Tahminler 5 Yıldır Tutmuyor, Merkez'in Enflasyon Hesabı Şaştı!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28'den yüzde 29,5'e yükseltti. Yeni açıklamanın ardından bankanın son beş yılda yaptığı tahminler ile yıl sonunda gerçekleşen enflasyon oranları merak konusu oldu. Verilere göre 2021-2025 döneminde enflasyon, her yıl başlangıçta açıklanan tahminin üzerinde gerçekleşti. Beş yılın ortalama tahmin farkı ise 25,1 puan oldu.

Merkez Bankası, 2021 yılının başında enflasyonun yüzde 9,4 olacağını tahmin etti. Ancak yıl sonunda enflasyon yüzde 36,08'e ulaştı. İki rakam arasında 26,68 puanlık fark oluştu. 2022 yılına yüzde 23,2'lik tahminle girildi. Yıl içinde bu oran birkaç kez yükseltildi. Enflasyon ise yılı yüzde 64,27 ile tamamladı. İlk tahmin ile gerçekleşme arasındaki fark 41,07 puana çıktı. En büyük fark 2023 yılında görüldü. Merkez Bankası yılın başında yüzde 22,3 enflasyon beklerken yıl sonunda oran yüzde 64,77 oldu. Böylece başlangıçtaki tahmin 42,47 puan aşıldı. 2024 yılında fark azaldı. İlk tahmin yüzde 36 olarak açıklanırken yıl sonu enflasyonu yüzde 44,38 olarak kayda geçti. 2025 yılında ise yüzde 24'lük ilk tahmine karşılık enflasyon yüzde 30,89 olarak gerçekleşti. Bu kez fark 6,89 puanda kaldı.

Merkez Bankası, söz konusu beş yılda enflasyon tahminlerini yıl içinde birçok kez değiştirdi. Özellikle 2022 ve 2023 yıllarındaki artışlar dikkat çekti. 2022'nin başında yüzde 23,2 olan tahmin, nisan ayında yüzde 42,8'e, temmuzda yüzde 60,4'e, ekimde yüzde 65,2'ye yükseltildi. Yıl sonunda gerçekleşen enflasyon ise yüzde 64,27 oldu. 2023'te de benzer bir değişim yaşandı. 2024'te de benzer bir tablo oluştu. ilk tahmin yüzde 36'dan yüzde 44'e yükseltildi. 2025'te ise yılın başında yüzde 24 olan tahmin, kasım ayında yüzde 31-33 aralığına çıkarıldı. Yıl sonu gerçekleşmesi yüzde 30,89 oldu.

Merkez Bankası'nın 2026 yılı tahminleri de yıl içinde değişti. Şubat ayında yıl sonu enflasyonunun yüzde 15 ile yüzde 21 arasında gerçekleşmesi bekleniyordu. Mayısta tahmin yüzde 26'ya, ağustosta yüzde 28'e çıkarıldı. 12 Kasım'daki son açıklamada ise yüzde 29,5'e yükseltildi. Banka, 2026 yılı için belirlenen yüzde 24'lük ara hedefi değiştirmedi. Böylece son enflasyon tahmini ile ara hedef arasında 5,5 puanlık fark oluştu. TÜİK'in açıkladığı son verilere göre ekim ayında yıllık enflasyon yüzde 29,77 oldu.

Merkez Bankası'nın tek haneli enflasyona ulaşmak için öngördüğü tarih de son yıllarda değişti. Şubat 2024'te yayımlanan raporda, 2026 yılı sonunda enflasyonun yüzde 9'a düşmesi bekleniyordu. Şubat 2025'te bu tarih 2027'ye, Şubat 2026'da ise 2028'e uzadı. Son açıklanan raporda 2027 yılı enflasyon tahmini yüzde 15'ten yüzde 21'e, 2028 tahmini de yüzde 9'dan yüzde 13,5'e yükseltildi. Merkez Bankası, enflasyonun 2029 yılında yüzde 9'a gerileyeceğini, daha sonraki dönemde ise yüzde 5 seviyesine ulaşacağını öngördü.

Son 5 yıldaki tabloyu yorumlayan İktisat ve Ekonomi Uzmanı Barlas Yurtsever ise "Enflasyon tahminlerinin beş yıl üst üste gerçekleşmemesi, ekonomide öngörü yapmanın ne kadar zorlaştığını gösteriyor. Özellikle 2022 ve 2023 yıllarında tahminlerle gerçekleşmeler arasındaki fark oldukça büyük. Yılın sonuna doğru tahminlerin tutması, yıl başındaki hesapların doğru olduğu anlamına gelmiyor" dedi.