Tehditler Öfkeyi Dindiremiyor

Dünya halkları neoliberal kapitalist düzenin yol açtığı yoksulluğa, geleceksizliğe ve sosyal hakların budanmasına karşı dört bir coğrafyada ayakta. Fransa’da liselilerin yaktığı kıvılcım Belçika’dan İtalya’ya, Arnavutluk’tan Portekiz’e ulaşırken isyan dalgası okyanusları da aşarak Güney Amerika’yı da sardı. Şili ve Arjantin’in ardından Kolombiya ve Meksika’da da kitleler meydanlara çıkmaya başladı.

Fransa’da lise öğrencilerinin kıvılcımını yaktığı ve tüm ülkeye yayılan protestolar yayılarak devam ediyor. Öğrencilerin öfkesine sendikalar, çalışanlar ve diğer toplumsal kesimler de destek verirken Paris yönetimini korku sardı. Ülke genelinde öğrenciler ve gençler dün de sokaklardaydı. Paris’te eylemciler, Cumhuriyet Meydanı’ndaki Marianne heykeline “2026, polis lise öğrencilerini sakat bırakıyor” yazılı dev bir sarı yelek giydirdi. Fransız Cumhuriyeti’nin “Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik” değerlerini temsil eden anıtın üzerindeki görüntü, son haftalarda ağır yaralanan öğrencileri de hatırlatan güçlü bir protesto sembolüne dönüştü. Paris'te göstericiler, ülke genelindeki lise öğrencilerinin protesto hareketine destek vermek ve “polis baskısı” olarak nitelendirdikleri uygulamaları kınamak amacıyla Louvre Müzesi'nin girişlerini kapattı.

Sarı Yelekliler ve sendikaların da katıldığı 17 Ekim’deki kitlesel protestolar sonrasında tutuşan Emmanuel Macron yönetimi ise tehditlerle gençleri meydanlardan çekmeye çalışıyor. Hükümet kabinesi dün olağanüstü toplanırken Başbakan Sebastien Lecornu, hafta sonundaki eylemlerin verdiği korkuyla valilere ülkede bazı yerlerde kısmi sokağa çıkma yasağı uygulamaları talimatı verdi. Lecornu, eylemlerde kimsenin 'öldürülmemesiyle' övünerek, "Bu da polislerin işini yaptığını gösteriyor" dedi.

Macron giderek kitleselleşen protestolar karşısında sarsılırken sokağa çıkanları ve solcuları hedef aldı. “Aşırı solcu marjinal grupların kontrolsüz bir şiddete yol açtığını” öne süren Macron, siyasi partileri ve işçi sendikalarını gösterilerde yaşanan şiddet olaylarını kesin bir dille kınamaya çağırdı. Macron, “Düzenlenen protestolarda polis kontrolü kaybetti' diyerek görevi bırakan İçişleri Bakanı Laurent Nunez'in istifasını ise kabul etmedi. Fransız Cumhurbaşkanı önceki gün de televizyondan ulusa seslenerek ulusal birlik çağrısı yaptı ve halka, şiddet olaylarının sorumlularının cezalandırılacağı konusunda güvence vermeye çalıştı.

İtalya'da başta Milano olmak üzere bazı kentlerde hafta sonunda daha da kitleselleşen gösteriler sonrasında paniğe kapılan aşırı sağcı Giorgia Meloni yönetimi olağanüstü "kamu düzeni" toplantısı düzenledi. Meloni, şiddet kullananlara karşı daha fazla önlem alınacağını kaydetti. Milano'da kentin sembolü Duomo (katedral) çevresinde yoğunlaşan eylemlerde çoğu maskeli birkaç yüz kişinin polisle çatışması ve lüks mağazalara saldırması sonrası Roma yönetimi karşı saldırıya geçti.

Hayat pahalılığına karşı, "İtalya meydanda" sloganıyla düzenlenen gösteriler dün de sürerken ülke genelinde genel grev hazırlıkları da sürüyor. Milano'nun içinde yer aldığı Lombardiya Bölgesi'nin Başkanı Attilio Fontana kolluk kuvvetlerine sokaklara düzeni ve güvenliği geri için tüm güçlerini kullanmalarını ve “yasalar dahilinde” demir yumrukla karşılık vermeleri çağrında bulundu.

Güney Avrupa ülkeleri Portekiz ve İspanya’da ise kira krizine karşı eylemler sürüyor. Portekiz’in başkenti Lizbon’da protestocular, konut krizini protesto etmek için hafta sonu kent merkezinde geceyi çadırlarda geçirdi. Fahiş kiralar birçok kişiyi evsiz bırakırken eylemler kesintisiz şekilde devam edece.

İspanya’da ise Bask bölgesinde sendikalar kira artışlarına ve barınma krizine karşı eylem yapanlara destek vereceklerini açıkladı. Bask bölgesinin en büyük sendikalarından CNT dayanışma sergileyeceklerini, halkı yalnız bırakmayacaklarını belirtti.

Başkent Madrid’te öğretmenlerin başlattığı süresiz eğitim grevi sürüyor. Dün Madrid’de onlarca öğretmen Madrid-Valensiya otoyolunu trafiğe kapattı. Öğretmenler, sağcı Halk Partisi’nden Isabel Díaz Ayuso’nun bölgesel hükümetinin eğitim politikalarını protesto etti.

Kamu eğitimini savunmak için yeşil tişörtler giyen öğretmenler, Ayuso hükümetinin sergilediği “diyalog eksikliğini” ve bu gruba yönelik “kurumsal kötü muameleyi” kınadı. Polisin müdahalesinin ardından toplanan kalabalık bölgeden ayrıldı. Greve, CSIF, CC.OO., CGT, UGT ve “Eğitim Özel Digna”, “Menos Lectivas” ve “Queremos FP” gibi sendika ve platformlar da destek veriyor.

Arnavutluk'un başkenti Tiran'da hükümet karşıtı protestolar altıncı gününe girerken Başbakan Edi Rama, göstericilerin istifa talebini reddetti. Başbakan, protestoların arkasında “dışarıdan bir el” bulunduğunu öne sürdü. Salı gününden bu yana devam eden protestolarda göstericiler, üniversitelerdeki kötü koşullara, yüksek öğrenim ücretlerine ve yolsuzluğa karşı hükümetin adım atmasını talep ediyor. Rama'nın dün Avusturya’ya yapmayı planladığı resmî ziyaret, Tiran yönetiminin kararıyla iptal edildi.

Arnavutluk'un yakın müttefiki ABD, Tiran Büyükelçiliği aracılığıyla açıklama yaparak tüm taraflara “itidal ve sükûnet” çağrısında bulundu. Avrupa Komisyonu da yazılı açıklamasında Tiran ve diğer kentlerdeki şiddet olaylarını kınadı. Komisyon, şiddete verilecek karşılığın orantılı olması gerektiğini vurguladı.

Meksika'nın başkenti Meksiko'da, devlete ait petrol şirketi Pemex’e karşı protesto gösterisi düzenlendi. Göstericiler, hidrolik kırma ve şirketin faaliyetlerinin çevresel etkilerini protesto etmek amacıyla Enerji Bakanlığı önünde toplanarak Pemex genel merkezine doğru yürüdü.

Guadalajara kentinde ise aylardır süren içme suyu sorunu binlerce kişiyi sokağa çıkardı. “Su İçin Büyük Yürüyüş” adıyla gerçekleştirilen eylemde yönetime seslenilerek temiz ve sağlıklı suya erişim sorununun acilen çözülmesi istendi.