Cumhuriyet
Haber akışına dön

Erdoğan Mı, Demirel Mi?

Erdoğan Mı, Demirel Mi?

Her devlet adamı kendi siyasi karakterine özgü “özlü sözler” ile anılır.

Benzetmek gibi olmasın 9 numaralı CB’miz merhum Süleyman Demirel, “Dün dündür bugün bugündür!” ile anılır.

Numarasız sayın CB’miz Erdoğan da dileyelim şu sözleri ile anılsa:

“Benim ülkemde böyle bir sorun var mı? Benim ülkemde böyle bir sorun yok; isteyen istediği gibi konuşuyor, inandığı gibi yaşıyor, istediği gibi giyiniyor, istediği gibi yiyor içiyor, bütün bunları yapıyor. Biz hiçbir şeye yasak getirmedik. Türkiye, yasakların olduğu bir ülke olmamıştır. Türkiye son yıllarda, son 14 yılı bir kenara koyuyorum, hiçbir dönemde bu kadar özgür, bu kadar huzurlu, bu kadar rahat bir dönemi yaşamamıştır.”

(Recep Tayyip Erdoğan, El Cezire, 10 Kasım 2016.)


Bugün pazar, geçmiş de olsa siyasal düşüncelerin demeçlerin izahını mizahla yapmak da kamusal bir hizmettir. Zamanın ruhuna uygun bir ifade ile mizah da sünneti şeriftir. (İslamiyet, düşünce özgürlüğü, mizah geçtiğimiz günlerde yazmıştık.)

Bir düşüncenin mizahı, kişiyi hedef tahtasına koymadan sözün kendi iddiasını sınamaktır. “Yasak yok” deniyorsa bunu sorgulamak da özgürlüğün içinde midir?

Yasak yoksa, itiraz da serbesttir. Serbest midir?

Demirel siyaseti takvimden iki yaprakla anlatmıştı: “Dün dündür, bugün bugündür.”

Tayyip Erdoğan’ın beyanatı ise takvimin tamamına göz kırpıyor:

“Ülkemizde herkes istediği gibi konuşuyor, yaşıyor, giyiniyor. Üstelik hiçbir şeye yasak getirilmemiş.”

İddia öylesine geniş ki insanın aklına küçük bir deneme geliyor: Bu cümlenin doğruluğunu da herkes istediği gibi tartışabiliyor mu?

“Benim ülkemde böyle bir sorun var mı” sorusuna, “Var” diye cevap vermek de serbest mi?

Çünkü özgürlüğün en güzel kanıtı, yalnızca özgür olduğumuzu söyleyebilmek değil, o sözü rahatça sınayabilmektir.

“Yasak yok” cümlesi, kendi başına bir yasak koymuyor elbette.

Ama tartışmayı erken kapatırsa kapının dışında bir soru kalıyor:

İçeri girmek isteyen herkes konuşabiliyor mu? (Valla istemese de hatta konuşmasa da girebiliyor!)

Mizah da tam burada işe yarıyor. Hakikatin yakasına yapışıp, onu çekiştirmeden cümlenin kolundan tutup aynanın karşısına geçiriyor.

Kaş yaparken göz çıkarmamaya dikkat ediyor ama aynayı da buğulamıyor.

Zamanın ruhuna da hizmeten “sünneti şerif” benzetmesiyle söylersek:

Gülümseten mizahın kamusal hizmeti, bazen bir soruyu herkesin duyabileceği kadar açık sormaktır. Dün dündür, bugün bugündür fakat özgürlük denen şey de her gün yeniden aynı soruyu sormayı, sorgulamayı da göze almalıdır.

Kamu hizmeti ve “özgürlük” denen şey, her gün yeniden sorulmayı ve yazılmayı göze almayı; gerekiyorsa Erdoğan’ın Kasım 2016’daki “Biz hiçbir şeye yasak getirmedik. Türkiye, yasakların olduğu bir ülke olmamıştır. Türkiye son yıllarda, son 14 yılı bir kenara koyuyorum, hiçbir dönemde bu kadar özgür, bu kadar huzurlu, bu kadar rahat bir dönemi yaşamamıştır” sözlerini yeniden sorgulamayı gerektiriyorsa insanın başı derde girer ya da kendisi içeri atılır mı?

Ya da bu sözleri merhum Demirel’in “Dün dündür, bugün bugündür” formatında izah etmesi istenirse acaba Erdoğan ne tarz bir izahta (ve mizahta) bulunabilir?

Buna, gerçek bir alıntı değil, şöylesi hayali değil, suni zekâ destekli Demirelvari izah yakışabilir:

“Biz yasak getirmedik. Dün yasak denen uygulamalar, bugün özgürlüğün huzur içinde yaşaması için alınmış tedbirlerdir. Zaten son 14 yılı bir kenara koyarsak hiçbir dönemde bu kadar özgür olmadık.

Peki, o 14 yıl nereye kondu?

Kenara. Özgürlük hesabı yapılırken lazım oluyor.”

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
cumhuriyet.com.tr