Türkiye’de, bankacılık, iş ve akademi dünyasında üst düzey görevlerde bulunarak krizlerin merkezinde yer almış bir isim olan Prof. Dr. Reha Yolalan ve ABD’de iş ve finans dünyasında üst düzey görevlerde bulunmuş Dr. Mahmut Karayel’in “Dalgalardan Döngülere: Krizlerin Anatomisi” kitabı, pamuk ticaretinden sanayi devrimine, Bretton Woods’dan neoliberalizmin yükselişine, 2008’in toplumsal mukavele üzerindeki etkilerine ve fintech ile platform ekonomisinin doğuşuna kadar geniş bir ufuk turu sunuyor.

Krizlerin Doğası
Krizler hem yıkım hem de yapılanma yaratır. Bu nedenle, krizleri doğru okumak ve mekanizmalarını iyi anlamak, finansal sistemi daha sağlıklı ve dirençli bir yapıya kavuşturmanın anahtarıdır.

M.K.: "Krizlerin çoğu zaman yeni ihtiyaçlar ortaya çıkardığı ve düşüncede paradigma sıçraması yarattığı bir gerçek. Yıkımdan ilham alan yaratıcılığı anlamak gerekir. Airbnb, Uber, Zoom, Youtube, Blockchain, BioNTech ve Getir, yıkımdan gelen yaratıcılığa örnek olarak verilebilir."

Krizlerin Farklı Ülkelerde Hissedilmesi
Toplumlar, ekonomik olarak aynı etkideki bir krize farklı şiddetle tepki gösterebiliyor. Tepkinin siyasi sonuçları olabilecek hallerde tepki daha az olurken, gelir dağılımının kötü olduğu yerlerde büyük bir kısmı krizden etkilenirken, küçük bir kesim durumunu iyileştirebiliyor.

Küresel Ekonomideki Durum
Bugün, 2008’den sonra genişleyen parasal tabanın ve COVID-19 sonrası finansal fay hattının önemli bir basınç biriktirdiği söylenebilir. İçinde bulunduğumuz dönem, çok katmanlı “polikriz” niteliği taşıyor.

Kitabın Özeti
Kitap, son 250 yıllık finansın evrimini, değişen coğrafyasını, yükseliş ve ani düşüşlerini ele alırken; krizlerin sosyoekonomik, sosyopolitik ve sosyoteknik boyutlarını kapsıyor. Krizler ekonominin doğasında vardır; tamamen önlenemezler ama yönetilebilirler.

Kriz Anında Soğukkanlılık
Kriz anında soğukkanlılık temel şarttır. İç denetim, etik kurallar ve etkin risk yönetimi, piyasalardaki yeni dalgalanmalara karşı daha dirençli refleksler geliştirmeye olanak sağlar.

Küresel Krizlerin Ortak Noktaları
İki ortak unsur öne çıkıyor: İnsan davranışları ve aşırı borçlanma. Bu durumdan hemen hiçbir ülke muaf değil. Aşırı borçlanma evrensel bir kırılganlık unsurudur.

ABD ve Türkiye’nin Kriz Yönetimi
İnsan davranışları her iki ülkede de benzer eğilimler gösteriyor. Ancak ABD’de kaynaklara erişim çok daha kolay olduğu için kurumların krize müdahalesi daha hızlı ve etkili olabiliyor.