ABD'de yüksek bütçeli savunma sistemlerinde peş peşe yaşanan başarısızlıklar, Washington’un “teknolojik üstünlük” söylemini çökertiyor. F-35’lerin hataları, XM1202 ve M10 Booker tank projelerinin iptali ve şimdi de 9 milyar dolarlık fırkateyn programının çökmesi, Pentagon’un bütçe yönetimini Kongre’nin radarına soktu. Savunma Komiteleri, iki yılda üçüncü kez bakanlık hakkında soruşturma açmaya hazırlanıyor.

F-35 savaş uçaklarında giderilemeyen sistem hataları ve yükselen maliyetler, ABD’nin savunma tarihindeki “en pahalı başarısızlık” olarak nitelendiriliyor.

TASARIM BİTMEDEN ÜRETTİLER
ABD Donanması, 20 fırkateyn üretmeyi planladığı Constellation programını 25 Kasım’da iptal etti. Fransız-İtalyan tasarımı temel alınarak geliştirilen proje, kısa sürede teknik ve mali çıkmazlara saplandı. ABD mühendisleri, mevcut tasarımı neredeyse sıfırdan değiştirince maliyetler katlandı. Başta yüzde 85 uyum hedeflenirken gemilerin Avrupa muadilleriyle benzerliği yüzde 15’e düştü. Donanma tasarım tamamlanmadan üretime geçti; yalnızca bu hatanın projeye milyarlarca dolarlık ek yük getirdiği belirtiliyor.

GİZLENEN PROJELER
ABD ordusunun kara platformlarında yaşanan başarısızlıklar da devam ediyor. F-35 savaş uçaklarındaki tasarım ve yazılım hataları henüz giderilememişken, XM1202 ve M10 Booker tank projeleri de milyarlarca dolarlık kayıpla sonuçlandı. “Hafif ve hızlı” olması beklenen XM1202, 24 tonluk ağırlığıyla hava taşımacılığına uygunluğunu yitirdi. 18 milyar dolar harcanan proje, Irak ve Afganistan’daki asimetrik savaş koşullarında tamamen işlevsiz hale geldi. M10 Booker ise 2013’te “piyadeye yakın destek tankı” olarak planlandı; ancak gereksinimlerin sürekli değişmesiyle 42 tona ulaştı. Paraşütle indirme kabiliyeti imkansız hale geldi, mobil askeri köprülerin ağırlığı taşıyamayacağı anlaşıldı. Proje henüz üretim aşamasına geçmeden iptal edildi. ABD Kongresi, bu iki başarısızlığın Savunma Bakanlığı tarafından yıllarca gizlendiğini belirtiyor.

9 milyar dolar harcanan Constellation sınıfı fırkateyn projesi, tasarım tamamlanmadan üretime başlanması nedeniyle iptal edildi; gemiler Avrupa'daki muadillerinden tamamen farklılaştı.

PENTAGON'A ONAY ÇIKMADI
ABD merkezli küresel savunma medyası Defense One’a göre Kongre, Pentagon’a her 120 günde bir güncel rapor sunma zorunluluğu getiriyor. Komiteler, şimdi iptal edilen projelerin sorumlularının isimlerini talep ederken, milyarlarca dolarlık kaynak kaybının neden yıllarca denetlenmediğini sorguluyor. ABD Kongresi, Pentagon'un raporlarını denetlemeden onay vermek istemiyor. Bunun son örneklerinden birisi yine geçtiğimiz yıl yaşandı. ABD’li savunma firması Lockheed Martin, F-35’in ardından “7. nesil hipersonik savaş uçağı” SR-72 için harekete geçti. Pentagon projeyi Kongre'ye “havacılıkta devrim” olarak sundu ancak Kongre, projenin teknik karmaşıklığı, pilot uyum zorlukları ve maliyetinin “F-35’ten bile yüksek” olması nedeniyle onay vermedi. Ret kararında ise SR-72 için talep edilen bütçenin “makul ötesi” olduğu ve Pentagon’un “F-35'deki hatayı tekrarlama olasılığının yüksek olduğu” bilgisine yer verildi.