18 Kasım 2026 ÇarşambaGündemde ne var?/
Yeniçağ
Haber akışına dön

Yüzlerce Kiloluk Taşlar, Çölde Kendiliğinden İlerliyor: Buz Tabakaları Ve Rüzgarın Etkisiyle Hareket Ediyorlar

Yüzlerce Kiloluk Taşlar, Çölde Kendiliğinden İlerliyor: Buz Tabakaları Ve Rüzgarın Etkisiyle Hareket Ediyorlar

ABD'nin Kaliforniya eyaletinde yer alan Ölüm Vadisi (Death Valley), sıra dışı bir doğa olayına ev sahipliği yapıyor. Racetrack Playa adı verilen kurumuş göl yatağında bulunan ve ağırlıkları yüzlerce kiloyu bulabilen taşlar, arkalarında metrelerce uzunlukta izler bırakarak yer değiştiriyor. Uzun yıllar boyunca taşların nasıl hareket ettiği sorusu bilim dünyasının merak konusu olurken, gizemin ardındaki doğal mekanizma sonunda ortaya çıkarıldı.

GİZEM 2013 YILINDA YAPILAN GÖZLEMLERLE AYDINLATILDI

Taşların hareketini açıklamak isteyen bilim insanları, 2013 yılında bölgede kapsamlı bir araştırma başlattı. Scripps Oşinografi Enstitüsü'nden araştırmacıların da yer aldığı ekip, bazı kayalara GPS cihazları yerleştirerek hareketlerini takip etti. 2013-2014 kışında gerçekleştirilen gözlemler, taşların görünürde hiçbir dış müdahale olmadan nasıl ilerlediğini gözler önüne serdi.

Araştırma sonuçlarına göre taşların hareket etmesini sağlayan temel etkenler ince buz tabakaları, su ve rüzgârın bir araya gelmesi.

TAŞLARI HAREKET ETTİREN DOĞA OLAYI NASIL GERÇEKLEŞİYOR?

Bilim insanlarının gözlemleri, sürecin birkaç aşamada meydana geldiğini gösteriyor:

Önce yağmur yağıyor: Kurumuş göl yatağında biriken yağmur suları, zeminin üzerinde sığ bir su tabakası oluşturuyor. Gece sıcaklık düşüyor: Havanın soğumasıyla suyun yüzeyinde yaklaşık 3-6 milimetre kalınlığında ince bir buz tabakası meydana geliyor. Güneşin etkisiyle buz parçalanıyor: Sabah saatlerinde yükselen sıcaklık, buz tabakasının büyük ve ince parçalara ayrılmasına neden oluyor. Rüzgâr taşları sürüklüyor: Hafif rüzgârların hareket ettirdiği buz plakaları, su ve çamur üzerinde bulunan kayalara temas ederek onları ileri doğru itiyor.

Bu süreçte taşların arkasında oluşan uzun çizgiler, hareketlerinin zeminde bıraktığı izlerden kaynaklanıyor.

320 KİLOGRAMLIK TAŞLAR BİLE YER DEĞİŞTİREBİLİYOR

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, oldukça ağır kayaların bile bu mekanizmayla hareket edebilmesi oldu. Bazı taşların ağırlığının yaklaşık 320 kilograma ulaştığı belirtilirken, saatte 11-16 kilometre hızla esen rüzgârların buz plakalarını harekete geçirmek için yeterli olabildiği gözlemlendi.

GPS kayıtları, bazı taşların Aralık 2013 ile Ocak 2014 arasındaki hareketleri sonucunda toplam 224 metreye kadar ilerlediğini ortaya koydu. Hareket sırasında taşların dakikada yaklaşık 2-5 metre yol alabildiği belirlendi.

TAŞLAR NEDEN HER GÜN HAREKET ETMİYOR?

Bu ilginç doğa olayının sürekli yaşanmamasının nedeni, belirli hava koşullarının aynı anda oluşmasına bağlı olması. Taşların hareket edebilmesi için yeterli yağışın gerçekleşmesi, gece sıcaklığının donma seviyesine düşmesi, gündüz buzların parçalanması ve rüzgârın uygun yönde esmesi gerekiyor.

Söz konusu koşullar her zaman bir araya gelmediğinden taşlar uzun süre hareketsiz kalabiliyor. Böylece yıllarca açıklanamayan gizemli hareketlerin arkasında doğaüstü bir güç değil, buz tabakalarıyla rüzgârın oluşturduğu doğal bir mekanizmanın bulunduğu bilimsel gözlemlerle kanıtlanmış oldu.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
yenicaggazetesi.com