Doğal seçilim, evrim teorisinde bulunan ana kavramlardan biridir. Doğal seçilim, Charles Darwin ve Alfred Russel Wallace tarafından ortaya atılmıştır. İngiliz doğa bilimci Charles Darwin, Güney Amerika'da ve Pasifik'teki adalarda bitkileri, hayvanları ve fosilleri beş yıl boyunca inceleyerek doğal seçilim olduğunu düşünmüştür. 1859 yılında Türlerin Kökeni adlı en çok satan kitabında doğal seçilim fikrini dünyanın dikkatine sunmuştur.

Peki, doğal seleksiyon nedir?
Doğal seçilimin temel kavramı şu şekildedir; Bir popülasyon içindeki bireyler, fiziksel karakteristikler gibi özelliklerinde çeşitlilik gösterir. Bu özelliklerden bazıları avantajlı olabilir, bireylerin çevrelerine daha iyi uyum sağlamasını sağlayabilir ve hayatta kalma ve üreme şanslarını artırabilir. Diğer özellikler dezavantajlı olabilir ve bireyin uygunluğunu azaltabilir. Avantajlı özelliklere sahip bireyler bu özellikleri yavrularına aktarır. Zamanla, avantajlı özellikler daha yaygın hale geldikçe popülasyon çevresine daha iyi uyum sağlar.

Doğal seçilim birkaç temel faktör tarafından yönlendirilir: Türlerin çevrelerinde hayatta kalabilmek için zamanla değiştiği fikri doğal seçilimin ta kendisidir. Bu fikir Charles Darwin'in evrim teorisinin temel taşıdır. Pratikte doğal seçilim bir organizmanın DNA'sındaki mutasyonlar (değişiklikler) üstün olduğunda meydana gelir. Bu tür mutasyonlar organizmaya rekabet üstünlüğü sağlar.

Mutasyonlar, DNA adı verilen genleri oluşturan moleküllerin yapısındaki değişikliklerdir. Genlerin mutasyonu, popülasyon içindeki genetik çeşitliliğin önemli bir kaynağıdır. Mutasyonlar rastgele olabilir, zararlı kimyasallar veya radyasyon gibi çevredeki bir şeye maruz kalmanın neticesi olarak meydana gelebilir. Mutasyonlar zararlı, nötr veya bazen yararlı olabilir. Mutasyonlar germ hücrelerinde (yumurta ve sperm) meydana geldiğinde yavrulara aktarılabilir.

Çevre hızla değişirse, bazı türler doğal seçilim yoluyla yeterince hızlı uyum sağlayamayabilir. Fosil kayıtlarını inceleyerek, bir zamanlar Dünya'da yaşamış organizmaların çoğunun artık neslinin tükendiğini biliyoruz. Örneğin; Dinozorlar. İstilacı bir tür, bir hastalık organizması, felaketle sonuçlanan çevresel değişiklik veya oldukça başarılı bir avcı, türlerin neslinin tükenmesine katkıda bulunabilir.

Doğal seçilim kalıtsal mıdır?
Doğal seçilim, bir organizmanın hayatta kalma şansını arttıran ve organizmanın daha fazla üremesini sağlayan kalıtsal özellikleri destekleyen bir süreçtir.

Adaptasyon nedir?
Adaptasyon, bir organizmanın çevresinde hayatta kalmasına yardımcı olan fiziksel veya davranışsal bir özelliktir. Doğal seçilim ile adaptasyon arasında fark vardır. Doğal seçilim bir süreçtir, adaptasyon ise bir özelliktir. Doğal seçilim sürecinde kalıtsal özellikler aktarılır. Adaptasyon genetik bir özelliktir.

Yapay seçilim nedir?
Yapay seçilim, insanların bitkilerde ve hayvanlarda istenen özellikleri belirlemesi ve bu özellikleri gelecek nesillerde geliştirmek ve sürdürmek için atılan adımlardır. Yapay seçilim, doğal seçilimle aynı şekilde işler ancak doğal seçilimde bu kararları veren insan müdahalesi değil doğadır.

Doğal seçilim örnekleri
Toyota'dan güneş panelli minik elektrikli araç.