1992 yılında Pasifik Okyanusu’ndaki şiddetli fırtınada bir yük gemisi battı. Hong Kong’dan demir alan gemi, Washington Tacoma’daki “The First Years İnc.” şirketine Çin malı binlerce ördek götürüyordu.
Ördekler Yüzer, Papeller Uçarken

Ama bu ördekler, ömrünü Çin lokantalarında “cilalı ördek” olarak bitirenlerden değildi.
Bebelerin banyo yaparken oynadığı plastik ördeklerdi. Öldürmeyen Allah öldürmüyor; gemi batınca denizin dibini boylayan konteynerlerden kurtulan ördekler su yüzüne fırlayıp Pasifik Okyanusu’nda devasa bir Vak Vak filosu oluşturdular.
Kaderini akıntılara bırakan filo, bir süre sonra ikiye ayrıldı. Vak Vak kardeşlerin bir bölümü, Endonezya ve Avusturalya açıklarından dolanıp Cap Horn’u aşarak Atlas Okyanusu’na güneyden vardı.
BERİNG BOĞAZI’NI AŞAN ÖRDEK IRKI
Bir bölümü ise Pasifik Okyanusu’nu Kuzey’den dolaşmayı yeğlemişti. Alaska’yı Rusya’dan ayıran Bering Boğazı’nı geçtiler ve Atlas Okyanusu’na bu güzergâhtan ulaştılar.
Filo arada fire veriyor, bazen Afrika sahillerine, bazen Avusturalya kumlarına kiminin azıcık rengi uçmuş, kimi ilk günkü gibi gıcır bir Vak Vak kardeş vuruyor ama “ucuz mal dayanıksızdır” şemasına inat, asla telef olmuyorlardı!
Batan geminin ördeklerini, başka plastik hemcinsleriyle karıştırmak olanaksızdı, çünkü hepsinin üstünde “The First Years İnc.” kabartması rahatlıkla okunuyordu.
Kuzey ve Güney denizlerinde dünya turu yapan ördek filolarından ilk kez 2000 yılında Curtis Ebbesmeyer adlı Amerikan okyanus bilimci söz etti.
BATAN GEMİNİN YÜKSELEN ÖRDEKLERİ
Ebbesmeyer, ördek filosuyla tamamen bilimsel yönden ilgileniyor, güzergâhlarını izleyerek deniz akıntıları hakkında değerli bilgiler topluyordu. Okyanus bilimci, ördeklerin Tacoma’daki ithalatçı firması “The First Years İnc.” ile nasıl bir anlaşma yaptı bilinmez, tamamen duygusal olsa gerek, çünkü şirket 2003 yılından öteye gazete ilanıyla dünya gezgini ördeklerini aramaya başladı. Batan geminin malı her ördeği getirene 100 dolar ödüyordu. Ne var ki dünya (tuhaflık) koleksiyoncularının cömertliğine erişemedi. Ördeğin, pardon örneğin Hollanda gazetelerine ilan veren koleksiyoncular nezdinde, Vak Vak’ların tanesi 400 Avro’ya alıcı bulmaya başladı...
2007 yılı haziran sonunda, İngiltere kıyıları muazzam bir çıkartmaya sahne oldu ve kazazede banyo ördekleri armadası, Büyük Britanya İmparatorluğu’nu Atlas Okyanusu cenahından vurdu.
KASA İNGİLTERE’DİR, DAİMA KAZANIR!
Vak Vak armadası kırmızı, yeşil, mavi ve sarı ördekleriyle tam 30 bin parçadan oluşuyordu. İngilizler sevinçten çıldırdı ama bolluk ördek borsasını düşürmedi. Tam tersine, Avrupa’nın dört bir yanından talep yağıyordu. Ördek birim fiyatı dayandı mı size 740 Avro’ya? Alın size yeme de yanında yüzdür kabilinden bir pazar, üstelik arz sınırlı, mal dayanıklı: Tam 15 buçuk yıldır dünya denizlerinde yüzmüş, 27 bin kilometrelik yol katetmiş, tuzlu suda pişip güneş altında haşlanmış ama kuyruğu dik tutmayı başarmış meta olmak kolay mı?
PAPERELLE YÜZER, PAPELLER BATAR
Olayı Donatella Piatti’den öğrenmiş, haberlerini Corriere della Sera gazetesinde izlemiştim:
İtalyanca “paperelle” diye anılan Çin yapımı oyuncak ördekler, 2008’de plastik değerleriyle orantısız ölçüde kıymete binmiş, para ediyordu (belki hâlâ ediyordur). Dünya borsalarında niye değer kazandığı bilinmediği gibi, niye değer kaybettiği de anlaşılamayan kâğıt papeller gibi sanal bir ördek piyasası oluşmuştu. Ne var ki “paperelle”, hiç olmazsa elle tutulur birer gerçeklikti. Üstelik sallanır ama batmazdı. Oysa fondu borsaydı derken papelleri batan Türkiye, fena sallanıyor.
Acaba kapitalist sistem mi kâğıttan ördekler üretiyor, yoksa yolunacak ördekler mi papel kayıklarla okyanuslara açılıyor?
Hoşgeldin dediğinizi duyar gibiyim, sevgili okurlarım. Hoşbuldum, hepinize teşekkürler, ufkumdan eksilmeyin.


