya serbest meslek icra edenler ise kapsam dışında kalıyordu. Gerekçede artan vize randevusu yoğunluklarının ve ret kararlarının bilimsel bilgi transferini ve uluslararası kongrelere katılımı engellediğine dikkat çekiliyor. Yasa yürürlüğe girdiğinde yönetmelik Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'nın değerlendirmeleri doğrultusunda İçişleri Bakanlığı'nca hazırlanacak.

Her iki teklif metninde de mesleki kıdem şartlarının yanı sıra ortak güvenlik ve adli sicil kriterleri yer alıyor. Düzenlemeden yararlanmak isteyen adayların, Türk Ceza Kanunu'nun ikinci kitap dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan katalog suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan haklarında herhangi bir adli soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gerekiyor. Bu koşulu sağlamayan hak sahipleri kıdem sürelerini doldurmuş olsalar dahi yeşil pasaport alamayacak.

Hem pilotları hem de sağlık çalışanlarını kapsayan kanun teklifleri şu an itibarıyla TBMM İçişleri Komisyonu gündeminde bulunuyor. Tekliflerin kanunlaşarak yürürlüğe girmesi için öncelikle ilgili ihtisas komisyonunda kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda oylanarak yasalaşması ve Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.