Kırmızı Et Tüketimi Diyabet Riskini %63 Artırıyor

Kırmızı ette doğal olarak bulunan bir molekülü en fazla tüketen kişilerde diyabet gelişme olasılığının yüzde 63 daha yüksek olduğu belirlendi. Araştırma sonuçları et tüketiminin sağlık üzerindeki etkilerini yeniden gündeme getirirken Türkiye’de kişi başına yıllık kırmızı et tüketiminin 14,5 kilogram düzeyinde olduğu hesaplandı.

Avrupa Diyabet Araştırmaları Birliği’nin (EASD) Milano’da düzenlenen kongresinde paylaşılan çalışma, kırmızı et ile tip 2 diyabet arasındaki ilişkiye ışık tuttu. Fransa’da yaşayan 89 bin 953 yetişkinin beslenme alışkanlıkları yaklaşık yedi yıl boyunca takip edildi. Araştırmanın başlangıcında diyabet tanısı bulunmayan katılımcıların 966’sında izleme süresince tip 2 diyabet ortaya çıktı. Kırmızı ette bulunan Neu5Gc molekülünü en yüksek miktarda alan grupta hastalığa yakalanma riski, en düşük tüketim grubuna göre yüzde 63 daha fazla hesaplandı.

Çalışmada üzerinde durulan Neu5Gc, sığır ve koyun eti gibi kırmızı etlerde doğal olarak bulunan bir şeker türevi olarak öne çıktı. İnsan vücudu bu molekülü kendi başına üretemediği için besinler aracılığıyla alıyor. Araştırmacılar, bağışıklık sisteminin Neu5Gc’ye karşı oluşturduğu tepkinin uzun vadede kronik iltihaplanmayla ilişkili olabileceğini, bu durumun da insülinin işleyişini etkileyebileceğini değerlendiriyor.

Buna karşılık süt ürünleri yoluyla alınan aynı molekül ile diyabet riski arasında benzer bir bağlantı saptanmadı. Bununla birlikte araştırmanın gözlemsel nitelik taşıması nedeniyle kırmızı et tüketiminin doğrudan diyabete neden olduğu sonucuna henüz ulaşılamıyor.

Araştırmanın sonuçları, Türkiye’deki kırmızı et tüketim miktarlarını da gündeme getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Kırmızı Et Durum ve Tahmin Raporu’nda yer alan verilere göre, Türkiye’de 2024 yılında toplam 2 milyon 171 bin ton kırmızı et tüketildi. Kişi başına düşen yıllık miktar ise 14,5 kilogram olarak hesaplandı.

2020 yılında kişi başına yıllık tüketim 17 kilogram seviyesindeydi. Bakanlığın 2025 yılına yönelik öngörüsünde bu miktarın 16,7 kilograma yükselmesi bekleniyordu. Ancak söz konusu rakamın gerçekleşmiş tüketim verisi değil, tahmin olduğu belirtildi.

Türkiye’de kırmızı et konusu, sağlık etkilerinin yanı sıra üretim miktarı ve fiyatlar nedeniyle de gündemdeki yerini koruyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında kırmızı et üretimi önceki yıla kıyasla yüzde 10,5 azalarak 1 milyon 885 bin tona düştü.

Toplam üretimin 1 milyon 313 bin tonluk bölümünü sığır eti, 468 bin tonluk kısmını ise koyun eti oluşturdu. Üretimde yaşanan gerileme, kırmızı etin tüketiciye ulaşması ve fiyatlar konusundaki tartışmaların sürdüğü bir dönemde kaydedildi. Bilimsel araştırmalarda ise et tüketiminin miktarı ve sağlık üzerindeki olası etkileri incelenmeye devam ediyor.

Araştırmada kırmızı eti en fazla tüketen gruptaki erkeklerin günlük ortalama 97 gram, kadınların ise 73 gram kırmızı et yediği belirlendi. Tüketim miktarı yükseldikçe tip 2 diyabet riskinin de artması, beslenme alışkanlıklarının sağlıkla ilişkisini yeniden gündeme getirdi.

Araştırmacılar, kırmızı ette bulunan Neu5Gc molekülünün bağışıklık sistemi üzerinden iltihaplanmayı tetikleyebileceği ve insülin işlevlerini etkileyebileceği ihtimali üzerinde duruyor. En yüksek tüketim grubunda diyabet riskinin yüzde 63 fazla bulunması, kırmızı et tüketiminin miktarına ilişkin değerlendirmeleri öne çıkardı.

Bununla birlikte toplam kırmızı et tüketimi hesaba katıldığında Neu5Gc molekülünün tek başına oluşturduğu etkinin kesin olarak ortaya konulamadığı vurgulandı. Bulgular, özellikle sık ve yüksek miktarda kırmızı et tüketen kişilerin beslenme alışkanlıklarını gözden geçirmelerinin önemine işaret ediyor. Uzmanların dengeli beslenme ve ölçülü tüketim yönündeki tavsiyeleri de bu çerçevede öne çıkıyor.