İran yapımı Şahid-136 dronları, delta kanat tasarımı ve yaklaşık 50 bin dolarlık maliyetleriyle, uzun süredir Ukrayna semalarında istenmeyen bir varlık olarak biliniyor.

Son saatlerde ise bu karakteristik silahlardan yüzlercesi Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve genel olarak Körfez bölgesini hedef aldı. Tahran, ABD’nin bölgedeki müttefiklerini sindirmek ve cezalandırmak amacıyla bu saldırıları gerçekleştiriyor.

Bahreyn’den yayımlanan bir videoda, üçgen kanatlı bir dronun gece bir apartman bloğuna doğru uçtuğu görülüyor. Motorunun karakteristik sesi net şekilde duyulurken dron korkutucu bir şekilde binaya çarpıyor. Bir balkondan çekilen görüntülerde yanan parçaların yere düştüğü görülüyor.

ABD ve İsrail’in cumartesi sabahı Tahran’a yönelik saldırısından bu yana İran’ın Körfez’deki komşularına karşı binden fazla dron fırlattığı, bunların büyük bölümünün Şahid-136 olduğu belirtiliyor.

Pazartesi öğleden sonra Birleşik Arap Emirlikleri, kendilerine 689 dronla saldırı düzenlendiğini ve bunlardan 645’inin düşürüldüğünü açıkladı. Bu da toplamın yaklaşık %6’sına denk gelen 44 dronun savunmayı aşabildiği anlamına geliyor.

Şahid-136’nın teknik özellikleri
Uzunluk: 3,5 metre
Kanat açıklığı: 2,5 metre
Azami hız: 185 km/s
Patlayıcı başlık: 50 kg
Motor: İran yapımı dört silindirli, hava soğutmalı piston motoru
Menzil: yaklaşık 2.000 km

Şahid-136’lar harici optik sensörlere sahip değildir, bu nedenle doğrudan uzaktan kumandayla yönlendirilemezler; genellikle GPS ile programlanmış rotaları takip ederler.

Bu dronlar nispeten yavaştır. Ancak Ukrayna’da daha hızlı jet motorlu bazı versiyonları da görüldü. Taşıdıkları patlayıcı yük yaklaşık 50 kilo olduğundan bir gökdeleni yıkacak kadar güçlü değildir; fakat hasar verebilir. Gürültülü motorları, büyük boyutları ve hedefe dalış şeklindeki son saldırı manevrası psikolojik korku yaratır.

Bahreyn’den gelen başka bir videoda ise delta kanatlı bir dronun ABD Beşinci Filosu’nun bulunduğu deniz üssünün üzerinde uçtuğu ve ardından dalış yaparak bir radar kubbesine çarpıp onu yok ettiği görülüyor.

Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde de Şahid saldırıları kaydedildi. Ayrıca Güney Kıbrıs’taki Akrotiri’de bulunan bir RAF üssünün de hedef alınmış olabileceği belirtiliyor.

Şahid dronlarının menzili 2 bin kilometreye kadar çıkabiliyor. Genellikle karmaşık rotalar ve düşük irtifa uçuşları kullanarak radar tespitinden kaçmaya çalışırlar.

Bununla birlikte Ukrayna’daki bazı kanıtlar, bu dronların operatörler tarafından uzaktan yönlendirilebildiğini ve böylece son anda rotalarını değiştirebildiklerini gösteriyor.

Kökenleri
Şahid-136 dronları 2010’ların sonunda İran’da geliştirildi ve ilk kez Temmuz 2021’de İsrail’e ait Mercer Street adlı petrol tankerine yapılan saldırıda görüldü. Bu saldırıda bir İngiliz ve bir Rumen hayatını kaybetmişti. Bazı uzmanlar, dronların 2019’da Suudi Arabistan’daki Abqaiq ve Khurais petrol tesislerine yönelik saldırılarda da kullanılmış olabileceğini düşünüyor.

Bu dronlar, ABD’ye göre İran Devrim Muhafızları’na bağlı olan Shahed Aviation Industries Araştırma Merkezi tarafından tasarlandı. Ancak Şahid dronlarının dünya çapında tanınması, 2022 sonbaharından itibaren Rusya’nın Ukrayna savaşında kullanmasıyla gerçekleşti. Başlangıçta Rusya’ya ihraç edilen dronların tasarımı daha sonra paylaşılmış ve Rusya’nın Volga Nehri kıyısındaki Yelabuga’daki bir fabrikada büyük miktarlarda üretmesine izin verilmişti.

Rusya genellikle Ukrayna’ya saldırırken 800’e kadar Şahid-136’dan oluşan koordineli sürüler, benzer görünümlü Gebera tuzak dronları ve az sayıda seyir ve balistik füze kullanır. Amaç, Kiev’in hava savunmasını aşırı yükleyerek daha ölümcül füzelerin savunmayı geçmesini sağlıyor.

Buna karşın bu hafta sonu Körfez’de çekilen videoların çoğunda büyük dron sürüleri yerine tek tek saldırılar görülmekte. Ukrayna’da Şahid dronları özellikle sabit hedeflere, özellikle de enerji altyapısına saldırılarda etkili oldu. Bu saldırılar, geçen kış ülke genelinde elektrik ve ısınma krizine yol açarak yüz binlerce haneyi etkiledi.

Pazartesi sabahı Suudi Arabistan’daki en büyük petrol rafinerisi Ras Tanura, bir dron saldırısı sonucu çıkan yangın nedeniyle hasar gördü ve faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı. Kullanılan silahın Şahid olduğu kesin olarak doğrulanmamış olsa da etkisi benzer bir patlayıcı saldırıydı.