Harezmi, Fars bilim insanı olmakla beraber günümüzde hala ününü kaybetmeyen önemli kişilerden birisidir. Matematik alanında üne sahip olan Harezmi, astronomi ve coğrafya alanı ile de ilgilenmiştir. İslam ve Asya coğrafyasında ün kazanmış olan Harezmi, ayrıca tüm dünyaya mal olmuş bir kişiliktir.

Harezmi'nin uzun adı Ebu Cafer Muhammed bin Musa el-Harizmi olarak bilinmektedir. Matematik alanında çalışmalar yapmış olan Harezmi, günümüzde geçerliliğini koruyan çalışmalara imza atmıştır. Yaptığı çalışmalar sebebi ile matematik alanında hala ismi kitaplarda geçmektedir. Yüzyıllar öncesinde yaptığı çalışmalar ile bilime büyük katkı sağlamış olan Fars bilim insanı Harezmi, ayrıca coğrafya, astronomi ve tarih alanında da önemli çalışmalar yapmıştır. Batılı bilim insanlarının da hem o dönem hem de sonraki dönemlerde ilham kaynağı ve yol gösterici olan Harezmi, o dönemde Batı'da Algebra olarak tanınmıştır.

Fars bilim insanı Harezmi, gençlik yıllarında iyi bir eğitim almıştır. Daha çok 813 yılından sonra çalışmalara ağırlık vermiş olan Harezmi, Bağdat'a yerleşmiştir. Bu dönemde Abbasi Halifesi Me'mun, onu Bağdat Sarayı Kütüphanesi bünyesine layık görmüştür. Doğum yılı tam olarak bilinmemekle birlikte, Harezmi'nin doğumunun 780 yılı olduğu tahmin edilmektedir.

Harezmi’nin Eserleri

Harezmi'nin asıl ünü matematik alanındaki çalışmalardan gelmektedir. Özellikle cebir alanındaki çalışmaları, bu bilim dalının sonraki gelişimini doğrudan etkilemiştir. Harezmi'nin eserlerinin sayısı tam olarak bilinmemektedir, ancak bilinen bazı eserleri şunlardır:

  • El-Kitab'ul Muhtasar fi'l Hesab'il Cebri ve'l Mukabele
  • Kitab al-Muhtasar fil Hisab el-Hind
  • El-Mesahat
  • Kitab surat al-arz
  • Zic-ul Harezmi
  • Kitab al-Amal bi'l Usturlab
  • Kitab'ul Ruhname
  • Kitab'ul Tarih

Harezmi'nin Matematiğe Katkıları

Harezmi pek çok alanda çalışmalar yapmış bir kişidir. Ancak matematik alanındaki çalışmaları büyük yankı uyandırmıştır. Bu nedenle kendisine Cebir'in Kurucusu denilmiştir. Buradaki cebir kelimesi, El-Kitab'ul Muhtasar fi'l Hesab'il Cebri ve'l Mukabele eserinden gelmektedir. Birinci ve ikinci derece denklem çözümlerinden Hasabü'l Cebir ve Mukalebe adlı eserinde bahsetmiştir.

Harezmi'nin en meşhur çalışması 0 rakamıdır. 0 rakamına açıklama getirerek ondalık sayı sistemini geliştirmesi ve logaritma kavramını oluşturması, matematik alanında yaptığı en büyük çalışmadır. Günümüzde Arap sayıları olarak bilinen Hint numara sistemini tanıtarak kesirler ve işlemler gibi pek çok aritmetik metod geliştirmiştir.

Harezmi, denklemlerin ne zaman çift kökünün, ne zaman reel kökünün olup olamayacağını net bir şekilde göstermiş ve bunu geometrik olarak kanıtlamıştır. Bununla beraber binom çarpımları ve daha pek çok cebir işlemleri alanında çalışmaları da olmuştur. Günümüzde kare ve dikdörtgen metodu matematikte hala aktif bir şekilde kullanılmaktadır. Bu metot Harezmi tarafından da kullanılmıştır. El Cebr ve'l Mukabele adlı kitabı, 600 yıl boyunca dünya üzerinde pek çok üniversitede cebirin temel kitabı olarak kullanılmıştır.