Geçtiğimiz hafta sonu gazetemiz Cumhuriyet’in öncülüğünde, Çankaya Belediyesi’nin verdiği destekle Ankara’da “Cumhuriyet Şiir Günleri”nin ikincisi düzenlendi. Bu yıl, şiir günlerinde onur ödülünün sahibi Ahmet Özer’di. Nitekim hafta sonuna yayılan şiirimizin konuşulduğu, tartışıldığı etkinlik, Özer şiirine saygı oturumu ile başladı. Metin Turan, İlkiz Kucur, Çiğdem Sezer, Mehmet İş ve Burak Tokcan şairin şiir dünyasından insan yanına uzanan geniş bir pencere açtı dinleyenlere. Özer’in öğretmenliğinden Trabzon’dan tüm yurda yayılan Anadolu dergiciliğinin önemli kalesi “Kıyı”yı yayın hayatına kazandırmasına ve canından can vererek yıllarca okurla buluşturmasına kadar pek çok başlık anılarla bütünleşerek sunuldu. Gerçekten de Ahmet Özer uzun yıllara yayılan edebiyat emeğiyle şiir, deneme, inceleme, söyleşi ve kültür-sanat dergiciliği alanlarındaki çalışmalarıyla edebiyatı bireysel üretim alanından çıkarmayı başardı. Belki de öğretmenliğinden de gelen bir sağduyuyla kuşaklar arasında kültürel bir köprü kurmaya çalıştı; Trabzon’dan sonra Ankara’ya geldiğinde bu defa Bilkent Üniversitesi’nde öğrencileriyle “Dört Mevsim” dergisinin sürekliliğini sağladı. Kuruculuğunu yaptığı “Karşı Edebiyat”tan da seslendi bize. Bununla da kalmadı; yazdığı onca kitapla kuşağının en üretken isimlerinden biri olmayı başardı. Yaşamına pek çok kitap sığdırdı.
Cumhuriyet Şiir Günleri Onur Ödülü Ahmet Özer’in...

1966’dan bu yana tam altmış yıldır sözcük evrenimizin içinde bir şair Ahmet Özer. Onun şiirini okurken yazdıklarını çağın karanlığına tutulmuş bir fener olarak görür, ülkemizin belki de hiç bitmeyen çalkantısında kendi iç dünyasına yönelttiği sorularla derinlikli bir şiirin peşinden koşmasına öykünürüm. Benim bakışımla Özer, şiirini iki ayrı hattan okurla paylaşır: Çağın karanlığını göstermeye yönelik yaklaşımı ile bireyin iç dünyasına tuttuğu mercek. Bu, birbirinden bağımsız gibi görünen iki alan süreç içinde bütünleşir. Bireyin hikâyesi toplumsal tarihin, toplumsal tarih de bireyin belleğinin bir parçasına dönüşür. Şiiri de bu karşılaşmanın verimli bahçesinde biçimlenir.
Onun dizelerinde insan, yalnızca kendi acılarının, sevinçlerinin ve özlemlerinin taşıyıcısı değildir; yaşadığı çağın tanığı, geçmişin emanetçisi ve geleceğin sorumluluğunu üstlenendir. Aşkı, yalnızlığı, özlemi, yitimi ve umudu aynı bütünün parçaları olarak ele alır. İnsan, içinde yaşadığı koşullardan bağımsız düşünülemez; hatırlayan, sorgulayan, seven ve direnendir. Şiirini belirleyen temel özelliklerden biri de tanıklık kavramına yüklediği anlamdır. Tanıklık, onun şiirinde yalnızca yaşanmış olayların kayda geçirilmesi değildir. Geçmişin bugüne taşıdığı sorumluluğun, unutulmaya karşı gösterilen direncin ve insanın başka insanların hayatlarıyla kurduğu etik ilişkinin ifadesidir. Bu bakımdan şiir, belleğin korunmasına hizmet eden bir anlatım biçimi olmanın ötesine geçerek belleği yeniden üreten bir yaratıcı eyleme dönüşür.
Görmüş geçirmiş bir şiirdir onun şiiri. Tıpkı kendisi gibi. Mücadeleyi sadece sözcüklerde görmemiş, bir dönem öğretmenlerin Fakir Baykurt’un güçlü sesiyle bütünleşen sendikası TÖS’te de örgütçülüğünü göstermiştir. Onurlu yaşamı da şiirine dahildir. İşte bu nedenle Özer, yaşadığı dünyaya karşı sorumluluğunu hatırlatan bir şiirin peşinden koşmuştur hep. Dizelerinde aşk ile toplumsal mücadele, bellek ile gelecek, bireysel keder ile ortak umut birbirinden kopuk değildir: “ben yürürken gökyüzü dağılıyor/ yorgun çınarlar seriliyor önüme” der bize.
Geçmişin izlerini taşırken geleceğe ilişkin söz söyleme arzusundan vazgeçmez. Şiirini anlamlı kılan da bu sürekliliktir. Şiir, onun için yalnızca yaşanmış olanı anlatmanın değil, yaşanabilecek olanı düşlemenin de yoludur. Dünyanın eksikliklerini ve insanın kırılganlığını görürken yaşamın dönüştürülebilir olduğuna ilişkin umudu korur. Bu umut, kolaycı bir iyimserliğin değil, tarihsel ve insani bir sorumluluğun paydasıdır. Belki de bu nedenle Ahmet Özer’in şiirini bir tanıklık şiiri olarak adlandırmak mümkündür. Ancak bu tanıklık, geçmişin karşısında duran sessiz bir gözlemcinin tanıklığı değildir. Yaşadığı çağın acılarını ve sevinçlerini kendi sesiyle yeniden kuran, insanın insana karşı sorumluluğunu hatırlatan, sözü geleceğe taşımaya çalışan bir şairin tanıklığıdır. Çünkü şiir, kimi zaman bir çağın en kalıcı belleğidir. Ve insan, ancak hatırladıklarıyla değil, hatırladıklarından çıkardığı sorumlulukla da geleceğe yürür.
Bugün Ahmet Özer elli yılı aşkın zamandır bize şiiriyle sesleniyor: “Anılar göğsümüze sığınan yaralı kuşlar/ Kristal ışıklarda yalnızlığı yüreğimizin/ karlı günlerimizin sis çanı/ anılar parmaklarımızda ezgiyi dokuyan mızrap/ çalınan kapılarda tanınmayan yüzler/ şimdi eski günlerde/ gözlerim aranıyor uğultusunu hayatın/ köpüren maviliğini gökyüzünün...”


