BBC Türkçe
Haber akışına dön

Yeni Parti'nin Kararı Süreç Ve Siyasi Dengeleri Nasıl Etkiler?

Yeni Parti'nin Kararı Süreç Ve Siyasi Dengeleri Nasıl Etkiler?

Yeni Parti'nin komisyona katılmama kararı süreç ve siyasi dengeleri nasıl etkileyebilir?

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in, çözüm süreci kapsamında Meclis'te kurulacak İzleme Komisyonu'na üye vermeme kararı, parti içinden destek görürken siyasi kulislerde yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.

Kararın görünür gerekçesi, iktidarın demokratikleşme taahhütlerini yerine getirmemesi. Fakat Özel'in kararı, çözüm sürecinin geleceğinin yanısıra, Yeni Parti'nin DEM Parti ile ilişkileri, milliyetçi seçmene yaklaşımı ve olası seçim ittifakları açısından da önem taşıyor.

Yeni Partililer, komisyona katılmamanın çözüm sürecinden çekilmek veya Kürt sorununun çözümüne karşı çıkmak anlamına gelmediğini vurguluyor.

Parti içinde Özel'in önümüzdeki dönemde barış ve demokratikleşme konusunda yeni inisiyatifler alabileceği konuşuluyor.

DEM Parti ise kararı sürpriz olarak değerlendirirken bunun "düzeltilebilir" olduğunu düşünüyor ve Yeni Parti ile diyaloğun sürdürülmesinden yana görüş bildiriyor.

Öcalan'ın ailesiyle fotoğrafının sosyal medyada yayımlandığı 18 Kasım Çarşamba günü, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da İzleme Komisyonu'na ilişkin siyasi parti görüşmelerini Özel ile tamamladı.

Başından itibaren çözüm sürecine destek veren Özel, görüşmenin ardından sürpriz bir çıkışla komisyona üye vermeyeceklerini açıkladı.

Kurtulmuş henüz resmi yanıt almadığını belirtse de Yeni Partili siyasetçiler, karardan geri adım atılmayacağını söylüyor.

Peki Özel'in kararının arkasında hangi gerekçeler var, siyasi dengeleri nasıl etkileyebilir?

Yeni Parti'de karara geniş destek

BBC Türkçe'nin görüştüğü Yeni Partili siyasetçilere göre, Özel'in kararından önceden haberdar olan milletvekili sayısı oldukça sınırlıydı.

Ancak birçok yönetici ve milletvekili, Özel'in siyasi inisiyatif kullanmasını ve kararın zamanlamasını doğru buluyor.

Açıklamanın hemen ardından pek çok Yeni Partili, Özel'in TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşmesinden sonra söylediği "Biz bu işte yokuz" sözlerini sosyal medya hesaplarından paylaşarak destek verdi.

Yeni Parti, Çerçeve Yasa'nın oylamasında bölünmüştü ancak İzleme Komisyonu'na katılmama konusunda görüş birliği var.

Yasaya karşı çıkanlar süreç masasından daha önce kalkılması gerektiğini savunurken destek verenler de gelinen aşamada iktidarla aynı masada oturmanın doğru olmayacağı görüşünde.

Yeni Parti neden masadan kalktı?

Yeni Partililer'in anlatımlarına göre kararın arkasında iki temel gerekçe öne çıkıyor: Yeni Parti'ye yönelik yargı süreçleri ve siyasi baskılar devam ederken iktidarla işbirliği yapılmasına parti tabanından gelen tepki ve iktidarın demokratikleşme konusunda samimi olmadığı düşüncesi.

Yeni Partililer, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun 7. maddesindeki demokratikleşme taahhütlerinin yerine getirilmediğini savunuyor.

Kayyum uygulamalarının sürmesi, görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesi, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmaması, eski HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş'ın hala cezaevinde tutulması ve Yeni Parti'ye yönelik yargı süreçleri, eleştirilerin başında geliyor.

Parti içinde, belediye başkanları tutukluyken mutlak butlan kararının sonuçları ve siyasi baskılar sürerken iktidarla aynı masada bulunmanın kamuoyuna açıklanamayacağı görüşü dile getiriliyor.

'Süreç kadük oldu'

BBC Türkçe'ye konuşan bir milletvekili, Özel'in kararının yalnızca İzleme Komisyonu'na ilişkin olmadığını, iktidarın yürüttüğü sürece yönelik daha kapsamlı bir siyasi tutum anlamına geldiğini belirtiyor.

Milletvekili, "Bu sürecin artık kadük olduğu, bir sonuç doğurmadığına dair bir tavır ortaya koyuyoruz" diyor ve ekliyor:

"Gördüğümüz tek somut şey, Öcalan'ın bir yerleşkeye çıkması. Başka bir şey yok."

"Üye kaydı, bağışlar durdu, kararsızlar arttı"

Yeni Parti kulislerinde, kararın arkasında seçmen tepkisinin de etkili olduğu kabul ediliyor.

Çerçeve Yasa'ya verilen desteğin özellikle ulusalcı seçmen tabanında rahatsızlık yarattığı belirtiliyor.

Deneyimli bir Yeni Parti milletvekili, parti yönetiminin yasaya destek vermesinin bağışları ve üyelik başvurularını olumsuz etkilediğini, kararsız seçmen sayısında da artış yaşandığını söylüyor.

Parti kulislerinde, ulusalcı seçmenin İYİ Parti ve Zafer Partisi'ne yönelmesini önlemenin de Özel'in kararında etkili olduğu değerlendirmesi yapılıyor.

Karar yeni ittifakların önünü açar mı?

Özel'in kararı, Yeni Parti'nin İYİ Parti , Zafer Partisi ve Anahtar Parti ile yakınlaşabileceği, buna karşılık DEM Parti ile ilişkilerinin zayıflayabileceği yorumlarını beraberinde getirdi.

Ancak parti içinde bir kesim, komisyona katılmamanın Kürt sorununun çözümüne karşı çıkmak veya siyasi çizgide sağa yönelmek anlamına gelmediğini savunuyor.

Kararın Kürt seçmene doğru anlatılması gerektiği de vurgulanıyor.

Çerçeve Yasa'ya olumlu oy veren bir milletvekili, "Biz barış sürecine karşı değiliz, Kürt sorununun çözümüne karşı değiliz. Bunu DEM'e de Kürt seçmene de anlatırız" diyor.

Yeni Partililer, Özel'in barış ve demokratikleşme konusunda yeni inisiyatifler alabileceğini, parti bünyesinde yeni kurullar oluşturulabileceğini ve somut yasal düzenlemelere destek verilebileceğini belirtiyor.

DEM Parti, Özel ile görüşebilir

Özel'in İzleme Komisyonu'na üye vermeme kararı DEM Parti'de şaşkınlıkla karşılandı. DEM Parti kulislerinde, Yeni Parti'den bir tepki beklendiği ancak kararın bu kadar kısa sürede ve sertlikte alınmasının öngörülmediği belirtiliyor.

Yeni Parti'nin komisyon dışında kalmasının önemli bir eksiklik yaratacağı görüşündeki bazı DEM Partililer, kararın yeniden değerlendirilebileceğini düşünüyor.

Bu amaçla Yeni Parti ile yeniden temas kurulması ve kararın gözden geçirilmesi için girişimlerde bulunulması planlanıyor.

Yeni Parti'nin milliyetçi partilerle yakınlaşabileceği yorumlarına ise DEM Partililer, 2024 yerel seçimlerindeki "kent uzlaşısı" deneyimini hatırlatarak yanıt veriyor:

"Yeni Parti'yi yükselten, bugüne getiren ittifak, 2023 manevrası değil, 2024 stratejisidir. O stratejiyi biz ortaya koyduğumuzda, kent uzlaşısıyla önemli bir başarıya imza atıldı. Bunun da Özgür Özel'in hafızasında hâlâ canlı olduğuna inanıyoruz."

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
bbc.com