Cumhuriyet
Haber akışına dön

Tutulan Nefes

Tutulan Nefes

Sevgili okurlar,

Farkındasınızdır. Bir süredir sanatsal güzelliklerle, yaşamakta olduğumuz örgütlü kötülükler, korkunç ihanetler arasında birey olarak, toplum olarak parçalanmaktayız. Ben de öyle.

Sadık sevgili okurlarımdan aldığım, “Bu yazdıkların neye yarar ki kim okur ki? 86 milyonun ancak binde biri müzikle, tiyatroyla belki ilgilenir, hangi umuda yolculuktan söz ediyorsun?” karamsarlığı bir yanda. “Yazılarınızla nefes alabiliyoruz” alkışları öte yanda. İşte bir parçalanma daha. Öyleyse baştan başlayayım:

İLK ŞARKI

Sanat ne işe yarar diye belki binlerce yazı yazmışımdır bugüne dek... Bir de şöyle deneyeyim:

Sanat hayatımıza kapıyı çalmadan girer. İlk dinlediğimiz müzik bir ninnidir. Söyleyenin sesi güzel midir, bilinmez. Ama dünyanın en güvenli konseri odur.

Sonra türkü gelir, düğünde halay, cenazede ağıt... Hayatın bütün eşiklerinden bir ezgiyle geçeriz. “Ben sanattan anlamam” diyen herkes en az bir şarkıyı ezbere bilir. O şarkı çalınca durur.

Bu sonbahar dizimi kırıp, haftalarca eve kapanınca baktım ki, dünya küçülmüyor, insan küçülüyor.

İlk sokağa çıktığım akşam, yeni kurulmuş bir orkestranın Özyeğin Filarmoni ve Fazıl Say konserine gittim. Işıklar söndü, salon sustu. O sessizlikte birbirini tanımayan yüzlerce insan, binlerce yabancı aynı anda nefesini tuttu.

Dizim iyileşmedi. Ben iyileştim.

Binlerce kez tekrarlamışımdır: Edebiyat dünyayı değiştirmez. Ama dünyayı değiştirebilecek güce sahip insanları yetiştirir, kamuoyunu yaratabilir.

Tiyatro, iki saatliğine başkası olmayı öğretir. Başkası olabilen, başkasına kıyamaz. Empati duygusunu içselleştirmeyi bilir.

“Sahne kir tutmaz.” Muhsin Ertuğrul’un sözüdür. Örneğin tiyatroya gidenler Silivri’deki duruşmalarda ve o duruşmaları yansıtan haberlerde neyin doğru, neyin yalan olduğunu kavrar.

Müzik susmayı öğretir. Herkesin aynı anda konuştuğu bir ülkede az şey değil bu! Hangi televizyon kanalının yalan söylediğini, hangisinin gerçeğin peşinde olduğunu anlamanızı sağlar.

Dans, bedenin utanılacak bir yük değil, bir dil olduğunu hatırlatır.

Resim, bakmayı görmeye dönüştürür.

Hepsi birden şunu yapar: Güzeli bir kez gören, çirkine alışamaz. Örgütlü kötülüğe teslim olmaz.

YÜZ YIL ÖNCE BİR OKUL

Cumhuriyet kurulduğunda ülke yoksuldu, yorgundu. Yol yoktu, okul yoktu. İlk açılan okullardan biri müzik öğretmeni yetiştirmek içindi. Düşünün: Ekmek zor bulunurken müzik öğretmeni... Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının devrim ilkeleri... Sonra köy çocuklarının eline mandolin verildi.

“Sizleri birer kıvılcım olarak gönderiyorum, alevler olarak geri dönmelisiniz.”

Cumhuriyet kültür devrimidir. Kadın devrimidir. Kulluktan yurttaşlığa geçiş devrimidir. Cehaletten, akıl yoluna, aydınlığa geçişte atılan adımlardır.

Haberlerin ağırlaştığı, ekranların karardığı, hapishanelerin dolup taştığı, koşulların her gün daha da zorlaştığı; anayasanın, hak ve hukukun dönen çarkların dişlileri arasında un ufak olduğu günlerden geçiyoruz.

Böyle zamanlarda sanata “lüks” deniyor. Oysa karanlıkta mum lüks değildir.

PAZAR ÖDEVİ

Bu hafta bir oyuna, bir konsere, bir sergiye gidin.

Yalnız gitmeyin. Hiç gitmemiş birini alın yanınıza: Bir çocuğu, bir komşuyu. Işıklar söndüğünde ona bakmayın, sahneye bakın. Nefesini tuttuğunu duyacaksınız.

Umut dediğimiz şey, aynı anda tutulan o nefestir. O umut, birlikte tutulan nefesle, dayanışmayla, örgütlenmeyle, dirençle güçlenir. O umudun bir başka adı, mücadele gücüdür.

Pazar ödevini belki şöyle de yerine getirebilirsiniz: Bugün saat 15.00’te “Düşünceye, basına, gazetecilere özgürlük istiyoruz” yürüyüşü Barbaros Bulvarı Jandarma Sosyal Tesisleri’nin önünde başlayıp Beşiktaş Barbaros Meydanı’nda sona erecek. İllaki YENİ Parti üyesi olmanız gerekmiyor. Düşünce ve ifade özgürlüğünü savunan herkesin katılması bekleniyor.

Ben kırık dizle yürüyüşe katılamam. Ancak bu yazıyı yazdığım düne kadar, en azından Barbaros Meydanı’nda olabilmek için doktorumla pazarlıkları sürdürmekteyim. Bakalım hangimiz kazanacağız.

Haydi, birlikte nefes alıp birlikte nefesimizi tutmaya devam. Bu ülke bizim. Yani bu ülkeden biz sorumluyuz.

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
cumhuriyet.com.tr