Tekstil Ve Hazır Giyim Krizin Eşiğinde: İto'ya Göre Ekim Ayının Zam Şampiyonu Yüzde 10,60 İle Giyim

Vatandaşlar gıdadan, elektriğe, akaryakıttan, kıyafete art arda gelen zamlara isyan etmeye devam ediyor. Türkiye ekonomisinin ve ihracatının lokomotif güçlerinden biri olan tekstil sektörü, 2026 yılında konkordato başvurularındaki sert artışla alarm veriyor. Meclis kaynaklarından alınan bilgiye göre, 2026’nın ilk döneminde 393 tekstil firması borçlarını yeniden yapılandırmak amacıyla konkordato talebinde bulundu.

Uluslararası pazarlardaki talep dalgalanmaları, girdi ve enerji maliyetlerindeki artışlar ile ihracat tahsilatlarında yaşanan gecikmeler, sektör genelinde finansal sıkışmayı en üst seviyeye çıkardı.

Tekstil ve hazır giyim şirketlerini konkordato sürecine sürükleyen temel faktörler arasında küresel ölçekli talep düşüşü, döviz kuru hareketliliği ve nakit akışındaki tıkanıklıklar başı çekiyor. Hammadde ve yüksek enerji fiyatlarının yanı sıra fason üretim zincirindeki dengesiz risk paylaşımı, özellikle orta ve küçük ölçekli üreticilerin nefesini kesmiş durumda.

Şirketler, borçlarını daha uzun bir vadeye yaymak ve borç indirimleri sağlayarak faaliyetlerini sürdürülebilir kılmak adına yasal bir koruma kalkanı olan konkordato mekanizmasına yöneliyor.

Sektörün en büyük hassasiyet noktalarından biri ise yabancı para cinsinden borçlar ile yurt dışı alacaklarının yönetimi. Yüksek miktarda ihracat alacağına karşılık döviz yükümlülüğü bulunan firmalar için konkordato süreci özel şartlar barındırıyor. Konkordato mühleti ve tasdik aşamalarında yabancı para alacaklarının ve faiz hesaplamalarının nasıl değerlendirileceği, krizden çıkış arayan şirketlerin hukuki ve finansal haritasında belirleyici bir rol oynuyor.

Sektör temsilcilerine göre, Aralık 2022'den bu yana tekstil ve hazır giyim sektöründe kapanan iş yeri sayısı 10.600'ü, istihdam kaybı ise 360 bini aşmış durumda.

Konkordato ilanlarının ardı arkasının kesilmediği, artan maliyetler ve küçülen siparişler nedeniyle onlarca yıllık tekstil firmalarının kapısına kilit vurduğu bir dönemde, İstanbul Ticaret Odası’ndan (İTO) çarpıcı veriler geldi.

Tekstil ve hazır giyim sektöründe üretici can derdiyle boğuşurken, İstanbul’da Ekim ayının fiyatı en çok artan harcama grubu yüzde 10,60’lık rekor artışla yine giyim oldu.

Harcama gruplarına göre aylık artışlar şöyle;

Giyim ve ayakkabı: Yüzde 10,60Eğlence ve kültür: Yüzde 5,32Haberleşme: Yüzde 5,05Gıda ve alkolsüz içecekler: Yüzde 2,58Konut: Yüzde 2,24Lokanta ve oteller: Yüzde 1,87Çeşitli mal ve hizmetler: Yüzde 1,82Sağlık: Yüzde 1,80Ev eşyası: Yüzde 1,67Eğitim: Yüzde 1,52Ulaştırma: Yüzde 0,45

Sektör temsilcileri uzun süredir işçilik, enerji ve hammadde maliyetlerindeki fahiş artışlar ile yüksek enflasyonun kıskacında üretim yapamaz hale geldiklerini belirtiyor. Türkiye’nin ihracat lokomotifi olan tekstilde firmalar birer birer konkordato korumasına sığınır ya da faaliyetlerini durdururken, vitrine yansıyan tablo tüketiciyi de vurdu.

Üretim kanadındaki tıkanıklık ve maliyet baskısı, İTO’nun Ekim ayı İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi’ne doğrudan yansıdı. Sezon geçişi ve maliyet artışlarının etkisiyle giyim harcamaları bir tek ayda yüzde 10,60 yükselerek enflasyonun zirvesine oturdu.

Tekstil ve hazır giyim merkezlerinde şalterler kapanırken, raflardaki ve vitrinlerdeki etiketlerin her geçen gün katlanması sektördeki yapısal krizi gözler önüne seriyor. Üreticinin yüksek maliyet altında ezildiği, tüketicinin ise alım gücünün eridiği bu döngü, tekstil sektörünün nasıl bir çıkmaza girdiğini net bir şekilde gösterdi.