Yolsuzluk Soruşturması Yolda, Teknofeodal Musk'a Dava Gelebilir

ABD merkezli Politico'nun 20 Ekim'de yayımladığı araştırmaya göre Demokrat Partili Kongre üyeleri, Elon Musk'ın Kamu Verimliliği Birimi (DOGE) üzerinden devlet kurumlarına müdahalesini ve şirketlerinin milyarlarca dolarlık kamu sözleşmelerini incelemek için hazırlık yapıyor. Temsilciler Meclisi Denetim Komitesinden Robert Garcia'nın sözcüsü Sara Guerrero, Musk'ın faaliyetleri hakkında çok sayıda soruları bulunduğunu ve soruşturma planladıklarını açıkladı. Musk ise 21 Ekim'de sahibi olduğu X platformundan, kendisiyle mücadele edenlerin arkasındaki kişilerin peşine düşeceğini belirterek karşılık verdi.

Trump'ın Ocak 2025'te oluşturduğu DOGE yapılanmasında görev alan Musk, Mayıs 2025'e kadar federal kurumlarda personel azaltma, harcama kesintileri ve kamu programlarının tasfiyesi çalışmalarına öncülük etti. ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ile Tüketici Finansal Koruma Bürosu başlıca hedefler arasındaydı. Buna karşılık Musk'ın SpaceX, Tesla ve Starlink şirketlerinin federal sözleşmelerden yararlanması, çıkar çatışması eleştirilerine neden oldu. Fransız Le Monde gazetesi, Musk'ın faaliyetlerini denetleyen havacılık, çalışma ve mali düzenleme kurumlarının da DOGE müdahalelerinden etkilendiğini ortaya koydu. Demokrat Senatör Jeanne Shaheen, Nisan 2025'te kamu görevlilerinin sahibi olduğu şirketlere devlet sözleşmesi verilmesini sınırlandırmayı amaçlayan yasa tasarısı sundu. Musk ve Trump ise tasarruf programını kamu kaynaklarının israfını önleme girişimi olarak savundu.

Musk'ın siyasi faaliyetleri ABD sınırlarını da aştı. Almanya'daki aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisine açık destek veren milyarder, Ocak 2025'teki Trump'ın göreve başlama kutlamasında Nazi selamına benzetilen hareketi nedeniyle uluslararası tepki çekti. X platformunda göçmen karşıtı ve beyazların ayrımcılığa uğradığını savunan paylaşımları da eleştirildi. Washington Post'un araştırması, Musk'ın 2024 başından Mart 2025'e kadar ırkla ilgili paylaşımlarının belirgin biçimde arttığını gösterdi. Ukrayna'da Starlink uydu iletişiminin askeri kullanımına getirilen sınırlamalar ise yeni Kongre soruşturmasının başlıklarından biri. Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Pramila Jayapal, devletle büyük sözleşmeler yapan bir iş insanının savaş sırasında iletişim üzerinde belirleyici güç kullanmasının incelenmesi gerektiğini söyledi. Musk, Starlink'in saldırı amaçlı askeri kullanımına karşı çıktığını savunuyor.

Eski Yunanistan Maliye Bakanı ve iktisatçı Yanis Varoufakis'in teknofeodalizm yaklaşımı, Musk'ın ekonomik ve siyasi gücünü değerlendirmek için kullanılan eleştirel çerçevelerden biri. Bu yaklaşıma göre büyük teknoloji şirketleri, yalnızca ürün satarak değil, dijital altyapıyı, iletişim ağlarını ve platformlara erişimi denetleyerek ekonomik ve toplumsal güç biriktiriyor. Musk'ın X üzerinden kamusal tartışmalara, Starlink üzerinden iletişim altyapısına, SpaceX üzerinden uzay ve savunma hizmetlerine, Tesla üzerinden sanayiye uzanan etkisi bu tartışmanın somut örnekleri arasında gösteriliyor. Musk'ın Temmuz 2026'dan bu yana Cumhuriyetçi adaylara, parti kuruluşlarına ve kendi siyasi komitesine 276 milyon doların üzerinde kaynak aktardığı bildirildi. Demokrat Kongre üyesi Greg Casar da, milyarderlerin kamu yönetimi üzerindeki etkisinin araştırılması gerektiğini belirtti.